175 tỷ USD chờ xử lý sau cú bác thuế của Tòa Tối cao Mỹ
Phán quyết của Tòa Tối cao Mỹ bác bỏ thuế quan áp theo IEEPA đã mở ra rủi ro pháp lý lớn, với khoảng 175 tỷ USD tiền thuế có thể bị xem xét hoàn trả và chính quyền buộc phải tìm cơ sở áp thuế mới.
Theo thông tin được một số cơ quan báo chí quốc tế đăng tải, Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/2 đã ra phán quyết bác bỏ các mức thuế quan được áp dụng dựa trên Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA).
Trong lập luận của mình, tòa cho rằng quyền áp thuế thuộc thẩm quyền của Quốc hội theo Hiến pháp Mỹ. Phán quyết này đồng nghĩa các mức thuế ban hành theo IEEPA có thể không còn cơ sở pháp lý.
175 tỷ USD “có thể” phải hoàn trả
Theo phân tích được trích dẫn trên một số nền tảng học thuật và truyền thông, tổng số tiền thuế đã thu theo cơ chế này được ước tính có thể lên tới khoảng 175 tỷ USD.
Tuy nhiên, phán quyết của Tòa án Tối cao không nêu cụ thể quy trình xử lý hoặc hoàn trả. Vấn đề này, theo giới quan sát, có thể được xem xét tại các cấp tòa khác nếu phát sinh tranh chấp.
Trước đó, một số doanh nghiệp lớn, trong đó có Costco, đã tiến hành các bước pháp lý nhằm bảo vệ quyền lợi trong trường hợp các mức thuế bị tuyên là không hợp pháp.
Các chuyên gia nhận định, nếu phát sinh nghĩa vụ hoàn trả, quá trình này có thể kéo dài và phụ thuộc vào diễn biến tố tụng.
Chính quyền chuyển sang cơ sở pháp lý khác
Sau phán quyết, Tổng thống Donald Trump cho biết sẽ tiếp tục theo đuổi chính sách thuế quan trong khuôn khổ pháp luật hiện hành.
Theo công bố từ Nhà Trắng, mức thuế mới 15% được áp dụng dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, với thời hạn tối đa 150 ngày theo quy định.
Giới phân tích cho rằng, các cơ chế pháp lý thay thế này có quy trình và giới hạn chặt chẽ hơn so với IEEPA, do đó khả năng duy trì dài hạn vẫn còn là vấn đề được theo dõi.
Dư luận tiếp tục chia rẽ
Theo khảo sát do The Washington Post phối hợp ABC News và Ipsos công bố cùng ngày, khoảng 64% người trưởng thành Mỹ được hỏi cho biết phản đối chính sách thuế quan, trong khi 34% ủng hộ (biên độ sai số ±2 điểm phần trăm).
Dù vậy, các nhà quan sát cho rằng tác động chính trị của vấn đề này sẽ phụ thuộc vào diễn biến kinh tế vĩ mô và phản ứng của cử tri trong thời gian tới.
Phán quyết của Tòa án Tối cao được đánh giá là một cột mốc pháp lý quan trọng đối với chính sách thương mại Mỹ. Tuy nhiên, tác động cụ thể đến ngân sách, doanh nghiệp và thị trường vẫn cần thêm thời gian để làm rõ, trong bối cảnh các bước đi tiếp theo của chính quyền đang được triển khai.
Long Giang
