Cha đẻ Claude đặt cược 900 tỷ USD vào AI, nhà đầu tư đối mặt bài toán lợi nhuận
Anthropic cam kết 895,4 tỷ USD cho hạ tầng AI trong những năm tới, nhưng chi phí điện toán tăng nhanh hơn doanh thu, kéo lợi nhuận hoạt động đảo chiều trước thềm IPO.
Anthropic, công ty đứng sau mô hình trí tuệ nhân tạo Claude, đang đặt cược quy mô lớn vào cuộc đua hạ tầng AI với tổng giá trị cam kết mua và thuê năng lực điện toán lên tới 895,4 tỷ USD. Tuy nhiên, những số liệu tài chính mới nhất cho thấy tham vọng mở rộng này đang đi kèm chi phí ngày càng lớn, đặt ra thách thức về khả năng sinh lời trước đợt IPO dự kiến trong tháng 11.
Theo Financial Times, trong bản cập nhật hồ sơ đăng ký IPO (S-1), Anthropic lần đầu công bố trực tiếp quy mô các hợp đồng mua và thuê năng lực điện toán đã ký kết. Trong tổng số 895,4 tỷ USD, khoảng 447,5 tỷ USD dự kiến phát sinh trước cuối năm 2030.
Quy mô cam kết này phản ánh nhu cầu bảo đảm năng lực tính toán dài hạn để phục vụ hoạt động phát triển và vận hành các mô hình AI. Tuy nhiên, với nhà đầu tư, đây cũng là khoản chi tiêu cần được cân nhắc khi đánh giá triển vọng tài chính của doanh nghiệp.
Trong quý III, doanh thu Anthropic đạt 17 tỷ USD, tăng gần 50% so với quý trước. Dù vậy, tốc độ tăng trưởng đã chậm lại so với giai đoạn đầu năm. Trong khi đó, chi tiêu cho chip, điện năng và hạ tầng tăng 77%, từ 5,6 tỷ USD lên 9,9 tỷ USD.
Đáng chú ý, chi phí trung tâm dữ liệu chiếm tới 58% doanh thu quý III, tăng từ mức 48% trong quý II. Tỷ trọng này cho thấy ngày càng nhiều nguồn thu của Anthropic phải dành cho việc duy trì năng lực tính toán và cung cấp dịch vụ AI.
Chi phí điện toán kéo lợi nhuận hoạt động đảo chiều
Sức ép chi phí thể hiện rõ trong kết quả kinh doanh quý III khi Anthropic chuyển từ lãi hoạt động 974 triệu USD trong quý II sang lỗ 567 triệu USD. Nguyên nhân chủ yếu đến từ khoản chi phí điện toán phát sinh thêm 4,3 tỷ USD.
Đây là khoản chi gắn trực tiếp với nhu cầu sử dụng năng lực tính toán để huấn luyện, vận hành và cung cấp các mô hình AI. Khi lượng người dùng và nhu cầu sử dụng Claude tăng lên, doanh nghiệp phải mở rộng nguồn lực hạ tầng để đáp ứng, đồng thời duy trì khả năng cạnh tranh với OpenAI và các đối thủ khác.
Về kết quả tài chính, Anthropic ghi nhận 1,2 tỷ USD thu nhập từ lãi trong ba tháng kết thúc vào cuối tháng 9. Khoản lỗ ròng thu hẹp xuống 23,3 tỷ USD, so với mức 66,2 tỷ USD trong quý II.
Tuy nhiên, việc khoản lỗ ròng giảm không đồng nghĩa hoạt động kinh doanh cốt lõi đã cải thiện tương ứng. Lợi nhuận hoạt động chuyển sang âm cho thấy chi phí phục vụ hoạt động AI vẫn đang tạo sức ép lớn.
