Giá dầu tăng sốc, thị trường chứng khoán phân hóa mạnh giữa các nhóm ngành

Phiên giao dịch ngày 09/03 ghi nhận biến động mạnh của thị trường chứng khoán Việt Nam khi VN-Index giảm sâu trước áp lực bán tháo trên diện rộng.

Kết thúc phiên, VN-Index giảm 115 điểm, tương đương 6,51%, xuống còn 1.652,79 điểm. Đây là mức giảm mạnh nhất trong lịch sử nếu tính theo giá trị tuyệt đối. Chỉ số VN30 cũng giảm 123,48 điểm, tương đương 6,48%, xuống còn 1.780,71 điểm.

Áp lực bán lan rộng trên toàn thị trường khi số lượng cổ phiếu giảm sàn chiếm ưu thế. Toàn thị trường ghi nhận gần 350 mã giảm sàn và 508 mã giảm giá, trong khi chỉ có 57 mã tăng.

Thị trường phân hoá khi giá dầu bật tăng.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính khiến thị trường giảm mạnh đến từ áp lực “call margin” khi nhiều công ty chứng khoán đồng loạt siết tỷ lệ cho vay ký quỹ, buộc nhà đầu tư phải bán cổ phiếu để bổ sung tài sản đảm bảo.

Diễn biến tiêu cực của thị trường xảy ra trong bối cảnh căng thẳng liên quan tới Iran khiến giá dầu có thời điểm tăng hơn 27%, lên khoảng 115 USD/thùng – mức cao nhất kể từ năm 2022. Đà tăng của giá dầu làm dấy lên lo ngại về áp lực lạm phát trong khi tỷ giá vẫn đang chịu nhiều sức ép.

Trên thị trường, các phiên giao dịch gần đây cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngành. Dòng tiền mang tính đầu cơ có xu hướng tập trung vào các lĩnh vực được cho là hưởng lợi trực tiếp từ biến động địa chính trị như dầu khí, vận tải hay hóa chất, khiến biên độ dao động của các cổ phiếu này gia tăng đáng kể trong ngắn hạn.

Theo đánh giá của Chứng khoán Vietcombank (VCBS), trong bối cảnh thị trường chứa nhiều biến số khó lường, nhà đầu tư nên duy trì chiến lược thận trọng với tỷ trọng cổ phiếu và tiền mặt cân bằng, khoảng 50% mỗi loại.

Công ty chứng khoán này khuyến nghị ưu tiên các doanh nghiệp đầu ngành có nền tảng cơ bản vững chắc, cấu trúc tài chính lành mạnh, mức nợ thấp và dòng tiền ổn định.

Đối với nhóm cao su, VCBS đánh giá triển vọng tích cực trong bối cảnh giá dầu tăng cao có thể làm chi phí sản xuất cao su tổng hợp – nguồn thay thế cao su tự nhiên – tăng lên. Giá cao su thế giới hiện đã tiệm cận mức 2.000 USD/tấn, tạo kỳ vọng cải thiện biên lợi nhuận cho các doanh nghiệp trong ngành.

Trong khi đó, nhóm vận tải hàng không được cho là chịu tác động tiêu cực nhẹ. Một số không phận tại khu vực Trung Đông bị đóng cửa do xung đột khiến nhiều chuyến bay bị gián đoạn, đồng thời giá nhiên liệu bay tăng theo giá dầu cũng gây áp lực lớn lên chi phí hoạt động của các hãng hàng không.

Nhóm tiêu dùng và bán lẻ cũng được dự báo chịu ảnh hưởng tiêu cực trong bối cảnh bất ổn địa chính trị khiến người tiêu dùng có xu hướng thận trọng hơn trong chi tiêu, đặc biệt với các sản phẩm không thiết yếu.

Đối với nhóm ngân hàng, tác động được đánh giá ở mức tiêu cực nhẹ. Giá dầu tăng có thể kéo theo áp lực lạm phát tại nhiều nền kinh tế, từ đó ảnh hưởng đến định hướng chính sách tiền tệ và mặt bằng lãi suất.

Trong khi đó, nhóm bất động sản được dự báo chịu nhiều áp lực khi giá dầu tăng có thể kéo theo lạm phát và tỷ giá tăng, khiến lãi suất duy trì ở mức cao hơn dự kiến. Điều này có thể ảnh hưởng đến chi phí vốn và khả năng hấp thụ của thị trường.

Nhận định về diễn biến thị trường sau phiên giảm sâu, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích khối khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho rằng nhịp điều chỉnh lần này mang yếu tố tâm lý khá lớn.

Theo ông, trong lịch sử các đợt điều chỉnh gắn với căng thẳng tại Trung Đông thường bắt nguồn từ tâm lý hoảng loạn của nhà đầu tư và thị trường cần một khoảng thời gian nhất định để ổn định trước khi bước vào chu kỳ phục hồi.

Về định giá, hệ số P/E của thị trường hiện đã giảm về quanh mức 12 lần. Trong quá khứ, khi P/E rơi về vùng này, xác suất thị trường hình thành vùng đáy thường có xu hướng gia tăng, qua đó mở ra khả năng đà giảm sẽ dần chậm lại trong thời gian tới.