Eo biển Hormuz đóng băng, Aramco buộc khách hàng châu Á trả thêm 2,5 USD/thùng
Eo biển Hormuz gián đoạn nghiêm trọng, Aramco nâng giá Arab Light thêm 2,5 USD/thùng – mức cao nhất kể từ khi xung đột nổ ra. Quyết định này đồng thời đẩy thị trường vào trạng thái rủi ro chưa từng thấy.
Tập đoàn dầu khí Saudi Aramco đã thông báo các khách hàng châu Á chuẩn bị kế hoạch nhận dầu cho tháng 4/2026 qua cảng Yanbu (Hồng Hải) và Ras Tanura (Vịnh Ba Tư), trong bối cảnh không thể bảo đảm eo biển Hormuz vẫn mở. Đây là dấu hiệu rõ ràng về bất định nghiêm trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Aramco yêu cầu lượng dầu qua Yanbu giới hạn, chỉ cung cấp Arab Light, đồng thời nâng giá bán thêm 2,5 USD/thùng so với chuẩn Oman Dubai – mức chênh lệch cao nhất kể từ khi chiến sự bùng nổ. Các yếu tố này cộng lại: nguồn cung giảm, chủng loại hạn chế, giá tăng mạnh.
Ảnh hưởng lan nhanh khắp châu Á: tại Trung Quốc, Tập đoàn Sinopec phải cắt giảm 10% công suất do phụ thuộc 40% lượng dầu nhập khẩu từ eo biển Hormuz; Nhật Bản, với 95% dầu từ vùng Vịnh trong đó 70% qua Hormuz, đã phải giải phóng dự trữ chiến lược; Hàn Quốc, các tập đoàn như Samsung và SK hynix chịu áp lực nguồn cung, kéo thị trường chứng khoán đi xuống; tại Ấn Độ, chi phí nhập khẩu tăng khoảng 1 tỷ USD cho 21 triệu thùng dầu trong 3 tuần đầu tháng 3/2026, trong đó 70% từ Saudi Arabia.
Khối lượng vận chuyển qua Yanbu đã tăng gấp 3 lần, đạt 1,2 triệu thùng/ngày, nhưng công suất đường ống Đông Tây chỉ đạt 80% lý thuyết (7 triệu thùng/ngày). Ngày 19/3, cảng Yanbu bị tấn công, hoạt động bốc dỡ bị tạm ngưng.
Sản lượng dầu Saudi Arabia giảm 2 triệu thùng/ngày, từ gần 11 triệu xuống 8 triệu, do các mỏ lớn phải đóng cửa khi kho chứa đầy. Theo IEA, tổng sản lượng các nước vùng Vịnh giảm ít nhất 10 triệu thùng/ngày, chiếm khoảng 10% nguồn cung toàn cầu. Cơ quan này phải giải phóng 400 triệu thùng dầu dự trữ khẩn cấp, chỉ đủ cho 73–83 ngày, tạo ra trạng thái mong manh chưa từng có cho hệ thống năng lượng toàn cầu.
Mỗi thùng dầu không đến nhà máy lọc châu Á đồng nghĩa giảm sản xuất phân bón, nhiên liệu, hóa chất công nghiệp, phụ thuộc vào năng lực vận hành đường ống Yanbu, dự trữ còn lại và khả năng bảo hiểm các cảng quân sự.
Nhìn từ thị trường, diễn biến này phản ánh premium rủi ro nguồn cung: các nhà đầu tư đang trả giá cao hơn cho dầu để phòng khả năng gián đoạn kéo dài. Những dữ liệu từ Aramco, IEA và các tập đoàn châu Á cho thấy: nếu Hormuz vẫn bất ổn, dòng dầu và giá cả có thể tiếp tục biến động mạnh, tác động lan tỏa tới thị trường năng lượng, hàng hóa và tài sản rủi ro toàn cầu.
Vương Anh
