2.000 tỷ USD bị thổi bay: Phố Wall xuất hiện tín hiệu giống bong bóng dot-com

Chứng khoán Mỹ vừa mất khoảng 2.000 tỷ USD vốn hóa sau làn sóng bán tháo cổ phiếu chip, nhưng điều khiến Phố Wall lo ngại hơn nằm ở cấu trúc của đợt tăng giá trước đó. Khi phần lớn mức tăng của thị trường tập trung vào một nhóm nhỏ cổ phiếu AI, ngày càng nhiều chiến lược gia cảnh báo kịch bản tương tự giai đoạn cuối của bong bóng dot-com năm 2000 đang xuất hiện trở lại.

Phiên giao dịch cuối tuần trước chứng kiến cú điều chỉnh mạnh nhất của Nasdaq Composite kể từ đợt biến động liên quan đến thuế quan đầu năm 2025. Chỉ số thiên về công nghệ này giảm 4%, kéo theo làn sóng bán tháo trên toàn bộ nhóm bán dẫn sau nhiều tuần tăng nóng.

Tuy nhiên, cú giảm mạnh không phải là điều khiến giới đầu tư lo lắng nhất. Nỗi lo lớn hơn đến từ việc đà tăng của thị trường Mỹ ngày càng phụ thuộc vào một số ít cổ phiếu công nghệ và AI, trong khi phần còn lại của thị trường gần như đứng ngoài cuộc chơi.

Theo CNBC, S&P 500 đã đóng cửa ở mức cao kỷ lục vào cuối tháng 5 nhưng chỉ có một nhóm rất nhỏ cổ phiếu cũng thiết lập đỉnh lịch sử mới. Phần lớn trong số đó thuộc lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn. Đây là hiện tượng từng xuất hiện vào giai đoạn cuối của bong bóng công nghệ năm 2000.

Ông Michael Hartnett, chiến lược gia trưởng của Bank of America, cho biết tại đỉnh bong bóng dot-com tháng 3/2000, chỉ khoảng 20 cổ phiếu lập đỉnh mới dù chỉ số chung vẫn liên tục tăng. Theo ông, cấu trúc thị trường hiện nay đang xuất hiện những điểm tương đồng đáng chú ý.

Động lực chính của đợt tăng vừa qua đến từ nhóm doanh nghiệp sản xuất chip phục vụ AI. Trong tháng 5, cổ phiếu AMD tăng gần 46%, Micron Technology tăng gần 88%, Samsung Electronics tăng hơn 43% và SK Hynix tăng khoảng 81%. Nhiều doanh nghiệp trong nhóm này hiện được định giá tiệm cận hoặc vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD.

Nhờ lực kéo từ nhóm bán dẫn, Nasdaq Composite đã tăng 25% chỉ trong hai tháng 4 và 5, ghi nhận giai đoạn tăng mạnh nhất trong hơn 20 năm. Tuy nhiên, chính sự phụ thuộc quá lớn vào một số ít cổ phiếu đang làm gia tăng những nghi ngờ về tính bền vững của đà tăng.

Các chỉ báo về độ rộng thị trường cũng đang phát đi tín hiệu cảnh báo. Chỉ báo advance-decline, phản ánh số lượng cổ phiếu tăng giá so với giảm giá, đã suy yếu đáng kể kể từ giữa tháng 4 dù các chỉ số chính tiếp tục đi lên. Theo Oppenheimer, các tín hiệu nội tại của thị trường không còn đồng hành với đà tăng của chỉ số.

BCA Research cũng đưa ra đánh giá tương tự. Tính đến cuối tháng 5, chỉ khoảng 55% số cổ phiếu trong S&P 500 giao dịch trên đường trung bình động 200 ngày. Điều đó cho thấy phần lớn cổ phiếu không thực sự tham gia vào đợt tăng giá hiện nay.

Theo nhóm chiến lược gia do Arthur Budaghyan dẫn dắt tại BCA Research, độ rộng thị trường suy yếu thường là dấu hiệu cho thấy rủi ro đang tích tụ phía sau các mức đỉnh lịch sử. Khi dòng tiền tập trung quá mức vào một nhóm cổ phiếu dẫn dắt, thị trường trở nên dễ tổn thương hơn trước các cú sốc bất ngờ.

Ông Michael Hartnett cho rằng đà đầu cơ hiện tại có thể chưa kết thúc hoàn toàn, nhưng những dấu hiệu quen thuộc của giai đoạn cuối chu kỳ đang xuất hiện ngày càng rõ nét. Theo ông, yếu tố có khả năng chấm dứt cơn sốt này cuối cùng vẫn sẽ là lãi suất và chính sách tiền tệ, giống như những gì từng xảy ra trong các chu kỳ trước.

Trên cơ sở đó, chiến lược gia của Bank of America khuyến nghị nhà đầu tư bắt đầu dịch chuyển dần sang các tài sản mang tính phòng thủ hơn. Kinh nghiệm từ các giai đoạn hậu bong bóng kể từ năm 1929 cho thấy trái phiếu dài hạn, cổ phiếu phòng thủ và các nhóm ngành bị bỏ lại phía sau trong giai đoạn hưng phấn thường có xu hướng hoạt động tốt hơn khi chu kỳ đảo chiều.

Hiện chưa có bằng chứng cho thấy thị trường Mỹ đang lặp lại chính xác kịch bản dot-com. Tuy nhiên, khi ngày càng ít cổ phiếu gánh vác phần lớn mức tăng của các chỉ số lớn, câu hỏi mà Phố Wall đang đặt ra không còn là liệu đà tăng có tiếp tục hay không, mà là nó còn có thể kéo dài bao lâu trước khi mất đi nền tảng hỗ trợ từ phần còn lại của thị trường.