Fed tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023

Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên của cơ quan này kể từ tháng 7/2023, đúng như dự báo của thị trường.

Đánh giá về nền kinh tế Mỹ, Fed cho rằng chi tiêu nội địa vẫn duy trì đà tăng trưởng dù bất ổn gia tăng; tăng trưởng năng suất và đầu tư của doanh nghiệp tiếp tục mạnh mẽ trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp biến động không đáng kể. Tuy nhiên, áp lực lạm phát đang gia tăng và việc nâng lãi suất được xem là biện pháp hỗ trợ đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.

Động thái của Fed phù hợp với dự báo của giới phân tích. Dữ liệu công bố tuần trước cho thấy lạm phát tháng 8 của Mỹ chưa hạ nhiệt, làm gia tăng lo ngại về khả năng đưa chỉ số này về mức mục tiêu 2%. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh giá dầu thô thế giới tăng nhanh thời gian qua, vượt mốc 100 USD/thùng do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang.

Theo dự báo của Fed, kinh tế Mỹ sẽ tăng trưởng 2,3% trong năm nay, tăng nhẹ so với mức ước tính hồi tháng 6. Tỷ lệ thất nghiệp dự kiến ở mức 4,1% vào cuối năm. Trong khi đó, Chỉ số Giá chi tiêu cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát được Fed ưu tiên theo dõi – có thể đạt 3,7%. Thời điểm lạm phát quay về mục tiêu 2% được dự báo vào năm 2029, chậm hơn một năm so với ước tính trước đó.

Mở đầu cuộc họp báo sau phiên họp, Chủ tịch Fed Kevin Warsh nhắc lại việc lạm phát đã vượt mục tiêu trong hơn 5 năm qua. Ông nhấn mạnh ổn định giá cả là ưu tiên hàng đầu do lạm phát duy trì ở mức cao trong thời gian dài.

Trả lời câu hỏi về việc liệu các đợt tăng lãi suất với quy mô nhỏ hơn có thể làm giảm áp lực lạm phát do giá năng lượng hay không, ông Warsh cho biết Fed không thể can thiệp trực tiếp vào giá các mặt hàng cụ thể như dầu mỏ hay thực phẩm. Tuy nhiên, cơ quan này có trách nhiệm đảm bảo sự biến động giá cả không lan rộng và tạo ra tác động dây chuyền đối với toàn bộ nền kinh tế. Ông khẳng định quyết định tăng lãi suất đã được cân nhắc kỹ lưỡng và phù hợp với tình hình.

Về nhận định cho rằng quyết định của Fed là phép thử đối với tính độc lập của ngân hàng trung ương, Chủ tịch Fed cho biết cơ quan này chỉ tập trung vào nhiệm vụ được giao. Tính độc lập đòi hỏi Fed không can thiệp vào các chính sách thương mại và tài khóa thuộc thẩm quyền của các cơ quan khác.

Liên quan đến việc lợi suất trái phiếu gia tăng, ông Warsh nhận định điều này không phản ánh sự suy giảm niềm tin của thị trường vào ngân hàng trung ương, mà xuất phát từ sự vững chắc của nền kinh tế, sự gia tăng nhu cầu vốn cho đầu tư doanh nghiệp và các yếu tố địa chính trị.

Quyết định chính sách của Fed được đưa ra thời điểm gần hai tháng trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, sự kiện quyết định quyền kiểm soát Quốc hội trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Đảng Cộng hòa đang đối mặt với nhiều áp lực khi cử tri bày tỏ sự băn khoăn trước việc giá xăng tăng hơn 30% so với năm ngoái và lãi suất vay mua nhà liên tục đi lên.

Trên thị trường tài chính, chứng khoán Mỹ vẫn duy trì đà tăng sau thông báo của Fed, với chỉ số S&P 500 tăng 0,3% và Nasdaq Composite tăng 0,7%, nhờ sự phục hồi của nhóm cổ phiếu công nghệ AI sau đợt bán tháo.

Mặc dù việc tăng lãi suất thường tạo áp lực giảm lên thị trường cổ phiếu, quyết định lần này phần lớn đã được phản ánh vào giá từ trước thông qua các số liệu lạm phát và giá dầu tăng cao gần đây. Trong khi đó, giá vàng thế giới giảm hơn 40 USD sau thông báo, xuống mức 4.314 USD/ounce.

Lần gần nhất Fed tăng lãi suất là vào tháng 7/2023. Từ thời điểm đó đến nay, cơ quan này đã có 6 lần giảm lãi suất với tổng mức giảm 175 điểm cơ bản (1,75%), trong đó riêng năm ngoái có 3 lần cắt giảm.