Nhu cầu xe tải vào chu kỳ tăng, lợi nhuận một doanh nghiệp được dự báo tăng gần gấp đôi trong năm 2026

Chu kỳ xe tải mở thêm dư địa tăng trưởng cho VVS

Sau giai đoạn phục hồi trong hai năm 2024-2025, thị trường xe tải hạng trung và hạng nặng được kỳ vọng tiếp tục duy trì đà tăng trong giai đoạn 2026-2027. Động lực lần này không chỉ đến từ nhu cầu vận tải hàng hóa, mà còn gắn với quá trình đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và thay thế đội xe đã qua nhiều năm khai thác.

Việc triển khai hàng loạt dự án cao tốc, sân bay và hạ tầng logistics làm gia tăng nhu cầu vận chuyển vật liệu, máy móc phục vụ xây dựng. Song song với đó, hoạt động xuất khẩu, dòng vốn FDI và thương mại điện tử tiếp tục tạo thêm nhu cầu đối với vận tải hàng hóa.

Một lực đẩy khác đến từ chu kỳ thay thế phương tiện trong bối cảnh các quy định về khí thải đối với xe đang lưu hành được siết chặt hơn từ tháng 3/2026, qua đó có thể thúc đẩy nhu cầu đổi mới đội xe. Đây là những yếu tố khiến nhu cầu xe tải hạng trung, hạng nặng, xe đầu kéo và xe chuyên dụng được dự báo tiếp tục tăng trong những năm tới.

Trong bối cảnh đó, Công ty CP Đầu tư Phát triển Máy Việt Nam (HOSE: VVS) là một trong những doanh nghiệp được kỳ vọng hưởng lợi. Được biết, VVS hiện nằm trong nhóm nhà phân phối xe tải hạng trung và nặng quy mô lớn tại Việt Nam, với lợi thế chính đến từ quan hệ hợp tác với Sinotruk cùng mạng lưới chi nhánh và trạm dịch vụ trên toàn quốc.

Đà đi lên của thị trường được kỳ vọng phản ánh khá rõ vào sản lượng tiêu thụ của doanh nghiệp. Theo dự báo của Vietcap, ước tính lượng xe VVS bán ra trong năm 2026 có thể tăng 74% so với cùng kỳ và tiếp tục tăng 28% trong năm 2027.

Sau 8 tháng đầu năm, VVS đã tiêu thụ khoảng 7.800 xe. Trong khi đó, quý IV thường là mùa cao điểm của thị trường, tạo thêm dư địa để sản lượng cả năm tiếp tục cải thiện. Mảng bán xe vẫn đóng vai trò chủ đạo, chiếm khoảng 98% tổng doanh thu dự báo trong giai đoạn 2026-2027.

Cùng với sản lượng tăng, kết quả kinh doanh năm 2026 được dự báo có bước nhảy đáng kể. Doanh thu thuần có thể đạt khoảng 14.460 tỷ đồng, tăng 79,6% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế sau lợi ích cổ đông thiểu số ước đạt 637 tỷ đồng, tăng 98,4%, tức gần gấp đôi mức thực hiện năm 2025.

Sang năm 2027, tốc độ tăng trưởng được dự báo chậm lại trên nền so sánh cao. Doanh thu có thể đạt 18.784 tỷ đồng, tăng gần 30%, trong khi lợi nhuận dự kiến lên khoảng 737 tỷ đồng, tăng 15,6%.

Những con số trong nửa đầu năm phần nào cho thấy nền tảng của kịch bản này. Doanh thu 6 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 7.026 tỷ đồng, tăng 119% so với cùng kỳ và hoàn thành 74% mục tiêu cả năm. Sản lượng bán xe đạt khoảng 5.800 chiếc, tương đương 48% kế hoạch.

Đáng chú ý, lợi nhuận trước thuế trong cùng giai đoạn tăng 408% và đã hoàn thành 112% mục tiêu năm. Tốc độ tăng lợi nhuận vượt xa doanh thu cho thấy VVS không chỉ hưởng lợi từ việc bán được nhiều xe hơn mà còn từ sự cải thiện hiệu quả hoạt động.

Một phần cải thiện đến từ việc quản lý hàng tồn kho, đàm phán điều kiện đầu vào thuận lợi hơn khi quy mô nhập khẩu gia tăng, đồng thời dịch chuyển cơ cấu sang những dòng sản phẩm và dịch vụ có biên lợi nhuận tốt hơn.

