Lãi suất qua đêm lên 12,49%, NHNN chuyển sang hút ròng 7.000 tỷ đồng

Phiên giao dịch ngày 1/7 ghi nhận sự thay đổi trên thị trường mở khi NHNN hút ròng khoảng 7.000 tỷ đồng. Trên kênh cầm cố (OMO), cơ quan điều hành chào thầu 7.000 tỷ đồng ở các kỳ hạn 7, 35 và 56 ngày, toàn bộ đều được các tổ chức tín dụng hấp thụ với lãi suất 4,5%/năm. Tuy nhiên, do gần 14.000 tỷ đồng các khoản vay OMO đến hạn trong ngày, lượng vốn bơm mới không đủ bù phần đáo hạn, khiến thanh khoản ròng của hệ thống giảm.

Động thái này diễn ra ngay sau phiên thị trường liên ngân hàng chứng kiến biến động mạnh nhất kể từ đầu năm. Lãi suất VND bình quân kỳ hạn qua đêm trong ngày 30/6 tăng từ 3,6% lên 12,49%/năm chỉ sau một phiên, tương đương mức tăng 9,4 điểm phần trăm. Trong khi đó, lãi suất kỳ hạn một tuần duy trì 7,26%/năm, kỳ hạn hai tuần ở mức 6,84% và kỳ hạn một tháng tăng lên 8,2%, cho thấy áp lực vốn không chỉ xuất hiện ở kỳ hạn ngắn.

Diễn biến trên phản ánh nhu cầu thanh khoản tăng mạnh khi các ngân hàng bước vào thời điểm khóa sổ quý II. Đây là giai đoạn các tổ chức tín dụng đồng thời phải cân đối nguồn vốn, đáp ứng các tỷ lệ an toàn và chuẩn bị báo cáo tài chính. Những ngân hàng dư thừa thanh khoản thường có xu hướng giữ lại nguồn VND thay vì cho vay trên thị trường liên ngân hàng, khiến chi phí vay vốn ngắn hạn tăng nhanh trong thời gian rất ngắn.

Một điểm đáng chú ý là nhu cầu vay vốn cuối quý không còn tập trung ở kỳ hạn qua đêm như thông lệ. Theo diễn biến thị trường, nhiều khoản vay phát sinh trong hai ngày 29-30/6 được kéo sang kỳ hạn một tuần nhằm bao trùm thời điểm chốt số liệu quý II. Điều này giúp các ngân hàng hạn chế rủi ro phải quay vòng vốn liên tục trong giai đoạn thanh khoản nhạy cảm, đồng thời lý giải vì sao lãi suất các kỳ hạn dài vẫn neo ở vùng cao.

Ở góc độ điều hành, việc NHNN hút ròng trong phiên 1/7 chưa phản ánh sự thay đổi về định hướng chính sách tiền tệ. Việc lượng vốn đáo hạn lớn hơn lượng bơm mới chủ yếu là kết quả của chu kỳ đáo hạn trên thị trường mở, trong khi cơ quan điều hành vẫn duy trì lãi suất OMO ở mức 4,5% và không phát hành tín phiếu để hút thêm thanh khoản khỏi hệ thống. Điều này cho thấy NHNN vẫn ưu tiên điều tiết linh hoạt theo nhu cầu vốn thực tế của thị trường.

Diễn biến những phiên đầu tháng 7 sẽ là yếu tố quan trọng để đánh giá liệu cú tăng của lãi suất liên ngân hàng chỉ mang tính kỹ thuật hay phản ánh áp lực thanh khoản kéo dài. Nếu nhu cầu vốn giảm sau khi kết thúc kỳ khóa sổ, lãi suất qua đêm nhiều khả năng sẽ nhanh chóng hạ nhiệt và hoạt động điều tiết của NHNN trở lại trạng thái bình thường. Ngược lại, nếu mặt bằng lãi suất tiếp tục neo ở vùng hai chữ số trong nhiều phiên liên tiếp, áp lực thanh khoản của hệ thống có thể chưa thực sự được giải tỏa, buộc cơ quan điều hành phải có những động thái hỗ trợ mạnh hơn trên thị trường mở.