Saudi Arabia chặn đà tăng giá dầu giữa khủng hoảng Hormuz
Khủng hoảng tại eo biển Hormuz đẩy thị trường dầu vào trạng thái rủi ro, nhưng Saudi Arabia đã nhanh chóng chuyển hướng xuất khẩu, duy trì dòng chảy tới 7 triệu thùng/ngày và kìm giá dầu quanh 112 USD/thùng.
Trong khi nhiều kịch bản bi quan dự báo giá dầu có thể vọt lên 200 USD/thùng, Riyadh đã chủ động điều tiết nguồn cung, giữ giá quanh vùng 112 USD/thùng. Vai trò này tiếp tục củng cố vị thế của nước này như một “ngân hàng trung ương dầu mỏ” của thế giới.
Trọng tâm của chiến lược nằm ở hệ thống hạ tầng năng lượng, đặc biệt là đường ống Đông – Tây (Petroline), cho phép vận chuyển dầu từ vùng Vịnh sang Biển Đỏ, tránh hoàn toàn điểm nghẽn Hormuz. Thông qua tuyến này, Tập đoàn Saudi Aramco đã duy trì dòng chảy khoảng 7 triệu thùng/ngày tới cảng Yanbu, phục vụ cả nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Theo các chuyên gia, chính khả năng nhanh chóng chuyển hướng dòng chảy đã giúp Saudi Arabia giữ được niềm tin thị trường. Việc không tuyên bố tình trạng bất khả kháng với khách hàng cũng là yếu tố then chốt, góp phần ngăn giá dầu vượt ngưỡng 150 USD/thùng.
Dữ liệu vận hành cho thấy mức độ linh hoạt đáng kể. Lưu lượng qua Petroline đã tăng từ khoảng 770.000 thùng/ngày đầu năm lên gần 3 triệu thùng/ngày, và vượt 5 triệu thùng/ngày chỉ trong vài tuần. Nhờ đó, Saudi Arabia vẫn duy trì khoảng 85% sản lượng xuất khẩu, bất chấp gián đoạn tại Hormuz.
Các chuyên gia cảnh báo, nếu khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua Hormuz bị gián đoạn hoàn toàn, giá dầu có thể tăng lên 230–300 USD/thùng, kéo theo nguy cơ khủng hoảng kinh tế diện rộng. Trong kịch bản đó, vai trò của Saudi Arabia càng trở nên then chốt.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế, ông Fatih Birol, cho biết việc chuyển hướng khoảng 2/3 lượng xuất khẩu dầu của Saudi Arabia đã giúp thị trường tránh được cú sốc nghiêm trọng hơn.
Không chỉ dựa vào hạ tầng, lợi thế của Saudi Arabia còn đến từ chiến lược đầu tư dài hạn vào sản xuất, vận chuyển và kho chứa trên toàn cầu, tạo ra “lớp đệm” trước các cú sốc nguồn cung. Đồng thời, vị trí địa lý và hệ thống logistics cho phép nước này duy trì vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng năng lượng khu vực.
Trong bối cảnh địa chính trị còn nhiều bất định, khả năng duy trì dòng chảy ổn định của Saudi Arabia đang trở thành yếu tố then chốt giúp thị trường dầu mỏ toàn cầu tránh khỏi những biến động cực đoan.
Vương Anh
