Bộ Công Thương đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dầu khí, nhằm cụ thể hóa các chính sách về phân cấp, phân quyền, thu hút đầu tư và phát triển các hoạt động mới trong lĩnh vực dầu khí. Để làm rõ những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện và cơ hội phát triển ngành dầu khí từ các chính sách này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam.
Mở cơ hội thu hút đầu tư dầu khí
- Thưa ông, từ góc nhìn nghiên cứu và tư vấn của Hội Dầu khí Việt Nam, ông đánh giá thế nào về dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dầu khí?
TS. Nguyễn Quốc Thập: Hội Dầu khí Việt Nam đã có quá trình tham gia đóng góp vào việc xây dựng, hoàn thiện Luật Dầu khí sửa đổi năm 2026. Đến nay, Bộ Công Thương, cơ quan chủ trì soạn thảo, đã gửi lấy ý kiến về dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành Luật.
Qua nghiên cứu, Hội đánh giá cao nỗ lực của cơ quan soạn thảo trong việc cụ thể hóa các chính sách của Luật Dầu khí năm 2026 nhằm thúc đẩy phân cấp, phân quyền, thu hút đầu tư và tạo hành lang pháp lý cho sự phát triển của các mặt hoạt động trong lĩnh vực dầu khí, cùng với các hoạt động chôn lấp, lưu trữ, tàng trữ CO2. Tuy nhiên, để nghị định khi ban hành có thể triển khai thuận lợi, Hội đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo một số hướng sau đây.
Thứ nhất, nghị định hướng dẫn cần bảo đảm việc phân quyền đã rất tiến bộ phải đi cùng với khả năng thực hiện. Chủ thể được giao thẩm quyền cần được chủ động tổ chức thẩm định, huy động chuyên môn đối với các nội dung được giao, được phân cấp; đồng thời chịu trách nhiệm giải trình và chịu sự kiểm tra, giám sát theo quy định.
Việc tham vấn cần phục vụ quyết định, tránh trở thành bước chấp thuận bổ sung. Vì vậy, theo tôi, cần làm rõ hơn cơ cấu tổ chức của hội đồng thẩm định, cũng như các nguyên tắc hoạt động, nguyên tắc làm việc và nguyên tắc tham vấn trong quá trình thẩm định.
Thứ hai, một nội dung chúng tôi cho rằng cũng rất quan trọng là phân định rõ vai trò, nghĩa vụ và trách nhiệm trong suốt quá trình triển khai thực hiện Luật Dầu khí. Đặc biệt, cần phân biệt vai trò của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) khi thực hiện nhiệm vụ đại diện nước chủ nhà ký kết và quản lý hợp đồng dầu khí với vai trò là nhà đầu tư tham gia đầu tư hoặc trực tiếp điều hành dự án. Nội dung này cần được làm rõ để bảo đảm sự tách bạch.
Thứ ba, việc quản lý, hướng dẫn cũng như các quy định phải phù hợp với đặc thù của lĩnh vực dầu khí đã được thể hiện trong Luật Dầu khí sửa đổi.
Bên cạnh đó, nội dung tiếp theo mà chúng tôi cho là rất quan trọng là rút ngắn quy trình lựa chọn nhà đầu tư và việc ký kết hợp đồng. Trên cơ sở hợp đồng mẫu ban hành cùng với nghị định đang được dự thảo, Petrovietnam cần xây dựng dự thảo hợp đồng cụ thể cho từng lô, thực hiện trình và phê duyệt các nội dung theo đúng thẩm quyền trước khi phát hành hồ sơ lựa chọn nhà thầu.
Đây là một điểm rất mới so với quy trình cũ đang thực hiện, đồng thời là bước mà chúng ta có cơ hội rút ngắn quy trình. Hồ sơ lựa chọn cần xác định rõ các điều khoản cố định, các thông số cạnh tranh và nguyên tắc cập nhật kết quả lựa chọn vào hợp đồng.
Sau lựa chọn, các bên không đàm phán lại các điều kiện cơ bản làm thay đổi cơ sở đánh giá cũng như lựa chọn nhà thầu. Việc hoàn thiện, ký kết hợp đồng hướng tới chỉ thực hiện trong vòng 14 ngày sau khi kết quả lựa chọn được phê duyệt và công bố. Đây là điểm rất quan trọng. Nếu song hành với phân cấp, phân quyền, chúng ta tiến hành rút ngắn quy trình lựa chọn nhà đầu tư thì đây sẽ là cơ hội để thu hút nhà đầu tư.
