Chuỗi bán lẻ ồ ạt lấn sân tài chính, tham vọng biến cửa hàng thành điểm giao dịch ngân hàng

Sau khi Thông tư 07/2024/TT-NHNN về hoạt động đại lý thanh toán được Ngân hàng Nhà nước ban hành và có hiệu lực từ ngày 01/07/2024, thị trường nhanh chóng ghi nhận làn sóng hợp tác giữa các ngân hàng và doanh nghiệp bán lẻ nhằm triển khai các điểm giao dịch tài chính tại hệ thống cửa hàng.

Một trong những thương vụ mở màn là sự hợp tác giữa Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) và Công ty Cổ phần Đầu tư Thế giới Di động (HoSE: MWG) vào cuối năm 2024. Theo thỏa thuận, khoảng 3.000 cửa hàng của MWG trên toàn quốc được định hướng trở thành các điểm giao dịch tương tự cây ATM, cho phép khách hàng sử dụng căn cước công dân để thực hiện nạp, rút và chuyển tiền giữa các ngân hàng.

Nhiều đại gia bán lẻ Việt tham vọng xây “siêu hệ sinh thái” tài chính tiêu dùng.

Sau đó, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) và Tập đoàn Viettel cũng ký kết hợp tác triển khai đại lý thanh toán, chuyển đổi hơn 2.000 cửa hàng, siêu thị và bưu cục thành các điểm giao dịch tài chính phủ khắp 63 tỉnh, thành. Mục tiêu là mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng xa - nơi mạng lưới chi nhánh ngân hàng còn hạn chế.

Bước sang năm 2025, Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) và Công ty Cổ phần WinCommerce tiếp tục tham gia xu hướng này khi ký thỏa thuận hợp tác kéo dài hai năm. Theo kế hoạch, hệ thống WinMart+ sẽ cung cấp dịch vụ đại lý thanh toán cho Techcombank, trước mắt được thí điểm tại 45 cửa hàng ở Bắc Ninh và Cần Thơ.

Cùng thời điểm, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) và Công ty Cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail) cũng công bố hợp tác triển khai mô hình đại lý thanh toán. Theo đó, hơn 600 cửa hàng bán lẻ của FPT Retail sẽ trở thành các điểm giao dịch rút và chuyển tiền, hoạt động tương tự những “cây ATM thu nhỏ”.

Nhờ lợi thế mạng lưới cửa hàng rộng khắp, mô hình này nhanh chóng ghi nhận những kết quả tích cực. Chỉ trong tháng đầu triển khai năm 2025, hệ thống Thế Giới Di Động và Điện Máy Xanh đã thực hiện gần 150.000 giao dịch nạp, rút và chuyển tiền với tổng giá trị xấp xỉ 1.000 tỷ đồng.

Theo ông Đoàn Văn Hiểu Em, Tổng giám đốc Điện Máy Xanh, hệ thống khoảng 3.000 cửa hàng cùng hơn 20.000 nhân viên đang được phát triển thành các “điểm chạm” tài chính tiêu dùng. Ngoài các giao dịch nạp - rút tiền và mở thẻ, hệ thống còn cung cấp nhiều dịch vụ thu hộ như điện, nước, học phí và bảo hiểm. Lưu lượng giao dịch hiện đạt khoảng 64 triệu lượt mỗi năm, trong khi giá trị thu hộ thậm chí vượt doanh thu bán hàng, mang lại nguồn hoa hồng ổn định cho doanh nghiệp.

Không dừng lại ở vai trò đại lý thanh toán, một số doanh nghiệp bán lẻ đã tiến thêm một bước trong lĩnh vực tài chính. MWG được xem là đơn vị tích cực nhất khi liên tiếp ra mắt các sản phẩm tài chính tiêu dùng hợp tác cùng ngân hàng và công ty tài chính.

Doanh nghiệp hiện triển khai dịch vụ mua trước trả sau MWG PayLater hợp tác với Cake by VPBank, đồng thời phát hành thẻ tín dụng đồng thương hiệu VPBank MWG Mastercard. Báo cáo tài chính cho thấy dấu ấn ngày càng rõ của MWG trên thị trường tài chính khi lũy kế năm 2025 doanh nghiệp ghi nhận hơn 2.912 tỷ đồng lợi nhuận từ tiền gửi, cho vay và trái phiếu, tăng khoảng 35% so với năm trước.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) cũng bắt đầu tham gia vào lĩnh vực này khi thông qua kế hoạch góp vốn thành lập công ty con mang tên Công ty Cổ phần Giải pháp Tài sản An Tín với vốn điều lệ 50 tỷ đồng, trong đó PNJ dự kiến nắm giữ 65% vốn.

Thực tế, PNJ từng thử nghiệm bước đi trong lĩnh vực tài chính khi đầu tư vào Công ty Cổ phần Người Bạn Vàng - đơn vị vận hành chuỗi cửa hàng cầm đồ được thành lập từ năm 2017. Các điểm giao dịch của chuỗi này được đặt bên trong cửa hàng PNJ nhằm tận dụng lưu lượng khách hàng sẵn có.

Từ vai trò đại lý thanh toán đến phát triển sản phẩm tài chính riêng, các doanh nghiệp bán lẻ đang từng bước mở rộng biên lợi nhuận và gia tăng giá trị hệ sinh thái. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, dịch vụ tài chính có thể trở thành một trụ cột chiến lược mới của nhiều chuỗi bán lẻ lớn trong thời gian tới.