Giá khí đốt tăng 60%, châu Âu đối mặt nguy cơ đình lạm

Chỉ trong tuần đầu tháng 4, hợp đồng khí đốt chuẩn TTF tại châu Âu tăng hơn 6%, vượt ngưỡng 50 euro/MWh trước khi nhanh chóng đảo chiều giảm gần 10% chỉ trong một phiên sau các tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng. Biên độ dao động lớn phản ánh mức độ nhạy cảm cao của thị trường năng lượng với các diễn biến chính trị, đặc biệt từ các phát biểu của Donald Trump.

Tính từ khi xung đột leo thang, giá khí đốt tại châu Âu đã tăng khoảng 60%, trong bối cảnh khu vực bước vào năm 2026 với mức dự trữ thấp hơn đáng kể. Cuối tháng 2/2026, lượng khí dự trữ chỉ còn khoảng 46 tỷ m³, giảm mạnh so với 60 tỷ m³ năm trước và 77 tỷ m³ của năm 2024.

Áp lực nguồn cung càng gia tăng khi châu Âu phụ thuộc lớn vào khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Bất kỳ gián đoạn nào tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược – đều có thể buộc khu vực phải cạnh tranh trực tiếp với châu Á để giành nguồn cung trên thị trường giao ngay, tương tự giai đoạn khủng hoảng 2021–2023.

Rủi ro càng trở nên rõ rệt khi Qatar – một trong những nhà cung cấp LNG chủ chốt – đối mặt với các nguy cơ gián đoạn tại trung tâm Ras Laffan, làm gia tăng bất định đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu đang đối mặt với bài toán chính sách ngày càng phức tạp. Theo dự báo tháng 3/2026, lạm phát khu vực có thể đạt trung bình 2,6% trong năm nay, trong khi tăng trưởng GDP bị hạ xuống chỉ còn 0,9%.

Áp lực giá trong ngắn hạn cũng gia tăng khi lạm phát dự kiến đạt khoảng 3,1% trong quý II/2026, vượt xa mục tiêu 2% của ECB. Điều này đặt ngân hàng trung ương vào thế khó giữa việc kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Các tổ chức quốc tế cũng đồng loạt điều chỉnh dự báo theo hướng kém tích cực hơn. OECD hạ triển vọng tăng trưởng khu vực Eurozone xuống 0,8%, trong khi Vanguard, tập đoàn quản lý tài sản của Mỹ cảnh báo chính sách tiền tệ của ECB đang ở trạng thái “lưỡi dao”, phụ thuộc lớn vào diễn biến giá năng lượng.

Nguy cơ đình lạm đang dần hiện hữu khi chi phí năng lượng tăng cao trong khi tăng trưởng suy yếu. ECB cảnh báo các nền kinh tế phụ thuộc năng lượng lớn như Đức và Italy có thể rơi vào suy thoái kỹ thuật nếu xung đột kéo dài.

Trước áp lực chi phí, một số quốc gia EU đã đề xuất áp thuế lợi nhuận bất thường đối với các công ty năng lượng. Đồng thời, giới hoạch định chính sách cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Tuy nhiên, các giải pháp mang tính cấu trúc sẽ cần thời gian. Trong ngắn hạn, châu Âu vẫn phải đối mặt với chi phí năng lượng tăng cao, đặc biệt khi bước vào giai đoạn tích trữ cho mùa đông trong bối cảnh nguồn cung còn nhiều bất định.