Bức tranh doanh nghiệp 7 tháng: Vốn lập mới tăng 64%, doanh nghiệp giải thể tăng gần 119%

Theo Cục Thống kê, trong 7 tháng đầu năm, cả nước có hơn 125,9 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 16,9% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, tổng vốn đăng ký đạt gần 1.518,9 nghìn tỷ đồng, tăng tới 63,6%, đưa quy mô vốn đăng ký bình quân mỗi doanh nghiệp lên 12,1 tỷ đồng, cao hơn gần 40% so với năm 2025.

Cùng với lượng vốn đăng ký bổ sung của các doanh nghiệp đang hoạt động, tổng nguồn vốn đưa vào nền kinh tế trong 7 tháng đạt khoảng 3,6 triệu tỷ đồng, tăng 7,3% so với cùng kỳ. Bình quân mỗi tháng có khoảng 26,7 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, cho thấy sức hấp dẫn của môi trường đầu tư vẫn được duy trì.

Tuy nhiên, song hành với dòng vốn mới là quá trình thanh lọc diễn ra với tốc độ rất nhanh. Trong 7 tháng đầu năm, gần 31,2 nghìn doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng tới 118,7% so với cùng kỳ. Bình quân mỗi tháng có khoảng 22,2 nghìn doanh nghiệp rời khỏi thị trường.

Riêng trong tháng 7, số doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ giải thể tăng 136,8% so với cùng kỳ năm trước, trong khi số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng tới 269,9%. Những con số này phản ánh áp lực tái cơ cấu vẫn rất lớn đối với khu vực doanh nghiệp sau giai đoạn nhiều biến động.

Diễn biến trái chiều giữa số doanh nghiệp gia nhập và rút lui cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh. Những doanh nghiệp có năng lực tài chính yếu, thiếu dòng tiền hoặc không còn khả năng thích ứng dần rời khỏi thị trường, trong khi dòng vốn tiếp tục tập trung vào các mô hình có nền tảng tốt hơn.

Bên cạnh đó, dữ liệu 7 tháng cũng cho thấy một nghịch lý đáng chú ý giữa quy mô vốn và nhu cầu sử dụng lao động. Dù tổng vốn đăng ký thành lập mới tăng tới 63,6%, số lao động đăng ký chỉ đạt gần 597,3 nghìn người, giảm 10,9% so với cùng kỳ.

Xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển trong mô hình tăng trưởng của doanh nghiệp. Thay vì mở rộng quy mô nhân sự, nhiều doanh nghiệp mới lựa chọn đầu tư vào công nghệ, tự động hóa và số hóa nhằm nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và tăng sức cạnh tranh.

Sự thay đổi này cũng thể hiện rõ ở cơ cấu ngành nghề. Các lĩnh vực sử dụng nhiều lao động như xây dựng và bán buôn, bán lẻ tiếp tục chịu sức ép lớn khi doanh nghiệp giải thể tăng lần lượt 128,5% và 125,1%. Riêng lĩnh vực bất động sản ghi nhận số doanh nghiệp giải thể tăng 135,3%, cao gấp khoảng sáu lần tốc độ thành lập mới.

Ở chiều ngược lại, dòng vốn lại dịch chuyển mạnh sang các ngành thâm dụng vốn và công nghệ. Ngành sản xuất, phân phối điện, nước và khí đốt ghi nhận số doanh nghiệp thành lập mới tăng 74,5%, phản ánh xu hướng đầu tư vào hạ tầng, năng lượng và các lĩnh vực có yêu cầu vốn lớn.

Bức tranh doanh nghiệp 7 tháng đầu năm vì vậy không chỉ phản ánh sự gia tăng về quy mô vốn đầu tư mà còn cho thấy quá trình tái cấu trúc đang diễn ra trên phạm vi rộng. Trong khi doanh nghiệp yếu dần bị đào thải, dòng vốn tiếp tục tập trung vào những lĩnh vực có năng lực tạo giá trị gia tăng cao, định hình lại cấu trúc của nền kinh tế trong giai đoạn tăng trưởng mới.