Doanh nghiệp châu Á chật vật tìm nhiên liệu hàng hải
Căng thẳng tại Trung Đông đang nhanh chóng lan sang thị trường nhiên liệu hàng hải. Khi dòng chảy dầu nhiên liệu qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, nguồn cung cho châu Á trở nên khan hiếm và giá cả bắt đầu leo thang.

Theo nguồn tin của Reuters, các chuyến hàng từ những nhà cung cấp lớn ở Trung Đông đi qua Hormuz đang gặp nhiều khó khăn. Điều này khiến các nhà giao dịch tại châu Á phải gấp rút tìm nguồn thay thế cho các lô hàng giao trong nửa cuối tháng 3.
Dầu nhiên liệu (fuel oil) là loại dầu nặng thu được từ quá trình lọc dầu thô, thường được sử dụng làm nhiên liệu cho tàu biển, nhà máy điện và lò hơi công nghiệp. Trong chuỗi cung ứng hàng hải, đây là một trong những loại nhiên liệu có vai trò then chốt.
“Hiện mọi người đều chật vật tìm dầu cho nửa cuối tháng 3”, một thương nhân tại Singapore cho biết. Theo người này, giá thuê tàu tăng mạnh khiến chi phí vận chuyển leo thang, trong khi cơ hội tận dụng chênh lệch giá để đưa hàng từ phương Tây về châu Á gần như không còn.
Dữ liệu của Kpler cho thấy lượng dầu nhiên liệu xuất khẩu qua eo biển Hormuz trung bình đạt khoảng 3,7 triệu tấn mỗi tháng. Trong đó, khoảng 1,2 triệu tấn được chuyển đến châu Á, tương đương gần 246.000 thùng mỗi ngày, với khoảng 70% chảy vào Đông Nam Á.
Tuy nhiên, hoạt động của tàu chở dầu tại khu vực này đã giảm mạnh. Theo các nguồn theo dõi thị trường, lưu lượng tàu hiện giảm khoảng 90% so với tuần trước, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn.
Tại Singapore – trung tâm tiếp nhiên liệu tàu biển lớn nhất thế giới – giá dầu nhiên liệu hàng hải đã tăng mạnh kể từ khi xung đột bùng phát. Giá dầu nhiên liệu hàm lượng lưu huỳnh cao (HSFO) tăng hơn 40%, trong khi loại lưu huỳnh thấp (LSFO) cũng tăng trên 30%.
Theo ông Sumit Ritolia, chuyên gia phân tích của Kpler, thị trường nhiên liệu hàng hải vốn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ Trung Đông. “Khi phần lớn thị trường HSFO toàn cầu phụ thuộc vào một điểm nghẽn, chỉ cần gián đoạn một phần cũng đủ khiến cung – cầu nhanh chóng thắt chặt”, ông nhận định.
Một số nguồn cung thay thế có thể đến từ Mỹ hoặc Mexico, song khối lượng được đánh giá là không đủ lớn để bù đắp sự gián đoạn. Venezuela cũng là một nguồn tiềm năng, nhưng phần lớn các lô hàng từ nước này hiện vẫn hướng đến thị trường phương Tây.
Trong khi đó, dầu nhiên liệu từ Iran – nguồn cung mà Trung Quốc vẫn nhập khẩu – cũng đã bị gián đoạn do xung đột. Theo các nguồn tin, Bắc Kinh đang đàm phán với Tehran để đảm bảo tàu thuyền có thể đi lại an toàn tại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển chiếm khoảng 45% lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc.
Một số nhà giao dịch đang chuyển sang mua nhiên liệu từ các nhà máy lọc dầu tại châu Á. Tuy nhiên, giải pháp này cũng đối mặt hạn chế khi nhiều nhà máy trong khu vực có thể phải cắt giảm công suất vì thiếu nguồn dầu thô từ Trung Đông.
Dữ liệu theo dõi tàu của Vortexa cho thấy chỉ 4 tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz trong ngày 1/3, thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình 24 tàu mỗi ngày kể từ đầu năm. Hiện có khoảng 300 tàu chở dầu vẫn đang neo đậu bên trong khu vực eo biển, chờ tình hình ổn định.
Trên thị trường dầu nhiên liệu lưu huỳnh thấp, các lô hàng từ nhà máy lọc dầu al-Zour của Kuwait – một trong những nguồn cung lớn trong khu vực – cũng đang bị đình trệ. Dù vậy, giá của loại nhiên liệu này chưa tăng quá mạnh nhờ một số nguồn cung vẫn đến từ Brazil và Nigeria.
Singapore hiện vẫn còn lượng dự trữ tương đối lớn, nhưng các nhà giao dịch cho rằng mức tồn kho này có thể giảm đáng kể trong những tuần tới. Nếu gián đoạn tại Hormuz kéo dài, thị trường nhiên liệu hàng hải có nguy cơ rơi vào tình trạng thiếu hụt cục bộ và chi phí vận tải tăng mạnh.
Vương Anh


















