Tòa án Mỹ bác bỏ mức thuế nhập khẩu 10% toàn cầu của ông Trump

Ngày 7/5, Tòa án Thương mại quốc tế Mỹ ra phán quyết với tỷ lệ 2 phiếu thuận, 1 phiếu chống, cho rằng chính quyền ông Trump đã viện dẫn không phù hợp Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp mức thuế 10% toàn cầu. Điều khoản này cho phép tổng thống áp thuế tối đa 15% trong vòng 150 ngày nhằm xử lý các vấn đề mất cân bằng thanh toán quốc tế, song tòa án nhận định việc sử dụng cơ chế này cho chương trình thuế diện rộng là vượt quá phạm vi cho phép.

Đây là nỗ lực mới nhất của Nhà Trắng sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 bác bỏ chương trình thuế quan toàn cầu trước đó được ban hành theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Chính quyền ông Trump khi đó chuyển sang sử dụng Điều 122 như một “đường vòng pháp lý” để tiếp tục duy trì áp lực thuế đối với hàng nhập khẩu.

Dù vậy, tác động thực tế của phán quyết hiện vẫn khá hạn chế. Theo Reuters, chỉ hai doanh nghiệp nhỏ cùng bang Washington – các bên trực tiếp tham gia vụ kiện – được hưởng lợi từ quyết định hoàn thuế. Tòa án đồng thời bác đề nghị mở rộng miễn thuế cho toàn bộ nhà nhập khẩu cũng như yêu cầu từ 24 bang khác, chủ yếu do đảng Dân chủ kiểm soát.

Điều này đồng nghĩa phần lớn mức thuế hiện vẫn được duy trì trong thời gian chính quyền ông Trump kháng án. Đây mới là chi tiết được giới tài chính đặc biệt chú ý bởi rủi ro thuế quan đối với thương mại toàn cầu và lạm phát nhập khẩu của Mỹ gần như chưa thay đổi đáng kể.

Một điểm quan trọng khác là Nhà Trắng hiện vẫn tiếp tục thúc đẩy chiến lược bảo hộ thương mại theo nhiều hướng khác nhau. Reuters cho biết giới chức Mỹ đã mở thêm hàng loạt cuộc điều tra đối với nhiều đối tác thương mại, động thái có thể dẫn tới các vòng áp thuế mới trong thời gian tới. Điều này cho thấy dù đối mặt sức ép pháp lý, chính sách thương mại cứng rắn của Mỹ chưa có dấu hiệu chấm dứt.

Với thị trường tài chính, câu chuyện thuế quan giờ không còn đơn thuần là vấn đề thương mại. Giới đầu tư lo ngại các vòng áp thuế kéo dài có thể tiếp tục đẩy chi phí nhập khẩu tăng cao, gây áp lực lên lạm phát và khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) khó nới lỏng chính sách tiền tệ sớm hơn kỳ vọng.

Diễn biến mới cũng phản ánh một thực tế lớn hơn: xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng và bảo hộ thương mại của Mỹ đang trở thành chiến lược dài hạn thay vì chỉ là chính sách mang tính nhiệm kỳ. Điều đó đồng nghĩa rủi ro địa chính trị và thương mại nhiều khả năng sẽ tiếp tục là biến số lớn của thị trường tài chính toàn cầu trong thời gian tới.