WB cảnh báo xung đột Trung Đông có thể kích hoạt khủng hoảng lương thực toàn cầu
Ngân hàng Thế giới cảnh báo xung đột Trung Đông đang làm gia tăng rủi ro khủng hoảng lương thực toàn cầu. Hiện có khoảng 300 triệu người thiếu ăn nghiêm trọng, con số này có thể tăng thêm tới 20% do tác động dây chuyền từ giá năng lượng và phân bón.
Xung đột tại Trung Đông đang làm gia tăng nguy cơ khủng hoảng lương thực toàn cầu, khi khoảng 300 triệu người hiện đã rơi vào tình trạng thiếu ăn nghiêm trọng và con số này có thể tăng thêm tới 20% trong thời gian ngắn. Cảnh báo được ông Indermit Gill, nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới (WB), đưa ra trong bối cảnh các cú sốc năng lượng đang lan rộng sang chuỗi cung ứng lương thực.
Theo ông Gill, điểm khởi phát của rủi ro nằm ở năng lượng. Việc gián đoạn tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu – đã đẩy giá dầu tăng mạnh. Do dầu là đầu vào quan trọng trong sản xuất phân bón, chi phí phân bón vì vậy cũng leo thang, tạo áp lực trực tiếp lên sản xuất nông nghiệp toàn cầu.
Từ đó, cú sốc lan sang lương thực. Khi phân bón trở nên đắt đỏ và khan hiếm, nhiều quốc gia có xu hướng hạn chế xuất khẩu để bảo vệ nguồn cung trong nước. Theo WB, chính phản ứng này làm giá lương thực toàn cầu tăng nhanh hơn, đồng thời khiến các nước nghèo – vốn phụ thuộc nhập khẩu – chịu tác động nặng nề nhất, đặc biệt tại châu Á và có nguy cơ lan sang châu Phi.
Rủi ro không chỉ dừng ở lương thực mà đang mở rộng sang toàn bộ nền kinh tế. Ông Gill cảnh báo nếu xung đột kéo dài đến tháng 8/2026, lạm phát toàn cầu có thể tăng từ 3% lên 4,7%, trong khi tăng trưởng kinh tế cả năm có thể giảm tới 40% so với dự báo. Đây là mức suy giảm đáng kể, phản ánh tác động đồng thời của giá năng lượng, lương thực và chi phí tài chính.
Theo WB, đây là “cú đòn kép” đối với các nền kinh tế thu nhập thấp: vừa phải đối mặt với chi phí vay nợ cao hơn trong môi trường lãi suất tăng, vừa chịu áp lực từ giá lương thực và năng lượng leo thang. Điều này làm gia tăng nguy cơ bất ổn kinh tế – xã hội tại nhiều quốc gia dễ tổn thương.
Đáng chú ý, ông Gill cho rằng bức tranh tăng trưởng toàn cầu hiện có thể gây hiểu lầm. Sức chống chịu của các nền kinh tế lớn như Mỹ và Ấn Độ giúp giữ các chỉ số chung ở mức tích cực, nhưng đồng thời che lấp sự suy yếu ngày càng rõ của các nền kinh tế nhỏ hơn.
WB cảnh báo nếu xung đột tiếp tục kéo dài, chuỗi tác động từ năng lượng sang lương thực và tài chính sẽ còn khuếch đại, đẩy thêm hàng triệu người vào cảnh đói nghèo và làm gia tăng rủi ro bất ổn trên quy mô toàn cầu.
Vương Anh
