Châu Á hụt 4 triệu thùng dầu/ngày, nguy cơ lạm phát đình trệ tăng mạnh
Châu Á được cho là đã mất khoảng 4 triệu thùng dầu/ngày từ nguồn cung Trung Đông chỉ trong vòng một tháng. Cú sốc năng lượng này đang bắt đầu phản ánh vào triển vọng tăng trưởng, lạm phát và sức chịu đựng của nhiều nền kinh tế.
Theo dữ liệu của Kpler được Reuters dẫn lại, lượng dầu vận chuyển từ Trung Đông sang châu Á trong tháng 4/2026 chỉ còn khoảng 14,8 triệu thùng/ngày, giảm mạnh so với mức trung bình 18,63 triệu thùng/ngày của tháng trước đó. Điều này đồng nghĩa châu Á đã mất khoảng 4 triệu thùng dầu/ngày từ nguồn cung chủ lực, trong khi lượng dầu nhập khẩu bổ sung từ Mỹ chỉ tăng thêm khoảng 1 triệu thùng/ngày.
Đây là vấn đề đặc biệt nghiêm trọng với châu Á bởi khu vực này hiện tiêu thụ khoảng 85% tổng lượng dầu xuất khẩu từ vùng Vịnh Ba Tư. Sự phụ thuộc quá lớn vào Trung Đông đang khiến nhiều nền kinh tế dễ tổn thương trước cú sốc nguồn cung – điều từng bị xem là kịch bản khó xảy ra trong nhiều năm qua.
Không chỉ đối mặt nguy cơ thiếu hụt năng lượng, châu Á hiện còn bắt đầu xuất hiện áp lực “lạm phát đình trệ” – trạng thái tăng trưởng suy yếu nhưng giá cả vẫn leo thang. Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa hạ dự báo tăng trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương từ 5,1% xuống còn 4,7%, đồng thời nâng dự báo lạm phát năm nay lên 5,2%.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng cảnh báo cú sốc năng lượng từ Trung Đông đang làm suy yếu cán cân thanh toán, đẩy lạm phát tăng và thu hẹp dư địa chính sách của nhiều quốc gia nhập khẩu dầu. Theo IMF, rủi ro lớn nhất hiện nay nằm ở sự phụ thuộc kéo dài của châu Á vào nguồn năng lượng nhập khẩu, đặc biệt từ Trung Đông.
Tuy nhiên, tác động của khủng hoảng hiện không diễn ra đồng đều. Các nền kinh tế nghèo hơn tại Đông Nam Á đang chịu áp lực lớn nhất do không có đủ dự trữ dầu chiến lược để chống đỡ cú sốc nguồn cung. Philippines đã phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia, trong khi nhiều nước bắt đầu triển khai các biện pháp tiết kiệm và phân bổ nhiên liệu.
Ở chiều ngược lại, Trung Quốc và Nhật Bản đang có lợi thế lớn hơn nhờ quy mô dự trữ dầu chiến lược khổng lồ. Trung Quốc hiện được cho là sở hữu hơn 1 tỉ thùng dầu dự trữ và có nguồn cung đa dạng từ Nga, Iran. Trong khi đó, Nhật Bản đang khai thác kho dự trữ khoảng 400 triệu thùng để kiềm chế giá nhiên liệu trong nước.
Điều thị trường lo ngại nhất lúc này là các biện pháp ứng phó hiện nay khó có thể kéo dài nếu chiến sự tiếp tục leo thang trong nhiều tháng. Trợ cấp nhiên liệu, khai thác kho dự trữ hay làm việc từ xa chỉ là giải pháp tạm thời. Nếu giá dầu tiếp tục neo cao và nguồn cung không được khôi phục, châu Á có thể đối mặt giai đoạn giảm tiêu dùng diện rộng – điều thường kéo theo tăng trưởng suy yếu và áp lực suy thoái kinh tế.
Vương Anh
