IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu vào chu kỳ tăng trưởng thấp kéo dài

Cụ thể, tại Hội nghị mùa Xuân của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) diễn ra khi một biến số địa chính trị đã nhanh chóng làm lệch trục các dự báo kinh tế. Thất bại trong đàm phán giữa Hoa Kỳ và Iran không chỉ dập tắt kỳ vọng hạ nhiệt xung đột, mà còn buộc các tổ chức quốc tế phải đánh giá lại nền tảng tăng trưởng toàn cầu trong trạng thái rủi ro cao hơn.

Tín hiệu đáng chú ý đến sớm từ IMF. Bà Kristalina Georgieva, Tổng Giám đốc IMF, xác nhận sẽ hạ dự báo tăng trưởng so với mức 3,3% công bố đầu năm, đồng thời cảnh báo dư địa chính sách toàn cầu đang thu hẹp. Khi nợ công cao, lãi suất nhạy cảm và xu hướng bảo hộ gia tăng, khả năng hấp thụ cú sốc của hệ thống kinh tế không còn dồi dào như các giai đoạn trước.

Điểm then chốt không nằm ở xung đột trực tiếp, mà ở cơ chế lan tỏa. Rủi ro gián đoạn năng lượng qua các tuyến vận tải chiến lược như Hormuz có thể đẩy chi phí toàn cầu tăng trở lại, kích hoạt áp lực lạm phát đúng thời điểm nhiều nền kinh tế chưa phục hồi hoàn toàn. Đây là dạng cú sốc âm ỉ: không gây đứt gãy ngay, nhưng làm suy yếu dần động lực tăng trưởng.

Theo ông Ludovic Subran, Kinh tế trưởng của Tập đoàn bảo hiểm Allianz (Đức), vài quý tới sẽ là phép thử sức bền của các nền kinh tế, đặc biệt là những quốc gia vốn tăng trưởng chậm hoặc phụ thuộc vào thương mại. Áp lực kép từ cầu suy yếu và chi phí vốn cao có thể khiến các điểm yếu tích tụ trước đó bộc lộ rõ hơn.

Một biến số ít hữu hình nhưng ngày càng chi phối thị trường là niềm tin chính sách. Các quyết sách từ Tổng thống Donald Trump làm gia tăng tính khó đoán của môi trường điều hành, khiến dòng vốn phản ứng nhanh hơn với rủi ro thay vì dựa vào nền tảng cơ bản. Khi niềm tin suy giảm, biên độ biến động của thị trường thường mở rộng.

Ở góc độ hàng hóa, bà Ewa Manthey, Chiến lược gia của Ngân hàng ING (Hà Lan), cho rằng lệnh ngừng bắn hiện tại mới chỉ loại bỏ kịch bản cực đoan. Điều kiện cần cho ổn định không nằm ở tuyên bố, mà ở việc duy trì liên tục dòng chảy năng lượng và hàng hóa qua các tuyến then chốt.

Tổng hợp các yếu tố trên, kịch bản đang dần hình thành không phải là suy thoái tức thì, mà là một pha tăng trưởng thấp kéo dài. Rủi ro không bùng phát thành cú sốc lớn, nhưng tích tụ theo thời gian trong bối cảnh dư địa chính sách hạn chế và niềm tin suy yếu.

Cảnh báo vì vậy nằm ở điều kiện đi kèm: nếu gián đoạn năng lượng kéo dài và bất định chính sách không giảm nhiệt, các điều chỉnh giảm tăng trưởng có thể sâu hơn dự kiến. Ngược lại, nếu các tuyến vận tải được đảm bảo và niềm tin dần phục hồi, kinh tế toàn cầu vẫn có thể duy trì trạng thái cân bằng mong manh trong trung hạn.