Bảo hiểm nhân thọ tiếp tục “vượt khó”, doanh thu khai thác mới giảm hai chữ số

Thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn nhiều thách thức khi doanh thu khai thác mới tiếp tục sụt giảm, lực lượng đại lý thu hẹp và tâm lý khách hàng chưa hoàn toàn phục hồi.

Theo số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV), doanh thu phí bảo hiểm khai thác mới của khối nhân thọ trong 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 10.787 tỷ đồng, giảm 17% so với cùng kỳ năm trước.

Xét theo kênh phân phối, đại lý truyền thống vẫn đóng góp lớn nhất, chiếm khoảng 51% tổng doanh thu phí khai thác mới. Kênh bancassurance chiếm 44,9%, trong khi các kênh khác đóng góp khoảng 4,1%.

Tổng doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ trong nửa đầu năm 2026 ước đạt 68.860 tỷ đồng, giảm 4% so với cùng kỳ. Trong cơ cấu doanh thu, sản phẩm liên kết chung tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 55,7%, tiếp đến là liên kết đơn vị 15,5%, sản phẩm bán kèm 14,3% và bảo hiểm hỗn hợp 12,6%.

Theo IAV, thị trường tiếp tục chịu tác động cộng hưởng từ những biến động kinh tế trong và ngoài nước, tâm lý tiêu dùng thận trọng và quá trình tái tạo niềm tin của khách hàng. Những yếu tố này khiến hoạt động khai thác mới chưa thể phục hồi như kỳ vọng.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp còn chịu áp lực từ việc tuyển dụng và duy trì lực lượng đại lý, đặc biệt tại kênh truyền thống. Yêu cầu tuân thủ pháp luật ngày càng cao cùng một số vướng mắc về chính sách thuế cũng tạo thêm sức ép lên hoạt động kinh doanh.

Dù doanh thu khai thác mới giảm, khả năng thực hiện nghĩa vụ với khách hàng vẫn được duy trì. Tổng tài sản và hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp bảo hiểm tiếp tục tăng trưởng, cho thấy nền tảng tài chính của ngành vẫn tương đối ổn định.

Trong bối cảnh thị trường chưa thể nhanh chóng trở lại quỹ đạo tăng trưởng, các doanh nghiệp bảo hiểm đang đứng trước yêu cầu tái định hình mô hình kinh doanh.

Chia sẻ tại Hội nghị và Triển lãm cấp cao bảo hiểm Việt Nam 2026 (Vietnam Insurance Summit 2026), ông Sang Lee, Chủ tịch Chubb Life khu vực Đông Nam Á và New Zealand, kiêm Tổng giám đốc Chubb Life Việt Nam, cho rằng ngành bảo hiểm cần thay đổi cách tiếp cận tăng trưởng trong bối cảnh nhu cầu khách hàng và môi trường kinh doanh đang thay đổi nhanh.

Theo ông, Việt Nam vẫn còn dư địa lớn cho bảo hiểm nhờ khoảng trống bảo vệ đáng kể, tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm còn thấp và dân số trẻ, am hiểu công nghệ.

Tuy nhiên, tăng trưởng trong giai đoạn tới không thể chỉ dựa trên việc mở rộng quy mô hoặc bán thêm sản phẩm. Thay vào đó, ngành cần chuyển từ tăng trưởng dựa trên số lượng sang tạo giá trị dựa trên chất lượng.

Ba ưu tiên được nhấn mạnh gồm nâng cao chất lượng phân phối, khai thác hiệu quả nền tảng và dữ liệu, đồng thời xây dựng mô hình giải quyết quyền lợi bảo hiểm chủ động hơn.

Đây được xem là hướng đi nhằm cải thiện trải nghiệm khách hàng, nâng cao hiệu quả vận hành và từng bước khôi phục niềm tin đối với sản phẩm bảo hiểm nhân thọ.

Theo các doanh nghiệp bảo hiểm, mô hình bán hàng trong giai đoạn mới sẽ chuyển mạnh sang tư vấn dựa trên nhu cầu thực tế của khách hàng.

Nếu trước đây doanh nghiệp thường đặt trọng tâm vào chỉ tiêu doanh số, thị trường hiện nay đòi hỏi chất lượng tư vấn, mức độ phù hợp của sản phẩm và khả năng ứng dụng công nghệ phải trở thành những yếu tố quan trọng hơn.

Các sản phẩm có cấu trúc phức tạp, khiến khách hàng khó hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ, được cho là cần từng bước đơn giản hóa.

Thay vào đó, doanh nghiệp có thể tập trung vào các giải pháp tích hợp giữa bảo vệ tài chính, chăm sóc sức khỏe và an sinh tuổi già, qua đó giúp khách hàng nhận diện rõ hơn giá trị của bảo hiểm.

Việc đơn giản hóa sản phẩm và minh bạch hóa thông tin cũng được xem là yếu tố quan trọng để khôi phục niềm tin sau giai đoạn tỷ lệ hủy và chấm dứt hợp đồng gia tăng.

Niềm tin không chỉ phụ thuộc vào hoạt động truyền thông mà còn được quyết định bởi chất lượng tư vấn, tính minh bạch của hợp đồng, tốc độ và quy trình giải quyết quyền lợi bảo hiểm.

Cùng với thay đổi mô hình kinh doanh, ngành bảo hiểm nhân thọ cũng đang bước vào quá trình chuyển đổi mạnh mẽ dưới tác động của dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI).

AI giúp doanh nghiệp phân tích dữ liệu nhanh hơn, cá nhân hóa dịch vụ và rút ngắn thời gian xử lý nhiều quy trình. Tuy nhiên, theo ông Kevin Kwon, Tổng giám đốc Prudential Việt Nam, công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi hướng đến việc tạo ra giá trị cho khách hàng.

“Bảo hiểm là một cam kết dài hạn”, ông Kevin Kwon nói, đồng thời cho rằng khách hàng không chỉ mua một sản phẩm mà còn đặt niềm tin vào cam kết được đồng hành và bảo vệ trong nhiều năm.

Do đó, niềm tin cần được xây dựng thông qua trải nghiệm nhất quán trong toàn bộ hành trình của khách hàng, từ tư vấn, ký hợp đồng đến giải quyết quyền lợi.

Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp tiếp tục nâng cao chuẩn mực quản trị, chất lượng tư vấn, dịch vụ và trách nhiệm đối với từng cam kết.

Yêu cầu nâng cao chất lượng phân phối cũng được cơ quan quản lý nhấn mạnh. Tại Hội nghị Tổng giám đốc các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ lần thứ 32, cơ quan quản lý khuyến nghị các doanh nghiệp tăng cường đào tạo đại lý và tư vấn viên về đạo đức nghề nghiệp, kiến thức sản phẩm và trách nhiệm tư vấn.

Đặc biệt, khách hàng cần được cung cấp đầy đủ, minh bạch thông tin về các điều khoản loại trừ, điều kiện chi trả và những trường hợp không thuộc phạm vi bảo hiểm.

Việc nâng cao chất lượng đội ngũ phân phối được kỳ vọng hạn chế tình trạng tư vấn sai lệch, giảm tranh chấp trong quá trình giải quyết quyền lợi và góp phần củng cố niềm tin của khách hàng.

Trong khi đó, IAV cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp thành viên triển khai các chương trình truyền thông về bảo hiểm và đào tạo kiến thức cơ bản về tài chính cá nhân, trong đó có bảo hiểm và kế hoạch hưu trí.

Các hoạt động này hướng tới nâng cao hiểu biết tài chính, minh bạch hóa thông tin và từng bước thay đổi những định kiến tiêu cực về bảo hiểm.