Giá dầu bật tăng theo địa chính trị, nhưng nền tảng cung – cầu nói gì?
Căng thẳng Trung Đông khiến giới phân tích cộng thêm 4–10 USD/thùng “phí rủi ro” vào giá dầu. Tuy nhiên, nguy cơ dư cung tới 3,5 triệu thùng/ngày cùng kế hoạch tăng sản lượng của OPEC+ có thể sớm kéo thị trường trở lại áp lực cung vượt cầu.

Khảo sát tháng 2/2025 với 34 nhà kinh tế và chuyên gia cho thấy giá Brent năm 2026 được dự báo trung bình 63,85 USD/thùng, tăng so với mức 62,02 USD của tháng trước. WTI được nâng lên 60,38 USD/thùng, từ 58,72 USD. Trong khi đó, từ đầu năm đến nay, Brent và WTI lần lượt giao dịch quanh 70,48 USD và 65,01 USD/thùng – cao hơn đáng kể so với dự báo trung hạn.
“Phí rủi ro” 4–10 USD/thùng
Ông Norbert Rucker, chuyên gia kinh tế tại ngân hàng đầu tư Julius Baer, cho rằng giá hiện tại phản ánh “phần bù rủi ro địa chính trị đáng kể”. Các phân tích ước tính yếu tố này cộng thêm 4–10 USD cho mỗi thùng dầu.
Tuy nhiên, ông Rucker lưu ý căng thẳng liên quan đến Iran có thể chỉ mang tính thời điểm. Khi biến số này hạ nhiệt, thị trường sẽ quay lại câu chuyện cũ: cung vượt cầu.
Dư cung 0,8–3,5 triệu thùng/ngày
Nhiều dự báo cho thấy, thị trường có thể dư cung từ 0,8 đến 3,5 triệu thùng/ngày cuối năm nay, tùy thuộc vào tốc độ tích trữ của Trung Quốc. Theo ông Cyrus De La Rubia, kinh tế trưởng tại Hamburg Commercial Bank, Trung Quốc gần đây đã bổ sung khoảng 1 triệu thùng/ngày vào dự trữ chiến lược. Nếu tốc độ này chậm lại, lượng dư thừa toàn cầu sẽ lộ rõ hơn.
Ở chiều cung, liên minh OPEC+ đang cân nhắc tăng thêm 137.000 thùng/ngày từ tháng 4, sau ba tháng tạm dừng. Ông Zain Vawda từ MarketPulse (thuộc OANDA) nhận định nếu “phí rủi ro” còn duy trì, OPEC+ có thể tự tin nối lại lộ trình tăng sản lượng.
Nhu cầu tăng chậm lại
Về cầu, mức tăng trưởng được dự báo chỉ 0,5–1,1 triệu thùng/ngày. Theo bà Surabhi Menon tại Economist Intelligence Unit, giá cao, kinh tế toàn cầu chậm lại và sự phổ biến của xe điện sẽ kìm hãm đà tăng tiêu thụ.
Sản lượng Mỹ năm 2026 được dự báo đi ngang hoặc giảm nhẹ, nhưng chưa đủ để xóa áp lực dư cung nếu nhu cầu không bứt tốc.
Kết luận: Giá cao vì rủi ro, không phải vì thiếu dầu
Thị trường đang trả thêm 4–10 USD/thùng cho bất ổn. Nhưng nền tảng cung – cầu cho thấy bức tranh ít căng thẳng hơn. Khi yếu tố địa chính trị dịu lại, cán cân dư cung có thể trở thành biến số chính kéo giá quay về vùng dự báo trung hạn.
Vương Anh


















