USD giảm mạnh, tiền tệ châu Á vẫn loay hoay ở đáy

Sau các đợt áp thuế của Tổng thống Donald Trump hồi năm ngoái khiến đồng USD trượt giá, giới tài chính từng chờ đợi một “trận lở tuyết tỷ giá” tại châu Á. Kịch bản được dự báo, là các đồng tiền của những nền kinh tế xuất khẩu lớn sẽ tăng mạnh, khi áp lực từ USD suy yếu lan rộng.

Nhưng thực tế lại đang đi theo hướng ngược lại.

Cụ thể, bước sang đầu năm 2026, đồng yên Nhật và đồng won Hàn Quốc vẫn quanh quẩn ở vùng thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Đồng Tân Đài tệ của Đài Loan (Trung Quốc) cũng đã đánh mất phần lớn mức tăng đạt được hồi tháng 5 năm ngoái. Điều này diễn ra ngay cả khi USD suy yếu rõ rệt so với các đồng tiền chủ chốt khác trong nhóm G7, như euro hay bảng Anh.

Sự lệch pha này, đang khiến nhiều nhà giao dịch ngoại hối bối rối, đặc biệt trong bối cảnh chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và các nền kinh tế Đông Á đã thu hẹp đáng kể – yếu tố vốn thường hỗ trợ tiền tệ khu vực.

Diễn biến của các đồng nội tệ châu Á so với USD từ tháng 7/2025 đến nay.

Dòng vốn AI hút tiền về Mỹ

Một trong những nguyên nhân then chốt nằm ở dòng vốn toàn cầu. Làn sóng đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo đang hút lượng vốn khổng lồ quay trở lại Mỹ, kéo theo nhu cầu cao đối với tài sản định giá bằng USD.

Tại Đài Loan (Trung Quốc), các công ty bảo hiểm nhân thọ đang gia tăng mua trái phiếu chính phủ Mỹ, đặc biệt sau khi quy định mới, cho phép giảm yêu cầu phòng ngừa rủi ro tỷ giá với các khoản đầu tư nước ngoài. Điều này đồng nghĩa với việc áp lực bán nội tệ gia tăng.

Ở Hàn Quốc, xu hướng tương tự xuất hiện từ phía nhà đầu tư cá nhân, khi dòng tiền đổ mạnh vào thị trường chứng khoán Mỹ, tiếp tục làm suy yếu đồng won.

Những cam kết đầu tư khổng lồ làm tỷ giá thêm áp lực

Một yếu tố khác ít được chú ý hơn, nhưng có tác động đáng kể, là các thỏa thuận đầu tư quy mô lớn với chính quyền Trump. Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã lần lượt cam kết đầu tư 550 tỷ USD, 350 tỷ USD và 250 tỷ USD vào Mỹ như một phần của các thỏa thuận thương mại mới.

Những dòng vốn này về bản chất sẽ rời khỏi quốc gia sở tại, làm suy giảm nhu cầu đối với đồng nội tệ và tạo thêm áp lực giảm giá trong trung hạn.

Mỹ bắt đầu lo ngại, tín hiệu can thiệp xuất hiện

Diễn biến tỷ giá tại châu Á cũng đang khiến chính Washington phải chú ý. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã công khai bày tỏ quan ngại, đặc biệt với đồng yên Nhật.

Những đồn đoán về khả năng Mỹ và Nhật Bản phối hợp can thiệp thị trường đã khiến đồng yên bật tăng mạnh kể từ cuối tuần trước.

Tại Hàn Quốc, chính phủ đã nâng hạn mức phát hành trái phiếu ngoại tệ, nhằm tăng dư địa can thiệp và ổn định tỷ giá won. Trong khi đó, các công ty bán dẫn tại Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc được cho là sẽ giữ lại lượng lớn USD tại Mỹ để phục vụ các nhà máy mới, thay vì chuyển đổi về nội tệ, khiến lực cầu trong nước tiếp tục suy yếu.

Chính sách trong nước tiếp tục gây sức ép

Riêng tại Nhật Bản, các chính sách tài khóa mở rộng mà Thủ tướng Sanae Takaichi theo đuổi đang tạo thêm áp lực lên đồng yên. Tác động này không chỉ dừng ở Nhật, mà còn lan sang toàn khu vực, khi nhà đầu tư lo ngại về tính bền vững của chính sách nới lỏng tại các nền kinh tế lớn ở Đông Á.

Dù đồng tiền yếu có thể hỗ trợ xuất khẩu, nó cũng khiến các quốc gia trong khu vực dễ đối mặt với cáo buộc “lợi dụng tỷ giá”, đặc biệt trong bối cảnh thặng dư thương mại với Mỹ vẫn ở mức cao.

“Không phải lở tuyết, mà là chọn lọc”

Theo Kit Juckes, chiến lược gia trưởng mảng giao dịch ngoại hối của Société Générale, một đồng tiền yếu vẫn có lý do tồn tại trong bối cảnh nhân khẩu học già hóa và nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu. “Nếu tôi thuộc một quốc gia có thặng dư tiết kiệm và dựa nhiều vào sản xuất, tôi sẽ cần một đồng tiền yếu”, ông nhận định.

Thực tế, cấu trúc kinh tế này đã khiến nhiều nước Đông Á tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng, bất chấp những rủi ro đi kèm với tỷ giá.

Dù diễn biến hiện tại gây thất vọng so với kỳ vọng ban đầu, một số chuyên gia vẫn giữ cái nhìn tích cực với tiền tệ châu Á trong năm 2026. Jason Pang, trưởng bộ phận giao dịch ngoại hối và lãi suất châu Á của JPMorgan, cho rằng khu vực này vẫn có cơ hội phục hồi, nhưng theo cách chọn lọc hơn.

“Đây không phải là một ‘trận lở tuyết’. Điều xảy ra là bạn phải chọn đúng quốc gia”, ông nói.

Thực tế cho thấy, đồng nhân dân tệ của Trung Quốc là đồng tiền lớn duy nhất trong khu vực tăng giá so với USD trong sáu tháng qua, chủ yếu nhờ thặng dư thương mại khổng lồ. Tuy nhiên, điều này cũng đồng thời đặt Trung Quốc vào tâm điểm áp lực phải để đồng tiền tăng giá nhằm tránh các cáo buộc thao túng tỷ giá.

Câu chuyện tiền tệ châu Á, hiện không phải là USD yếu – nội tệ mạnh như kỳ vọng, mà là dòng vốn, chính sách và địa chính trị đang làm méo mó các quy luật quen thuộc. Trong bối cảnh đó, thị trường không thưởng cho cả khu vực, mà chỉ dành cơ hội cho những nền kinh tế có cấu trúc và chính sách phù hợp.