Châu Á tìm nguồn thay thế, Mỹ tăng tốc xuất khẩu năng lượng

Phát biểu với CNBC ngày 23/3, Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum cho biết các đồng minh của Mỹ đang có xu hướng tăng mua năng lượng từ nước này. Theo ông, chiến lược năng lượng của Tổng thống Donald Trump nhằm cung cấp nguồn thay thế ổn định, giảm phụ thuộc vào các khu vực bất ổn. Mỹ hiện là quốc gia sản xuất dầu và khí lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, xuất khẩu dầu thô năm 2025 chỉ đạt khoảng 4 triệu thùng/ngày, giảm 3% so với năm trước, cho thấy dư địa mở rộng xuất khẩu vẫn còn.

Động lực cho sự dịch chuyển này đến từ cú sốc nguồn cung tại Trung Đông. Các cuộc tấn công gần đây đã khiến dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung toàn cầu – bị gián đoạn nghiêm trọng. Lượng tàu vận chuyển qua khu vực này giảm mạnh từ cuối tháng 2.

Các nền kinh tế châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan chịu ảnh hưởng trực tiếp khi phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng đi qua tuyến đường này. Riêng Nhật Bản phụ thuộc tới 90% lượng dầu nhập khẩu vào eo biển Hormuz, theo Thứ trưởng Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Takehiko Matsuo.

Không chỉ dầu mỏ, nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng bị ảnh hưởng. Các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng tại Qatar tuần trước đã khiến khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu bị gián đoạn. Trong bối cảnh đó, Mỹ nổi lên như một nguồn cung thay thế quan trọng. Ông Burgum cho biết bang Alaska sẽ đóng vai trò then chốt, với các dự án khai thác dầu khí và LNG đang được ưu tiên triển khai.

Một lợi thế đáng chú ý là thời gian vận chuyển: năng lượng từ Alaska chỉ mất khoảng 8 ngày để tới các thị trường châu Á, trong đó phần lớn hành trình nằm trong vùng lãnh hải Mỹ, giúp giảm rủi ro địa chính trị. Diễn biến này cho thấy sự tái định hình dòng chảy năng lượng toàn cầu đang diễn ra rõ nét hơn, khi các quốc gia tiêu thụ lớn buộc phải đa dạng hóa nguồn cung để giảm phụ thuộc vào các điểm nghẽn chiến lược như eo biển Hormuz.