NHNN đề xuất 5 thay đổi lớn với thị trường vàng

Theo dự thảo sửa đổi Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, NHNN đề xuất đưa hoạt động sản xuất, gia công và mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ ra khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của thị trường vàng trong nhiều năm qua. Các tổ chức, cá nhân sản xuất và kinh doanh vàng trang sức vẫn phải tuân thủ các quy định về chất lượng, nhãn hàng hóa, hóa đơn, chứng từ, thuế và niêm yết giá, nhưng sẽ không còn chịu các điều kiện kinh doanh riêng như hiện nay.

Song song với đó, NHNN đề xuất siết chặt hơn việc kiểm soát dòng tiền trên thị trường vàng. Theo dự thảo, các giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày của một khách hàng sẽ phải thực hiện thông qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Động thái này được đánh giá có thể giúp tăng tính minh bạch của thị trường, hỗ trợ công tác quản lý thuế, phòng chống rửa tiền và theo dõi dòng vốn trên thị trường vàng.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc mở rộng cơ chế nhập khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất và xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ. Theo dự thảo, doanh nghiệp có hợp đồng gia công với nước ngoài có thể được xem xét cấp phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng có thể được xem xét cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu hằng năm dựa trên năng lực sản xuất, tình hình thực hiện hợp đồng và nhu cầu xuất khẩu.

Điều này được kỳ vọng tạo thêm dư địa phát triển cho ngành chế tác vàng trang sức, lĩnh vực vốn có tiềm năng xuất khẩu nhưng nhiều năm qua chịu những hạn chế nhất định về nguồn nguyên liệu.

Tuy nhiên, NHNN cũng đề xuất cơ chế quản lý chặt chẽ hơn đối với lượng vàng nhập khẩu. Toàn bộ vàng nguyên liệu được cấp phép chỉ được sử dụng đúng mục đích sản xuất và xuất khẩu theo hợp đồng, không được chuyển nhượng hoặc sử dụng cho các mục đích khác nếu chưa được cơ quan quản lý chấp thuận.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp kinh doanh vàng sẽ phải xây dựng hệ thống dữ liệu để quản lý toàn bộ hoạt động xuất nhập khẩu, mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu, đồng thời kết nối và cung cấp thông tin cho NHNN.

Các quy định mới về báo cáo cũng được mở rộng, yêu cầu doanh nghiệp và ngân hàng thương mại tham gia kinh doanh vàng phải báo cáo thường xuyên về tình hình sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và sử dụng vàng nguyên liệu.

Nhìn tổng thể, dự thảo sửa đổi Nghị định 24 cho thấy cơ quan quản lý đang tìm cách cân bằng giữa hai mục tiêu. Một mặt, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất và xuất khẩu vàng trang sức. Mặt khác, tăng cường khả năng giám sát thị trường thông qua dữ liệu, thanh toán không dùng tiền mặt và hệ thống báo cáo tập trung.

Nếu được thông qua, đây có thể là đợt điều chỉnh chính sách đáng chú ý nhất đối với thị trường vàng kể từ khi Nghị định 24 được ban hành năm 2012, mở ra một giai đoạn quản lý mới với trọng tâm là minh bạch hóa và kiểm soát dòng chảy vàng trong nền kinh tế.