Dù đóng góp doanh thu còn tương đối nhỏ, mảng phụ tùng và dịch vụ sau bán hàng lại có khả năng sinh lời cao hơn hoạt động phân phối xe. Năm 2025, doanh thu của mảng này tăng 40%, trong khi biên lợi nhuận gộp duy trì khoảng 33-39%. Khi số lượng xe VVS đã đưa ra thị trường ngày càng lớn, nhu cầu bảo dưỡng, sửa chữa và thay thế phụ tùng cũng mở ra nguồn thu có tính lặp lại cao hơn.

Một điểm đáng chú ý khác nằm ở cơ chế thanh toán với Sinotruk. Với điều khoản L/C trả chậm khoảng 6 tháng, VVS có thể thu tiền từ khách hàng trước khi phải thanh toán cho nhà cung cấp. Khoảng chênh lệch thời gian này giúp doanh nghiệp giảm nhu cầu vốn lưu động tức thời, đồng thời có thể tận dụng lượng tiền tạm thời nhàn rỗi để gửi ngân hàng hoặc làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay.

Cuối quý II/2026, khoản phải trả Sinotruk đạt khoảng 7.100 tỷ đồng, tương đương 96% tổng phải trả người bán ngắn hạn. Thu nhập từ tiền gửi tăng đã góp phần bù đắp chi phí lãi vay và lỗ tỷ giá, qua đó hỗ trợ kết quả tài chính trong năm 2025 và nửa đầu năm 2026.

Từ phân phối xe đến bước chuyển sang lắp ráp trong nước

Bên cạnh việc hưởng lợi từ nhu cầu xe tải đang tăng, VVS cũng chuẩn bị cho bước phát triển tiếp theo khi chuyển từ phân phối sang trực tiếp lắp ráp xe trong nước.

Tháng 7/2026, doanh nghiệp khởi công nhà máy VMASS tại Khu công nghiệp Nam Đình Vũ, Hải Phòng. Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 1.300 tỷ đồng, trong đó vốn chủ sở hữu chiếm 35% và vốn vay 65%.

Nhà máy được xây dựng trên diện tích khoảng 10,5 ha, với hơn 52.000 m2 nhà xưởng và công suất thiết kế 15.000 xe mỗi năm. Danh mục sản phẩm dự kiến trải rộng từ xe tải nặng Sinotruk, xe đầu kéo, xe ben đến sơ mi rơ moóc, xe tải nhẹ, mini và xe van. Theo kế hoạch, nhà máy sẽ bắt đầu vận hành từ năm 2028.

Đáng chú ý, việc bước sang lắp ráp trong nước có thể làm thay đổi vị trí của VVS trong chuỗi giá trị, từ một doanh nghiệp chủ yếu nhập khẩu và phân phối sang tham gia trực tiếp vào khâu sản xuất.

Theo đánh giá của Vietcap, sự dịch chuyển này có thể tạo dư địa cải thiện biên lợi nhuận khi VVS tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Nhà máy VMASS được dự kiến bắt đầu đóng góp doanh thu từ năm 2028. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn cần thời gian kiểm chứng khi doanh nghiệp chưa có kinh nghiệm trực tiếp trong hoạt động lắp ráp.

Trước khi mang lại nguồn thu mới, VMASS cũng đặt ra bài toán vốn đáng kể. Nhu cầu xây dựng và mua sắm thiết bị được dự báo tăng từ năm 2026 và đạt đỉnh giải ngân trong năm 2027, kéo theo khả năng nợ vay và chi phí tài chính cùng gia tăng.

Lợi thế tín dụng thương mại từ Sinotruk có thể giúp giảm một phần áp lực vốn lưu động và tạo thêm thu nhập tài chính, nhưng không loại bỏ hoàn toàn sức ép từ quy mô đầu tư mới.

Bên cạnh tiến độ và hiệu quả của VMASS, triển vọng VVS vẫn gắn chặt với diễn biến của thị trường xe tải. Nếu giải ngân đầu tư công chậm hơn kỳ vọng, hoạt động vận tải suy yếu hoặc chu kỳ thay thế phương tiện kéo dài, sản lượng bán xe và khả năng sinh lời của doanh nghiệp có thể thấp hơn dự báo.

Mức độ phụ thuộc vào Sinotruk cũng là một biến số cần theo dõi. VVS hiện phụ thuộc lớn vào đối tác này đối với nguồn xe tải trung, xe tải nặng và xe chuyên dụng nhập khẩu. Ngoài ra, hoạt động nhập khẩu và tín dụng thương mại bằng ngoại tệ khiến biến động USD/VND có thể tác động đến giá vốn và phát sinh lỗ tỷ giá.