Xây dựng khung pháp lý linh hoạt để phát triển ngành muối bền vững
Việc xây dựng một khung pháp lý đủ mới, đủ linh hoạt được kỳ vọng sẽ tạo động lực để ngành muối chuyển sang giai đoạn phát triển bền vững hơn, nâng cao giá trị sản phẩm và ổn định sinh kế cho người dân vùng ven biển.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 4 tháng đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu muối đạt 5,7 triệu USD, tăng 62,4% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, phía sau những tín hiệu tích cực, ngành muối vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn về quy mô sản xuất, chất lượng sản phẩm, hạ tầng và sinh kế của diêm dân.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, diện tích sản xuất muối cả nước hiện đạt khoảng 10.690 ha, trong đó diện tích sản xuất thủ công hơn 6.740 ha và sản xuất theo quy mô công nghiệp gần 3.950 ha. Tổng sản lượng muối sản xuất trong năm 2025 đạt khoảng 900.000 tấn, gồm khoảng 630.000 tấn muối thủ công và 270.000 tấn muối công nghiệp. Giá muối bình quân dao động từ 900 đến 1.200 đồng/kg.
Dù sản lượng duy trì tương đối ổn định, ngành muối đang đối mặt với thực trạng thu hẹp diện tích sản xuất và thiếu hụt nguồn cung, đặc biệt ở phân khúc muối công nghiệp và muối chất lượng cao. Theo dự báo, đến năm 2030, diện tích sản xuất muối có thể chỉ còn khoảng 8.600-10.000 ha, thấp hơn đáng kể so với quy hoạch trước đây.
Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ muối trong nước có thể lên tới khoảng 2 triệu tấn mỗi năm, tạo ra khoảng cách lớn giữa cung và cầu. Vì vậy, Việt Nam phải gia tăng nhập khẩu, nhất là đối với muối phục vụ công nghiệp, y tế và chế biến thực phẩm.
Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau 8 năm thực hiện, Nghị định số 40/2017/NĐ-CP về quản lý sản xuất, kinh doanh muối đã bộc lộ nhiều hạn chế, không còn phù hợp với bối cảnh phát triển mới cũng như hệ thống pháp luật hiện hành.
Trong bối cảnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng dự thảo Nghị định về phát triển ngành muối thay thế Nghị định số 40/2017/NĐ-CP. Dự thảo mới được xây dựng theo hướng mở rộng phạm vi điều chỉnh, không chỉ tập trung vào sản xuất và kinh doanh mà còn bao quát các vấn đề nền tảng của ngành.
Các nội dung như quản lý và sử dụng đất làm muối, phát triển hạ tầng sản xuất, xây dựng hệ thống dữ liệu và dự báo, điều tiết thị trường, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu... đều được đưa vào khuôn khổ pháp lý một cách thống nhất.
Trong bối cảnh nhu cầu muối phục vụ công nghiệp và đời sống ngày càng tăng, việc xây dựng một khung pháp lý đủ mới, đủ linh hoạt được kỳ vọng sẽ tạo động lực để ngành muối chuyển sang giai đoạn phát triển bền vững hơn, nâng cao giá trị sản phẩm và ổn định sinh kế cho người dân vùng ven biển.
Minh An (t/h)
