VN-Index hồi gần 31 điểm, chuyên gia chỉ 3 dấu hiệu nhận diện vùng đáy

Phiên giao dịch ngày 23/7 khép lại với cú đảo chiều mạnh của VN-Index khi chỉ số tăng 30,85 điểm, lên 1.699,38 điểm sau thời điểm có lúc chịu áp lực bán mạnh trong phiên sáng. Đà phục hồi nhanh của thị trường ngay lập tức làm dấy lên câu hỏi quen thuộc sau mỗi nhịp giảm sâu: liệu vùng đáy đã hình thành hay đây mới chỉ là một nhịp hồi kỹ thuật?

Diễn biến trong phiên cho thấy lực cầu đã quay trở lại khá quyết liệt. Chỉ trong khoảng 15 phút đầu phiên chiều, VN-Index tăng hơn 24 điểm khi nhóm ngân hàng đồng loạt thu hẹp đà giảm. VCB, BID, CTG, TCB, VPB cùng SSI trở thành động lực kéo chỉ số, trong khi VIC và VHM gần như chưa có nhiều thay đổi ở thời điểm đó.

Đà hồi phục không chỉ dừng ở nhóm dẫn dắt. Từ khoảng 13h30 đến 13h45, dòng tiền tiếp tục lan tỏa sang nhiều nhóm cổ phiếu, kéo độ rộng thị trường đảo chiều rõ nét. Nếu cuối phiên sáng HoSE chỉ ghi nhận 45 mã tăng và 267 mã giảm thì đến cuối ngày đã có 198 mã tăng, vượt 127 mã giảm; hơn 100 cổ phiếu tăng trên 1%.

Thanh khoản phiên chiều cũng cải thiện hơn 25% so với buổi sáng, phản ánh lực mua chủ động xuất hiện ở cả nhóm vốn hóa lớn lẫn cổ phiếu vừa và nhỏ. Tuy nhiên, tính chung cả phiên, giá trị giao dịch vẫn thấp hơn hơn 18% so với phiên trước, cho thấy dòng tiền chưa thực sự trở lại với cường độ mạnh.

Một điểm đáng lưu ý khác là mức tăng của chỉ số vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhóm vốn hóa lớn. Riêng VIC, VHM và GAS đóng góp gần 26 trong tổng số 30,85 điểm tăng của VN-Index. Chỉ số có thời điểm vượt 1.700 điểm nhưng không giữ được đến cuối phiên, cho thấy diễn biến điểm số và bức tranh chung của thị trường chưa hoàn toàn đồng nhất.

Chính vì vậy, theo chuyên gia tài chính Huỳnh Hoàng Phương, việc xác định thị trường đã tạo đáy hay chưa không nên dựa vào một phiên tăng điểm. Thay vì cố tìm câu trả lời sau từng nhịp hồi, nhà đầu tư nên quan sát đồng thời ba chỉ báo gồm thời gian điều chỉnh, định giá và dòng tiền để đánh giá thị trường đang ở đâu trong chu kỳ.

Với yếu tố thời gian, chuyên gia cho biết nếu loại bỏ ảnh hưởng của VIC và VHM, nhịp suy giảm của phần lớn thị trường đã bắt đầu từ đầu tháng 3 và kéo dài khoảng 5 tháng. So với các chu kỳ trước, quá trình điều chỉnh đã đi tương đối xa và không còn ở giai đoạn khởi đầu, nhưng xét theo lịch sử mới tương đương khoảng một nửa chặng đường của các chu kỳ giảm năm 2018 và 2022.

Ở góc độ định giá, P/E trailing của chỉ số sau khi loại trừ VIC và VHM hiện ở gần 11 lần, thấp hơn đáng kể so với trước đây và phản ánh phần lớn cổ phiếu đã trải qua quá trình chiết khấu mạnh. Dù vậy, mặt bằng này vẫn cao hơn khoảng 10-15% so với vùng đáy của năm 2020 và năm 2022, đồng nghĩa thị trường chưa rơi vào vùng định giá cực đoan từng xuất hiện ở các giai đoạn hoảng loạn.

Trong khi đó, "đồng hồ" thứ ba là dòng tiền vẫn chưa phát tín hiệu rõ ràng. Theo thống kê của chuyên gia, thanh khoản bình quân 20 phiên đã thu hẹp liên tục trong hơn ba quý. Đây cũng là đặc điểm từng xuất hiện ở các chu kỳ điều chỉnh trước, khi dòng tiền cần thời gian đủ dài để tìm trạng thái cân bằng trước khi hình thành một xu hướng tăng bền vững.

Theo ông Huỳnh Hoàng Phương, ba "đồng hồ" không cùng chỉ về một thời điểm và cũng chưa đồng loạt phát tín hiệu rủi ro đã đi qua. Điểm chung là cả ba đều cho thấy quá trình điều chỉnh đã tiến khá xa, thay vì vẫn ở giai đoạn đầu. Việc theo dõi những chỉ báo này không nhằm xác định chính xác ngày thị trường đảo chiều, mà giúp nhà đầu tư có cơ sở để phân biệt giữa một thay đổi thực sự trong xu hướng và phản ứng cảm xúc trước biến động của từng phiên giao dịch.