Sửa Luật Đất đai: Chính phủ yêu cầu cắt giảm mạnh thủ tục cho người dân, doanh nghiệp

Chính phủ đang thúc đẩy một đợt sửa đổi lớn đối với Luật Đất đai 2024 sau gần hai năm triển khai phát sinh nhiều bất cập. Tại cuộc họp ngày 26/5, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu việc sửa luật phải theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ và không tạo thêm gánh nặng cho người dân, doanh nghiệp.

Theo Phó thủ tướng, Luật Đất đai là đạo luật có tác động trực tiếp tới phát triển kinh tế, an ninh quốc gia, trật tự xã hội cũng như hiệu quả khai thác nguồn lực đất đai. Vì vậy, việc sửa đổi lần này cần hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và xử lý các điểm nghẽn phát sinh trong thực tiễn.

Một trong những yêu cầu trọng tâm được đặt ra là tối ưu hóa các chính sách liên quan tới tài chính đất đai, quy hoạch và sử dụng đất nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai – tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý. Phó thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm hoàn thiện dự thảo luật cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn để có thể triển khai ngay khi luật có hiệu lực.

Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2024. Tuy nhiên, sau gần hai năm thực thi, nhiều quy định đã bộc lộ bất cập, đặc biệt trong bối cảnh từ ngày 1/7/2025, cả nước chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp gồm cấp tỉnh và xã/phường.

Trong khi đó, hệ thống quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất hiện hành vẫn được xây dựng theo ba cấp: quốc gia, tỉnh và huyện. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mô hình này không còn phù hợp sau khi bỏ cấp huyện, dẫn tới nguy cơ chồng chéo và thiếu đồng bộ với các lĩnh vực quản lý khác.

Theo dự thảo Luật Đất đai sửa đổi đang được lấy ý kiến, dự kiến có khoảng 65 điều của luật hiện hành sẽ được điều chỉnh. Đáng chú ý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất cho phép cấp sổ đỏ đối với các trường hợp mua bán đất bằng giấy viết tay trong giai đoạn 2014-2024. Đồng thời, cơ quan này cũng đề xuất siết các giao dịch đất đai trong thời gian chờ thu hồi nhằm hạn chế đầu cơ, trục lợi chính sách.

Một nội dung khác được nhấn mạnh là tăng cường phân cấp, phân quyền để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, qua đó giúp rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ và nâng cao hiệu quả quản lý.

Theo kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội hồ sơ đề nghị bổ sung dự án Luật Đất đai sửa đổi vào chương trình xây dựng pháp luật năm 2026.