NHNN đảo chiều hút ròng hơn 11.500 tỷ đồng, lãi suất liên ngân hàng đồng loạt hạ nhiệt

Sau hai tuần bơm ròng thanh khoản liên tiếp, NHNN đã chuyển sang hút ròng 11.593 tỷ đồng trong tuần 10-14/8. Đáng chú ý, lãi suất liên ngân hàng đồng loạt giảm, cho thấy áp lực vốn ngắn hạn đã dịu lại nhưng chưa đủ để xác nhận xu hướng giảm lãi suất bền vững.

Sau hai tuần liên tiếp bơm ròng thanh khoản, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quay lại trạng thái hút ròng trong tuần 10-14/8. Tổng lượng tiền hút ròng qua kênh thị trường mở đạt 11.593 tỷ đồng, khi lượng vốn đáo hạn vượt đáng kể số vốn được bơm mới.

Cụ thể, NHNN cho vay cầm cố giấy tờ có giá hơn 38.258 tỷ đồng với lãi suất 4,5%/năm, chỉ bằng khoảng một nửa tuần trước. Trong khi đó, hơn 49.850 tỷ đồng vốn đến hạn, đưa lượng giấy tờ có giá lưu hành qua kênh cầm cố về 185.664 tỷ đồng. Kênh tín phiếu tiếp tục không phát sinh giao dịch.

Điều đáng chú ý nằm ở chỗ NHNN hút ròng nhưng lãi suất liên ngân hàng lại đồng loạt đi xuống. Lãi suất qua đêm giảm từ 6,09%/năm xuống 4,38%/năm vào ngày 13/8; kỳ hạn 1 tuần giảm từ 6,06% xuống 4,68%/năm. Hai kỳ hạn 2 tuần và 1 tháng cũng lần lượt giảm còn 5,82% và 6,51%/năm.

Diễn biến này cho thấy áp lực thanh khoản ngắn hạn đã giảm đáng kể so với giai đoạn trước. Nói cách khác, hệ thống ngân hàng đang có trạng thái vốn thuận lợi hơn ở các kỳ hạn ngắn, đến mức NHNN có thể chuyển sang hút ròng mà mặt bằng lãi suất liên ngân hàng vẫn hạ nhiệt.

Tuy nhiên, tín hiệu tích cực trên thị trường 2 chưa đồng nghĩa chi phí vốn của ngân hàng đã giảm trên diện rộng. Trên thị trường 1, lãi suất huy động vẫn chịu áp lực tăng khi hơn 13 ngân hàng điều chỉnh tăng trong tháng 7, chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, với mức tăng 0,1-0,8 điểm %.

Tại nhiều ngân hàng, lãi suất huy động đã xuất hiện ở mức 9-9,3%/năm. Điều này cho thấy bài toán vốn của hệ thống không chỉ nằm ở thanh khoản tức thời trên thị trường liên ngân hàng, mà còn nằm ở khả năng thu hút nguồn tiền gửi ổn định để đáp ứng nhu cầu tín dụng.

Khoảng cách giữa tốc độ tăng tín dụng và huy động đang củng cố áp lực này. Theo MBS, tính đến ngày 3/8, dư nợ tín dụng toàn hệ thống tăng 8,8% so với cuối năm 2025, trong khi huy động vốn mới tăng 6,2%. Khi tín dụng tăng nhanh hơn tiền gửi, nhu cầu cạnh tranh nguồn vốn đầu vào vẫn có thể duy trì ngay cả khi thanh khoản ngắn hạn đã bớt căng.

Diễn biến tháng 7 cũng cho thấy thanh khoản hệ thống chưa hoàn toàn ổn định theo một chiều. Lãi suất qua đêm từ khoảng 5,8% đầu tháng đã giảm xuống chỉ 0,5% vào ngày 30/7, mức thấp nhất hơn 2 năm, nhưng sau đó nhanh chóng bật lên 5,72% vào cuối tháng khi nhu cầu vốn thanh toán tăng.

Vì vậy, việc NHNN hút ròng hơn 11.500 tỷ đồng trong tuần qua cần được nhìn cùng với diễn biến lãi suất thay vì tách rời hai yếu tố này. Hút ròng trong bối cảnh lãi suất giảm cho thấy thanh khoản tức thời đang dễ chịu hơn, nhưng chưa cho thấy áp lực nguồn vốn mang tính cơ cấu đã được giải quyết.

Nhận định này cũng phù hợp với đánh giá của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC). Theo VDSC, áp lực thanh khoản ngắn hạn đã giảm đáng kể nhưng chưa đồng nghĩa mặt bằng lãi suất bước vào xu hướng giảm rõ ràng, đặc biệt trên thị trường 1.

Điểm cần theo dõi vì thế không chỉ là lãi suất qua đêm, mà là diễn biến của lãi suất huy động và tương quan giữa tín dụng với nguồn vốn. Nếu tín dụng tiếp tục tăng nhanh trong khi huy động chậm hơn, áp lực cạnh tranh tiền gửi có thể vẫn tồn tại và khiến chi phí vốn khó giảm nhanh.

Trong ngắn hạn, NHNN vẫn có thể chủ động sử dụng các công cụ điều tiết để hạn chế biến động thanh khoản. Việc lãi suất qua đêm giảm gần 1,7 điểm % chỉ trong vài ngày cho thấy công cụ thị trường mở có thể tác động khá nhanh đến thị trường 2.

Nhưng để mặt bằng lãi suất giảm bền vững, câu chuyện cần đi xa hơn thanh khoản ngắn hạn. Khi nguồn vốn huy động chưa theo kịp tín dụng và lãi suất tiền gửi tại nhiều ngân hàng vẫn ở mức cao, dư địa giảm chi phí vốn sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào cân đối cung - cầu vốn của toàn hệ thống.

Do đó, diễn biến tuần qua là tín hiệu cho thấy áp lực thanh khoản đã hạ nhiệt, chứ chưa phải tín hiệu xác nhận một chu kỳ giảm lãi suất mới. Mốc đáng theo dõi tiếp theo sẽ là khả năng lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức thấp trong khi lãi suất huy động không tiếp tục tăng.