Giá vàng tăng nóng: Cái bẫy lớn nhất không nằm ở giá

Giá vàng tăng nóng: Cái bẫy lớn nhất không nằm ở giá Rủi ro pháp lý và tâm lý giao dịch khi giá vàng tăng nóng

Trong bối cảnh, giá vàng tăng nóng, giao dịch sôi động, nhưng rủi ro lớn nhất lại không đến từ biến động giá, mà từ tâm lý đám đông và các “điểm mù” pháp lý của người mua.

Những tuần cận Tết Nguyên đán, nhu cầu mua vàng tăng nhanh, tập trung ở nhóm người mua với tâm lý “giữ giá”, “lấy may” đầu năm. Lợi dụng thời điểm này, các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng xuất hiện dày đặc. Công an nhiều địa phương như Thừa Thiên Huế, Phú Thọ, Hưng Yên đã liên tiếp phát đi cảnh báo về tình trạng giả mạo fanpage, website của các thương hiệu vàng lớn, sử dụng hình ảnh cửa hàng thật, nhân viên mặc đồng phục, thậm chí làm giả hóa đơn và mã QR chuyển khoản để tạo niềm tin.

Điểm chung của các vụ việc là đánh trúng tâm lý sợ “mua muộn, giá cao hơn” và thói quen giao dịch nhanh qua mạng. Sau khi người mua chuyển tiền, các đối tượng thường dựng kịch bản “lỗi giao dịch”, yêu cầu hoàn tiền hoặc xác minh lại, từ đó dẫn dụ nạn nhân chia sẻ màn hình hoặc mã OTP, chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng.

Thống kê cho thấy, từ năm 2020 đến nay, Việt Nam đã xảy ra hơn 24.000 vụ lừa đảo qua mạng, với tổng thiệt hại gần 40.000 tỷ đồng.

Theo phản ánh từ các doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc đá quý, từ cuối năm 2025, trung bình mỗi ngày lại xuất hiện thêm một số fanpage, website giả mạo mới, chạy quảng cáo dày đặc với các chiêu thức như “giữ suất mua vàng”, “đặt cọc online”, “ưu đãi chốt giá”. Trong khi đó, các doanh nghiệp khẳng định không bán vàng qua mạng xã hội và không yêu cầu khách hàng chuyển tiền trước.

Rủi ro không chỉ nằm ở lừa đảo công nghệ. Một “vùng xám” khác đang lộ rõ, đó là giao dịch vàng trôi nổi, không hóa đơn, không chứng từ. Nhiều lời mời chào mua vàng giá rẻ hơn thị trường, thậm chí chỉ bằng một nửa chênh lệch niêm yết, đánh vào lòng tham và kỳ vọng lướt sóng ngắn hạn. Thực tế, không ít trường hợp giao dịch trực tiếp nhưng bị tráo vàng, thiếu trọng lượng, hoặc mua phải sản phẩm không rõ nguồn gốc, không đủ điều kiện pháp lý để giao dịch lại.

Đáng chú ý, trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh, khung pháp lý quản lý thị trường vàng cũng đang được siết chặt hơn. Theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 9/2, các giao dịch mua bán vàng từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày bắt buộc phải thanh toán qua tài khoản ngân hàng. Vi phạm có thể bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng.

Các hành vi không niêm yết công khai giá mua – giá bán, không ghi nhãn, không công bố tiêu chuẩn áp dụng có thể bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng hơn như kinh doanh vàng miếng không phép hoặc nhập khẩu vàng trái quy định, mức phạt có thể lên tới 400 triệu đồng, kèm theo các biện pháp xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép. Điều này đồng nghĩa, rủi ro pháp lý không còn là câu chuyện xa vời, mà đã trở thành yếu tố hiện hữu trong mỗi quyết định mua – bán vàng.

Ở góc độ thị trường, cơ quan công an cũng cảnh báo tình trạng tung tin đồn, dự báo giá thiếu căn cứ trên mạng xã hội nhằm dẫn dắt tâm lý giao dịch để trục lợi. Khi giá tăng nóng, hiệu ứng đám đông dễ đẩy người mua vào trạng thái “đu đỉnh”, trong khi tốc độ điều chỉnh của vàng có thể diễn ra rất nhanh khi thị trường đảo chiều.

Thực tế cho thấy, trong giai đoạn hiện nay, biến động giá chỉ là phần nổi của tảng băng. Phần chìm nằm ở hành vi giao dịch thiếu kiểm chứng, niềm tin đặt sai chỗ và sự chủ quan trước các rủi ro pháp lý. Với người mua vàng tích trữ, bài toán không chỉ là “mua lúc nào”, mà là “mua ở đâu", “mua bằng cách nào” và "có tuân thủ đầy đủ quy định hay không”.

Kết lại thì giá vàng càng lập đỉnh, vai trò của sự tỉnh táo và an toàn pháp lý càng trở nên quyết định, thay vì chạy theo lợi nhuận ngắn hạn.