Giá dầu vượt 107 USD/thùng, châm ngòi làn sóng bán tháo trái phiếu toàn cầu

Giá dầu vượt 107 USD/thùng đang kéo thị trường tài chính toàn cầu vào một vòng xoáy mới: lạm phát nóng lên, kỳ vọng tăng lãi suất quay trở lại và trái phiếu bị bán tháo trên diện rộng. Thị trường từng tin rằng chu kỳ thắt chặt tiền tệ lớn nhất nhiều thập kỷ đã đi đến hồi kết. Nhưng cú sốc dầu mỏ mới đang khiến mọi kỳ vọng đảo chiều rất nhanh.

Làn sóng bán tháo hiện tập trung mạnh nhất ở nhóm trái phiếu kỳ hạn dài – loại tài sản nhạy cảm nhất với rủi ro lạm phát. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng vọt lên 4,6%, ghi nhận tuần tăng mạnh nhất kể từ cú sốc thuế quan hồi tháng 4/2025. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm cũng tiến sát vùng đỉnh cao nhất nhiều năm.

Thông điệp thị trường phát đi rất rõ: nhà đầu tư bắt đầu tin rằng lãi suất sẽ phải duy trì cao lâu hơn, thậm chí Fed có thể quay lại tăng lãi suất. Cú sốc còn lan rộng mạnh hơn tại châu Á. Nhật Bản – quốc gia từng sống trong môi trường lãi suất gần bằng 0 suốt nhiều thập kỷ – chứng kiến lợi suất trái phiếu 30 năm tăng lên 4% lần đầu tiên kể từ năm 1999. Lợi suất trái phiếu 20 năm lên cao nhất gần 30 năm, còn lợi suất 40 năm lập đỉnh lịch sử.

Tại Anh, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm vọt lên 5,17%, cao nhất kể từ năm 2008. Thị trường không còn đặt cược vào khả năng cắt giảm lãi suất mà bắt đầu chuẩn bị cho các đợt tăng lãi suất mới. Điểm đáng chú ý là đợt bán tháo lần này không xuất phát từ khủng hoảng tài chính hay suy thoái kinh tế, mà đến từ nỗi sợ lạm phát quay trở lại.

Giá dầu tăng mạnh sau khi hội nghị Mỹ - Trung không tạo ra đột phá nào trong việc hạ nhiệt xung đột Iran và mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới. Khi nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu kéo dài, thị trường bắt đầu định giá lại toàn bộ triển vọng lạm phát toàn cầu. Cùng lúc, dữ liệu kinh tế Mỹ liên tiếp phát tín hiệu nóng lên. Giá tiêu dùng và giá sản xuất đều tăng mạnh hơn dự báo, khiến giới đầu tư tin rằng Fed chưa thể “xoay trục” sang nới lỏng như kỳ vọng trước đó.

Hiện thị trường phái sinh đã phản ánh hơn 66% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất thêm vào cuối năm nay, ngay cả trong kịch bản ông Kevin Warsh thay thế ông Jerome Powell ở vị trí Chủ tịch Fed. Điều khiến giới đầu tư lo ngại nhất là thị trường trái phiếu đang bắt đầu phá vỡ trạng thái ổn định kéo dài suốt nhiều tháng qua.

Trong giai đoạn đầu năm, cơn sốt AI từng giúp chứng khoán toàn cầu tăng mạnh và che mờ các rủi ro vĩ mô. Nhưng hiện tại, thị trường trái phiếu đang kéo sự chú ý quay trở lại với bài toán cốt lõi: lạm phát, lãi suất và chi phí vốn. Lợi suất tăng đồng nghĩa chi phí vay nợ của chính phủ, doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng tăng lên. Điều này có thể bóp nghẹt tăng trưởng kinh tế và gây áp lực ngược trở lại lên thị trường chứng khoán.

Phố Wall đã bắt đầu phản ứng. Chứng khoán Mỹ giảm mạnh trong phiên cuối tuần khi lợi suất trái phiếu tăng tốc. Nhiều nhà đầu tư lo ngại đợt tăng kéo dài của cổ phiếu công nghệ và AI sẽ khó duy trì nếu mặt bằng lãi suất toàn cầu bước vào một chu kỳ tăng mới.

Một số chiến lược gia trên Phố Wall cho rằng thị trường hiện không còn giao dịch theo câu chuyện “AI tăng trưởng” đơn thuần nữa, mà đang bước sang giai đoạn nhạy cảm hơn nhiều: định giá lại toàn bộ kỳ vọng lãi suất toàn cầu. Với thị trường tài chính, đây mới là rủi ro lớn nhất.