Từ 31/8, không đăng ký biến động đất đai có thể bị phạt đến 3 triệu đồng

Đáng chú ý, trường hợp thuộc diện phải đăng ký biến động đất đai nhưng không thực hiện có thể bị xử phạt từ 2-3 triệu đồng.

Quy định này không áp dụng đối với trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Đăng ký biến động đất đai là thủ tục bắt buộc trong nhiều trường hợp như chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế quyền sử dụng đất, thay đổi thông tin về người sử dụng đất hoặc có những thay đổi khác liên quan đến quyền sử dụng

Bên cạnh chế tài xử phạt, Nghị định cũng bổ sung nhiều biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm.Tùy từng trường hợp, người vi phạm có thể bị buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm; khôi phục hiện trạng mốc địa giới hành chính; thực hiện lại các thủ tục hành chính về đất đai hoặc nộp lại giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hay giấy tờ giả đã sử dụng.

Một điểm đáng chú ý khác là quy định cụ thể về việc xử lý khoản lợi bất hợp pháp phát sinh từ hành vi vi phạm.

Theo đó, toàn bộ khoản lợi thu được từ việc sử dụng đất sau khi có hành vi vi phạm phải nộp vào ngân sách nhà nước. Nếu nhiều tổ chức hoặc cá nhân cùng thực hiện hành vi vi phạm trên một thửa đất, số tiền phải nộp sẽ được phân chia theo phần bằng nhau. Trường hợp trước đó người vi phạm đã nộp một số khoản vào ngân sách thì sẽ được khấu trừ theo quy định.

Nghị định cũng làm rõ nguyên tắc xử phạt trong trường hợp vợ chồng cùng có quyền sử dụng đất. Theo đó, khi phát sinh vi phạm hành chính liên quan đến thửa đất đứng tên chung, việc xử phạt sẽ được áp dụng như đối với một cá nhân, thay vì xử lý riêng từng người như trước.

Quy định này được kỳ vọng sẽ tạo sự thống nhất trong quá trình áp dụng pháp luật và xử lý các vi phạm liên quan đến đất đai. Một trong những thay đổi đáng chú ý của Nghị định 281/2026/NĐ-CP là việc mở rộng thẩm quyền xử phạt cho nhiều cơ quan quản lý.

Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã được nâng mức xử phạt tối đa từ 5 triệu đồng lên 250 triệu đồng. Bên cạnh đó, nhiều chức danh thuộc cơ quan quản lý đất đai cũng được nâng thẩm quyền xử phạt lên 400-500 triệu đồng, đồng thời được quyền tịch thu giấy tờ giả, giấy tờ bị tẩy xóa, sửa chữa và áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định.

Việc mở rộng thẩm quyền được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý vi phạm, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai.

Nghị định 281/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 31/8/2026. Với những trường hợp thuộc diện phải đăng ký biến động đất đai, người sử dụng đất nên chủ động hoàn tất thủ tục theo đúng quy định để tránh bị xử phạt.

Ngoài việc phải nộp tiền phạt, người vi phạm còn có thể phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả hoặc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp nếu có. Do đó, việc cập nhật kịp thời các quy định mới sẽ giúp người dân hạn chế rủi ro pháp lý