Nhúng ảnh 66KB không cần OP_RETURN: Thí nghiệm gây chấn động cộng đồng Bitcoin

Một giao dịch Bitcoin gần đây thu hút sự chú ý khi chứa trọn vẹn một file hình ảnh 66KB nhưng vẫn tuân thủ đầy đủ quy tắc đồng thuận. Tác giả của thí nghiệm, Martin Habovštiak, công khai ID giao dịch và phương pháp kiểm chứng, cho phép bất kỳ ai dùng phần mềm nút tiêu chuẩn truy xuất và tái tạo lại dữ liệu.

Điểm đáng chú ý là cấu trúc giao dịch không sử dụng OP_RETURN - trường thường được dùng để ghi dữ liệu tùy ý - cũng không dựa vào Taproot hay witness theo cách phổ biến trong các đợt “inscription”. Thay vào đó, dữ liệu được mã hóa trực tiếp trong các thành phần hợp lệ của giao dịch. Về mặt kỹ thuật, các nút chỉ xác thực chữ ký, định dạng và điều kiện chi tiêu. Mạng lưới không đánh giá nội dung các byte đại diện cho điều gì.

Thí nghiệm này xuất hiện trong bối cảnh cộng đồng tranh luận về BIP-110 - đề xuất tạm thời siết chặt một số trường mang dữ liệu ở cấp độ đồng thuận. Phe ủng hộ cho rằng cần hạn chế để bảo vệ nhà vận hành nút khỏi chi phí lưu trữ tăng cao. Phe phản đối cảnh báo việc siết một lối đi có thể đẩy dữ liệu sang cấu trúc khác phức tạp hơn và gây hệ quả ngoài dự tính.

Vấn đề cốt lõi nằm ở sự khác biệt giữa quy tắc đồng thuận và quy tắc chính sách. Đồng thuận quyết định khối nào hợp lệ. Chính sách quyết định giao dịch nào được chuyển tiếp hoặc chấp nhận vào mempool mặc định. Tuy nhiên, nếu một giao dịch vẫn hợp lệ và trả đủ phí, thợ mỏ có thể đưa nó vào khối, kể cả khi nhiều nút từ chối chuyển tiếp.

Yếu tố kinh tế vì vậy đóng vai trò trung tâm. Với mức phí 10 sat/vB, khoảng 1MB không gian khối tương đương gần 0,1 BTC; ở 50 sat/vB, con số vào khoảng 0,5 BTC. Khi đó, câu hỏi không còn là “có cấm được không” mà chuyển thành “ai sẵn sàng trả phí để được ghi dữ liệu”.

Một rủi ro khác được nhắc đến là sự phình to của tập hợp UTXO nếu dữ liệu bị đẩy vào các đầu ra trông có thể chi tiêu. Không giống dữ liệu witness có thể cắt bỏ, UTXO phải được duy trì lâu dài trong bộ nhớ của nút đầy đủ. Điều này có thể làm tăng chi phí vận hành và ảnh hưởng tới mức độ phi tập trung.

Thí nghiệm 66KB không chỉ là màn trình diễn kỹ thuật. Nó cho thấy giới hạn của các bộ lọc khi đối mặt với động lực kinh tế và sự sáng tạo mã hóa. Trong bối cảnh BIP-110 còn gây tranh cãi, câu hỏi đặt ra không đơn thuần là kỹ thuật, mà là mạng lưới Bitcoin chấp nhận đánh đổi như thế nào giữa kiểm soát dữ liệu, chi phí nút và rủi ro quản trị.

Theo Cointelegraph