NHNN yêu cầu thanh tra việc giảm lãi suất tại các ngân hàng ngay trong tháng 11, cảnh báo xử lý nghiêm vi phạm

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Công văn số 10488/NHNN-TTNH, yêu cầu NHNN chi nhánh các khu vực khẩn trương tổ chức thanh tra, kiểm tra chuyên đề về việc thực hiện giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng. Hoạt động này phải được triển khai ngay trong tháng 11/2026 và báo cáo kết quả trong cùng tháng để cơ quan quản lý tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Động thái trên được đưa ra trong bối cảnh cơ quan điều hành liên tục yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm mặt bằng lãi suất huy động và cho vay, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân tiếp cận vốn với chi phí hợp lý hơn.

Theo nội dung công văn, NHNN yêu cầu các chi nhánh khu vực căn cứ vào nguồn lực hiện có, kết quả theo dõi, quản lý, giám sát và tình hình thực tế tại từng tổ chức tín dụng để thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra chuyên đề. Trọng tâm là việc chấp hành các quy định pháp luật và chỉ đạo của NHNN liên quan đến yêu cầu giảm lãi suất.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, các đơn vị có trách nhiệm kịp thời nhận diện những tồn tại, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định. Việc triển khai đồng loạt trong tháng 11 cho thấy yêu cầu giảm lãi suất đang được cơ quan quản lý giám sát chặt chẽ hơn, thay vì chỉ dừng ở các cam kết hoặc biểu lãi suất niêm yết.

Trước đó, ngày 18/10/2026, NHNN đã ban hành Công văn số 9608/NHNN-CSTT, yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ giải pháp giảm mặt bằng lãi suất. Theo đó, các ngân hàng phải giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời tập trung giảm 1,5–2 điểm phần trăm/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Đến ngày 21/10/2026, NHNN tiếp tục ban hành Công văn số 9736/NHNN-CSTT, yêu cầu các ngân hàng triển khai việc giảm lãi suất thực chất trên toàn hệ thống và tất cả các kênh bán hàng. Đáng chú ý, cơ quan quản lý không chỉ theo dõi biểu lãi suất công bố mà còn yêu cầu giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trong những tháng cuối năm 2026.

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ ngày 04/11, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết cơ quan điều hành sẽ tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận với khách hàng để tạo dư địa hạ lãi suất. Những ngân hàng không thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN sẽ phải đối mặt với các biện pháp xử lý phù hợp.

Theo báo cáo của NHNN, đến đầu tháng 11/2026, cả 46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm. Trong đó, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng 100% vốn nước ngoài phổ biến giảm 0,5 điểm phần trăm, còn nhóm ngân hàng thương mại cổ phần giảm khoảng 0,5–0,7 điểm phần trăm.

Tính chung toàn thị trường, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới vào cuối tháng 10 giảm khoảng 0,4 điểm phần trăm so với giữa tháng. Ở chiều cho vay, lãi suất bình quân đối với các khoản vay mới giảm khoảng 0,2–0,5 điểm phần trăm.

Đến đầu tháng 11, hơn 20 tổ chức tín dụng đã công bố các chương trình giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2 điểm phần trăm/năm. Một số ngân hàng áp dụng mức giảm sâu hơn, lên tới 3–3,25 điểm phần trăm/năm. Tổng quy mô các gói tín dụng giảm lãi suất được công bố đạt khoảng 463.500 tỷ đồng.

Dù vậy, áp lực huy động vốn vẫn là vấn đề đáng chú ý đối với hệ thống ngân hàng. Khảo sát thực tế cho thấy lãi suất tiền gửi tại một số ngân hàng vẫn cao hơn khoảng 1–3 điểm phần trăm so với mức niêm yết thông qua các chương trình ưu đãi dành cho khách hàng hoặc trên ứng dụng ngân hàng.

Theo các chuyên gia, tốc độ tăng trưởng tín dụng vẫn cao hơn tốc độ tăng trưởng huy động vốn, khiến các ngân hàng phải cạnh tranh để thu hút tiền gửi. Điều này tạo áp lực nhất định lên chi phí vốn và khả năng giảm lãi suất cho vay.

Bên cạnh yêu cầu thanh tra, NHNN cũng đã phát đi thông điệp cứng rắn về các biện pháp xử lý đối với tổ chức tín dụng không tuân thủ chỉ đạo. Theo đó, cơ quan quản lý có thể xem xét điều chỉnh giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong phần còn lại của năm 2026 hoặc giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp hơn trong năm 2027. Một số biện pháp liên quan đến các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng cũng có thể được áp dụng tùy theo tính chất và mức độ rủi ro.

Ở một diễn biến khác, NHNN mới đây thông báo triển khai mua USD giao ngay từ các ngân hàng thương mại với tần suất 2 lần mỗi tuần, vào thứ Ba và thứ Tư, bắt đầu từ ngày 11/11/2026, với mức giá 25.500 đồng/USD. Động thái này được kỳ vọng bổ sung thanh khoản tiền đồng cho hệ thống ngân hàng, qua đó góp phần giảm áp lực huy động vốn và tạo thêm dư địa để hạ mặt bằng lãi suất.

Việc tăng cường thanh tra trong tháng 11 diễn ra vào giai đoạn nhu cầu vốn thường gia tăng vào cuối năm. Kết quả thực hiện chỉ đạo giảm lãi suất, cùng khả năng cân đối nguồn vốn của từng ngân hàng, sẽ là những yếu tố đáng chú ý đối với diễn biến mặt bằng lãi suất trong thời gian tới.

