Thứ sáu, 20/11/2026, 11:03 (GMT+7)

Mỹ cấp phép xuất khẩu cho gần 880.000 chip AI sang Trung Quốc

Hồ sơ do Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ công bố cho thấy Washington đã cấp phép xuất khẩu 879.868 chip AI tiên tiến của Nvidia và AMD cho các doanh nghiệp Trung Quốc. Đáng chú ý, nhiều cái tên lớn như Alibaba, Tencent và ByteDance xuất hiện trong danh sách.

Một tài liệu vừa được Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ công khai đã hé lộ quy mô đáng chú ý của hoạt động cấp phép xuất khẩu chip trí tuệ nhân tạo (AI) sang Trung Quốc dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Theo hồ sơ được công bố ngày 19/11/2026, Bộ Thương mại Mỹ đã phê duyệt 21 giấy phép xuất khẩu, cho phép đưa tổng cộng 879.868 chip AI tiên tiến của Nvidia và AMD tới các doanh nghiệp Trung Quốc trong giai đoạn từ tháng 12/2025 đến tháng 5/2026.

Đây là những dữ liệu vốn được bảo vệ theo quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Ông Brian Mast, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ, đã sử dụng thẩm quyền theo Đạo luật Cải cách Kiểm soát Xuất khẩu để công khai thông tin về các hồ sơ xin cấp phép.

Theo bản tổng hợp của Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ, tính đến ngày 11/5/2026, cơ quan này đã tiếp nhận đề nghị cấp phép xuất khẩu tổng cộng 3.444.160 chip AI cho các doanh nghiệp Trung Quốc. Trong số đó, 879.868 chip được thông qua, tương ứng khoảng 25,5% tổng lượng chip được đề nghị.

Các dòng chip được đề cập trong hồ sơ gồm H200 của Nvidia và MI325X của AMD. Tuy nhiên, việc được cấp phép không đồng nghĩa toàn bộ số chip này đã được vận chuyển đến Trung Quốc. Tại thời điểm lập báo cáo, chưa có lô hàng nào trong số chip được phê duyệt thực sự được chuyển đi.

Đáng chú ý, danh sách doanh nghiệp được cấp phép có sự xuất hiện của nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu Trung Quốc. Alibaba cùng các công ty con được phê duyệt 75.000 chip, Tencent được cấp phép 150.000 chip, trong khi ByteDance cũng được phép mua 150.000 chip.

Ngoài ra, Baidu được cấp phép 43.000 chip và JD.com có 41.300 chip. Đây đều là những doanh nghiệp có hoạt động lớn trong lĩnh vực công nghệ, thương mại điện tử, điện toán đám mây và phát triển trí tuệ nhân tạo tại Trung Quốc.

Ở chiều ngược lại, không phải mọi đề nghị mua chip đều được chấp thuận. Hồ sơ ghi nhận một trường hợp bị từ chối là đơn xin cấp phép của AMD nhằm xuất khẩu 75.000 chip cho công ty UCloud. Một số doanh nghiệp khác vẫn đang chờ cơ quan chức năng Mỹ xem xét hồ sơ.

Việc công khai dữ liệu diễn ra trong bối cảnh chính sách kiểm soát xuất khẩu công nghệ cao của Washington đối với Bắc Kinh đang thu hút sự quan tâm lớn. Những con chip AI tiên tiến được xem là đầu vào quan trọng đối với quá trình phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo quy mô lớn, đồng thời có thể được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực công nghệ nhạy cảm.

Đáng chú ý, một số doanh nghiệp xuất hiện trong danh sách xin cấp phép sau đó đã được Bộ Quốc phòng Mỹ đưa vào danh sách các công ty Trung Quốc có liên hệ với quân đội, thường được gọi là danh sách Section 1260H. Danh sách này được cập nhật vào tháng 6/2026, trong đó có Alibaba.

Tuy nhiên, các hồ sơ xin cấp phép liên quan được nộp từ tháng 12/2025 đến tháng 4/2026, trước thời điểm Alibaba được bổ sung vào danh sách nói trên. Tập đoàn Trung Quốc cũng bác bỏ cáo buộc các nền tảng thương mại bán lẻ và dịch vụ điện toán đám mây của mình có liên hệ với quân đội.

Cuối tháng 6/2026, Alibaba đã khởi kiện Bộ Quốc phòng Mỹ tại tòa án liên bang ở California, yêu cầu được đưa ra khỏi danh sách doanh nghiệp quân sự Trung Quốc. Đến tháng 10/2026, một thẩm phán liên bang tại San Jose đã tạm thời ngăn việc thực thi một biện pháp hạn chế liên quan đến các công ty vận động hành lang cho Alibaba, trong khi vụ kiện tổng thể vẫn đang được xem xét.

Theo Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ, các hồ sơ xin cấp phép đều đánh giá nguy cơ chip bị chuyển hướng khỏi mục đích sử dụng đã đăng ký ở mức thấp. Dù vậy, việc một số doanh nghiệp được cấp phép sau đó xuất hiện trong danh sách theo dõi của Lầu Năm Góc đã làm dấy lên tranh luận về quy trình thẩm định an ninh quốc gia.

Ông Chris McGuire, cựu quan chức cấp cao phụ trách công nghệ và kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, cho rằng việc hơn 30% số chip AI được cấp phép xuất khẩu sang Trung Quốc thuộc về các doanh nghiệp bị Bộ Quốc phòng Mỹ xếp vào nhóm có liên hệ với quân đội là vấn đề đáng quan tâm. Theo ông, điều này đặt ra câu hỏi về mức độ chặt chẽ trong quá trình đánh giá trước khi Bộ Thương mại phê duyệt các thương vụ.

Về phía doanh nghiệp, Nvidia cho biết các giấy phép xuất khẩu được cấp kèm theo những điều kiện nghiêm ngặt và giới hạn về số lượng. Tuy nhiên, hãng xác nhận hiện đã dừng vận chuyển chip H200 sang Trung Quốc dù từng nhận được một số giấy phép.

Trong khi đó, AMD khẳng định doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ các quy định và luật kiểm soát xuất khẩu hiện hành của Mỹ. Công ty cũng cho biết duy trì các quy trình kiểm soát nhằm bảo đảm hoạt động kinh doanh quốc tế phù hợp với quy định pháp luật.

Alibaba, Tencent, Baidu, BYD, Bộ Thương mại Mỹ và Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về những thông tin được công bố.

Một diễn biến đáng chú ý khác là ngoài các giấy phép dành cho doanh nghiệp Trung Quốc, BIS còn cấp hai giấy phép cho Lenovo liên quan đến nhiều loại chip, trong đó có H200 của Nvidia. Các giấy phép này không cho phép vận chuyển chip tới Trung Quốc, nhưng cho phép Lenovo sử dụng tại nước ngoài để phát triển máy chủ và nghiên cứu sản phẩm.

Việc công khai gần 880.000 chip AI được cấp phép xuất khẩu cho thấy sự phức tạp trong chính sách kiểm soát công nghệ của Mỹ đối với Trung Quốc. Washington vừa phải cân nhắc lợi ích thương mại của các doanh nghiệp công nghệ Mỹ, vừa đối mặt với yêu cầu bảo đảm những sản phẩm bán ra không bị sử dụng cho các mục đích ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.

Bắc Nam

Thứ sáu, 20/11/2026, 11:03 (GMT+7)
Hotline: 0979 47 42 45

Nổi bật

Mới nhất