Moody’s Analytics hạ dự báo tăng trưởng của Việt Nam sau cú sốc Trung Đông
Xung đột tại Trung Đông đang tạo thêm áp lực lên kinh tế châu Á khi giá năng lượng, vận tải và nguyên liệu đầu vào đồng loạt leo thang, buộc Moody’s Analytics điều chỉnh triển vọng tăng trưởng và lạm phát trong khu vực.
Trong báo cáo công bố đầu tháng 05/2026, Moody’s Analytics nhận định các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương thuộc nhóm dễ bị tổn thương nhất trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng từ vùng Vịnh, đặc biệt liên quan tới eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu trước khi xung đột bùng phát.
Theo tổ chức phân tích này, việc Iran từng đóng cửa eo biển Hormuz đã khiến giá dầu, khí hóa lỏng và cước vận tải tăng mạnh trong thời gian ngắn. Dù Washington và Tehran đạt được thỏa thuận ngừng bắn từ ngày 08/04/2026 giúp thị trường phần nào hạ nhiệt, giới đầu tư vẫn đặc biệt nhạy cảm với các diễn biến an ninh quanh khu vực Hormuz.
Moody’s Analytics cho biết các quốc gia sản xuất dầu lớn tại vùng Vịnh hiện có rất ít tuyến vận chuyển thay thế Hormuz. Arab Saudi và UAE có thể chuyển một phần nguồn cung sang các đường ống và cảng khác, song khoảng một nửa lượng dầu thường vận chuyển qua eo biển này vẫn chưa có phương án thay thế hiệu quả.
Các nền kinh tế châu Á được đánh giá chịu tác động lớn do phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng từ Trung Đông. Không chỉ dầu mỏ, nguy cơ thiếu hụt khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng tạo thêm áp lực đối với nhiều quốc gia vốn sử dụng LNG làm nhiên liệu chính cho phát điện.
Trong bối cảnh nguồn cung LNG suy giảm, nhiều nước buộc phải gia tăng nhập khẩu than để bù đắp thiếu hụt điện năng, kéo giá than tiếp tục leo thang. Đồng thời, giá các sản phẩm phụ từ ngành dầu khí như amoniac, urê và lưu huỳnh cũng tăng mạnh hàng chục phần trăm, qua đó làm gia tăng chi phí phân bón và tạo áp lực mới lên giá lương thực, thực phẩm trong khu vực.
Moody’s Analytics lưu ý rằng châu Á vốn đã đối mặt nhiều khó khăn từ trước khi xung đột Trung Đông bùng phát. Các đợt tăng thuế của Mỹ từ năm 2025 cùng nguy cơ tiếp tục mở rộng hàng rào thuế quan đang khiến tăng trưởng xuất khẩu của khu vực chậm lại đáng kể.
Trong bối cảnh đó, tổ chức này đã nâng dự báo lạm phát bình quân của các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương thêm 0,5 điểm %. Ấn Độ là quốc gia bị điều chỉnh mạnh nhất do giá năng lượng và thực phẩm tăng cao, trong khi thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn trong rổ CPI của nước này.
Để giảm tác động từ cú sốc năng lượng, nhiều quốc gia trong khu vực đã triển khai các biện pháp như trợ cấp nhiên liệu, giảm thuế hoặc áp giá trần đối với năng lượng. Một số nước cũng sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược nhằm ổn định nguồn cung.
Nhật Bản và Hàn Quốc hiện sở hữu lượng dự trữ chiến lược tương đương khoảng 200 ngày tiêu thụ dầu, trong khi Trung Quốc cũng được đánh giá có quy mô dự trữ lớn cùng khả năng chống chịu tốt hơn nhờ nguồn cung năng lượng đa dạng.
Dù vậy, Moody’s Analytics vẫn cho rằng xung đột Trung Đông sẽ khiến tăng trưởng GDP của nhiều nền kinh tế châu Á giảm khoảng 0,1-0,4 điểm %. Áp lực lạm phát được dự báo sẽ khiến chi tiêu của cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp chậm lại trong thời gian tới.
Đối với Việt Nam, Moody’s Analytics đã điều chỉnh giảm nhẹ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2026, dù chưa công bố mức điều chỉnh cụ thể. Theo đánh giá của tổ chức này, Việt Nam nằm trong nhóm chịu ảnh hưởng tương đối lớn do giá nhiên liệu tăng trực tiếp tác động tới chi phí đi lại và hoạt động du lịch.
Các quốc gia có ngành du lịch đóng vai trò quan trọng như Việt Nam, Thái Lan và Philippines được dự báo sẽ chịu sức ép rõ rệt hơn nếu lượng khách quốc tế suy giảm trong bối cảnh chi phí vận chuyển và giá vé máy bay tăng cao.
Bắc Nam