Sapo: Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các chi nhánh khu vực thành lập đoàn thanh tra, kiểm tra việc thực hiện giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng ngay trong tháng 11/2026. Những ngân hàng không chấp hành có thể đối mặt với các biện pháp xử lý, trong đó có việc xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Công văn số 10488/NHNN-TTNH, yêu cầu NHNN chi nhánh các khu vực khẩn trương tổ chức thanh tra, kiểm tra chuyên đề về việc thực hiện giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng. Hoạt động này phải được triển khai ngay trong tháng 11/2026 và báo cáo kết quả trong cùng tháng để cơ quan quản lý tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Động thái trên được đưa ra trong bối cảnh cơ quan điều hành liên tục yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm mặt bằng lãi suất huy động và cho vay, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân tiếp cận vốn với chi phí hợp lý hơn.

Theo nội dung công văn, NHNN yêu cầu các chi nhánh khu vực căn cứ vào nguồn lực hiện có, kết quả theo dõi, quản lý, giám sát và tình hình thực tế tại từng tổ chức tín dụng để thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra chuyên đề. Trọng tâm là việc chấp hành các quy định pháp luật và chỉ đạo của NHNN liên quan đến yêu cầu giảm lãi suất.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, các đơn vị có trách nhiệm kịp thời nhận diện những tồn tại, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định. Việc triển khai đồng loạt trong tháng 11 cho thấy yêu cầu giảm lãi suất đang được cơ quan quản lý giám sát chặt chẽ hơn, thay vì chỉ dừng ở các cam kết hoặc biểu lãi suất niêm yết.

Trước đó, ngày 18/10/2026, NHNN đã ban hành Công văn số 9608/NHNN-CSTT, yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ giải pháp giảm mặt bằng lãi suất. Theo đó, các ngân hàng phải giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời tập trung giảm 1,5–2 điểm phần trăm/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Đến ngày 21/10/2026, NHNN tiếp tục ban hành Công văn số 9736/NHNN-CSTT, yêu cầu các ngân hàng triển khai việc giảm lãi suất thực chất trên toàn hệ thống và tất cả các kênh bán hàng. Đáng chú ý, cơ quan quản lý không chỉ theo dõi biểu lãi suất công bố mà còn yêu cầu giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trong những tháng cuối năm 2026.

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ ngày 04/11, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết cơ quan điều hành sẽ tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận với khách hàng để tạo dư địa hạ lãi suất. Những ngân hàng không thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN sẽ phải đối mặt với các biện pháp xử lý phù hợp.

Theo báo cáo của NHNN, đến đầu tháng 11/2026, cả 46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm. Trong đó, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng 100% vốn nước ngoài phổ biến giảm 0,5 điểm phần trăm, còn nhóm ngân hàng thương mại cổ phần giảm khoảng 0,5–0,7 điểm phần trăm.

Tính chung toàn thị trường, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới vào cuối tháng 10 giảm khoảng 0,4 điểm phần trăm so với giữa tháng. Ở chiều cho vay, lãi suất bình quân đối với các khoản vay mới giảm khoảng 0,2–0,5 điểm phần trăm.

Đến đầu tháng 11, hơn 20 tổ chức tín dụng đã công bố các chương trình giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2 điểm phần trăm/năm. Một số ngân hàng áp dụng mức giảm sâu hơn, lên tới 3–3,25 điểm phần trăm/năm. Tổng quy mô các gói tín dụng giảm lãi suất được công bố đạt khoảng 463.500 tỷ đồng.

Dù vậy, áp lực huy động vốn vẫn là vấn đề đáng chú ý đối với hệ thống ngân hàng. Khảo sát thực tế cho thấy lãi suất tiền gửi tại một số ngân hàng vẫn cao hơn khoảng 1–3 điểm phần trăm so với mức niêm yết thông qua các chương trình ưu đãi dành cho khách hàng hoặc trên ứng dụng ngân hàng.

Theo các chuyên gia, tốc độ tăng trưởng tín dụng vẫn cao hơn tốc độ tăng trưởng huy động vốn, khiến các ngân hàng phải cạnh tranh để thu hút tiền gửi. Điều này tạo áp lực nhất định lên chi phí vốn và khả năng giảm lãi suất cho vay.

Bên cạnh yêu cầu thanh tra, NHNN cũng đã phát đi thông điệp cứng rắn về các biện pháp xử lý đối với tổ chức tín dụng không tuân thủ chỉ đạo. Theo đó, cơ quan quản lý có thể xem xét điều chỉnh giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong phần còn lại của năm 2026 hoặc giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp hơn trong năm 2027. Một số biện pháp liên quan đến các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng cũng có thể được áp dụng tùy theo tính chất và mức độ rủi ro.

Ở một diễn biến khác, NHNN mới đây thông báo triển khai mua USD giao ngay từ các ngân hàng thương mại với tần suất 2 lần mỗi tuần, vào thứ Ba và thứ Tư, bắt đầu từ ngày 11/11/2026, với mức giá 25.500 đồng/USD. Động thái này được kỳ vọng bổ sung thanh khoản tiền đồng cho hệ thống ngân hàng, qua đó góp phần giảm áp lực huy động vốn và tạo thêm dư địa để hạ mặt bằng lãi suất.

Việc tăng cường thanh tra trong tháng 11 diễn ra vào giai đoạn nhu cầu vốn thường gia tăng vào cuối năm. Kết quả thực hiện chỉ đạo giảm lãi suất, cùng khả năng cân đối nguồn vốn của từng ngân hàng, sẽ là những yếu tố đáng chú ý đối với diễn biến mặt bằng lãi suất trong thời gian tới.