Một điểm khác khiến giới đầu tư quan tâm là Anthropic không công bố doanh thu quy năm hóa cập nhật. Đây là chỉ tiêu dự phóng doanh thu cả năm dựa trên kết quả gần nhất, thường được sử dụng để đánh giá quy mô và tốc độ tăng trưởng của các doanh nghiệp công nghệ.
Trong khi đó, công ty cảnh báo các hợp đồng điện toán ngắn hạn có giá cao, được ký để đáp ứng nhu cầu tăng mạnh đối với Claude và những sản phẩm AI khác, đã ảnh hưởng đến biên lợi nhuận hoạt động trong quý III.
Đáng chú ý, Anthropic đã cam kết chi hơn 3 tỷ USD mỗi tháng cho SpaceX của tỷ phú Elon Musk. Khoản chi này nằm trong chiến lược bảo đảm nguồn lực tính toán phục vụ hoạt động phát triển AI, nhưng cũng cho thấy quy mô chi phí mà doanh nghiệp phải duy trì để theo đuổi cuộc đua công nghệ.
Tham vọng định giá 2.000 tỷ USD trước thềm IPO
Bất chấp sức ép tài chính, triển vọng niêm yết của Anthropic vẫn thu hút sự quan tâm lớn. Những người ủng hộ doanh nghiệp kỳ vọng công ty có thể đạt mức định giá từ 1.500 tỷ đến 2.000 tỷ USD.
Nếu đạt được mức định giá này, thương vụ có thể trở thành một trong những đợt IPO lớn nhất lịch sử, vượt quy mô huy động 86 tỷ USD của SpaceX hồi tháng 6.
Tuy nhiên, thời điểm Anthropic chuẩn bị lên sàn cũng trùng với giai đoạn thị trường chứng khoán Mỹ xuất hiện những dấu hiệu thận trọng đối với nhóm cổ phiếu công nghệ và AI.
Trong phiên cuối tuần trước, Nasdaq 100 giảm 3,5%, khép lại tháng giảm mạnh nhất trong hơn một năm. Chỉ số Philadelphia Semiconductor, theo dõi các doanh nghiệp bán dẫn lớn của Mỹ, giảm 7,2%. Sang phiên thứ Hai, chứng khoán Mỹ phục hồi và bù đắp một phần mức giảm trước đó.
Diễn biến này diễn ra khi nhà đầu tư ngày càng đặt câu hỏi về tính bền vững của làn sóng đầu tư AI, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp phải bỏ ra nguồn vốn khổng lồ để xây dựng hạ tầng nhưng khả năng sinh lời vẫn cần thời gian kiểm chứng.
Bên cạnh vấn đề tài chính, hồ sơ IPO cập nhật của Anthropic còn bổ sung cảnh báo về tốc độ phát triển năng lực của các mô hình AI thế hệ mới.
Công ty cho biết những mô hình trong tương lai có thể sớm đạt ngưỡng được định nghĩa là "tiến bộ tăng tốc đột biến nhờ AI" theo Chính sách Mở rộng Có Trách nhiệm (Responsible Scaling Policy) được giới thiệu năm 2023. Chính sách này nhằm kiểm soát những rủi ro nghiêm trọng có thể phát sinh khi năng lực AI ngày càng tăng.
Anthropic cũng thừa nhận doanh nghiệp có thể không nhận diện được những bước tăng tốc đáng kể trong quá trình phát triển mô hình cho đến khi chúng thực sự xảy ra. Những cảnh báo này không xuất hiện trong hồ sơ IPO ban đầu được nộp chỉ một tuần trước đó.
Với cam kết hạ tầng 895,4 tỷ USD, Anthropic đang theo đuổi chiến lược mở rộng dài hạn trong cuộc cạnh tranh AI. Tuy nhiên, trước thềm IPO, khả năng kiểm soát chi phí điện toán, cải thiện biên lợi nhuận và chuyển hóa tăng trưởng doanh thu thành lợi nhuận sẽ là những vấn đề nhà đầu tư cần đánh giá.
Duy Khánh
