BoJ phát tín hiệu thắt chặt khi giá năng lượng leo thang
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đang phát đi tín hiệu có thể đẩy nhanh quá trình thắt chặt tiền tệ trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh do căng thẳng Trung Đông, làm gia tăng áp lực lạm phát và nguy cơ đình lạm đối với nền kinh tế.
Theo bản tóm tắt ý kiến cuộc họp tháng 3/2026 công bố ngày 30/3, nhiều thành viên hội đồng chính sách cho rằng áp lực chi phí đẩy đang gia tăng, đặc biệt khi đồng yen suy yếu, khiến giá nhập khẩu leo thang. Một số ý kiến cảnh báo nếu xu hướng này kéo dài, nền kinh tế Nhật Bản có thể đối mặt với tình trạng đình lạm – kịch bản từng xảy ra trong những năm 1970.
Đáng chú ý, một số thành viên đề xuất BoJ cần cân nhắc tăng lãi suất với tốc độ nhanh hơn dự kiến trước đó. Quan điểm này phản ánh sự thay đổi đáng kể trong lập trường chính sách, khi ngân hàng trung ương từng duy trì môi trường tiền tệ siêu nới lỏng trong thời gian dài.
Dù tại cuộc họp tháng 3, BoJ vẫn giữ nguyên lãi suất ở mức 0,75% để có thêm thời gian đánh giá tác động từ xung đột Trung Đông, cơ quan này nhấn mạnh sẵn sàng hành động nếu các điều kiện kinh tế và lạm phát diễn biến phù hợp với kỳ vọng.
Bối cảnh kinh tế Nhật Bản đang trở nên phức tạp hơn kể từ khi căng thẳng Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2/2026. Giá dầu tăng vọt không chỉ đẩy chi phí nhập khẩu lên cao mà còn gây áp lực lên tỷ giá, khi đồng yen suy yếu so với USD.
Chính phủ Nhật Bản vẫn duy trì đánh giá nền kinh tế đang phục hồi ở mức vừa phải, với tiêu dùng cá nhân và đầu tư doanh nghiệp có dấu hiệu cải thiện. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng cũng cảnh báo rủi ro gia tăng từ biến động giá năng lượng và tình hình địa chính trị.
Áp lực chi phí sinh hoạt đang hiện hữu rõ rệt khi các công ty điện lực lớn thông báo tăng giá điện từ tháng 4, trong bối cảnh trợ cấp của chính phủ kết thúc. Dự kiến, chi phí năng lượng sẽ tiếp tục tăng trong những tháng tới khi giá dầu, LNG và than đá đều leo thang.
Trong khi đó, dữ liệu mới nhất cho thấy lạm phát lõi của Nhật Bản trong tháng 2/2026 chỉ tăng 1,6% so với cùng kỳ, thấp hơn mục tiêu 2% của BoJ. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng xu hướng này có thể đảo chiều khi tác động từ giá năng lượng dần lan tỏa vào nền kinh tế.
Tổng thể, BoJ đang đứng trước bài toán khó khi phải cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và duy trì đà phục hồi kinh tế. Trong bối cảnh rủi ro đình lạm gia tăng, hướng đi chính sách trong các cuộc họp tới sẽ đóng vai trò then chốt đối với triển vọng kinh tế Nhật Bản.
Vương Anh
