Vụ kiện bản quyền Anthropic: 21 tác phẩm của nhà văn Hàn Quốc được bồi thường

Ngày 17/10, Viện Dịch thuật Văn học Hàn Quốc (LTI Korea) thông báo đã xác định 21 tác phẩm của các nhà văn Hàn Quốc có tên trong danh sách được xem xét bồi thường liên quan đến vụ kiện bản quyền đối với công ty trí tuệ nhân tạo (AI) Anthropic của Mỹ. Viện đã thông báo cho các tác giả liên quan về việc tác phẩm của họ xuất hiện trong danh sách.

Theo thông tin được công bố, thỏa thuận dàn xếp vụ kiện tại Mỹ áp dụng đối với khoảng 500.000 tác phẩm, với mức bồi thường ước tính khoảng 3.000 USD cho mỗi tác phẩm đủ điều kiện. Các tác giả Hàn Quốc có thể nhận khoản tiền này nếu tham gia quy trình yêu cầu bồi thường theo quy định của thỏa thuận.

Danh sách có các tác phẩm đáng chú ý như My Brilliant Life của Kim Ae-ran, Please Look After Mom của Shin Kyung-sook, Human Acts của Han Kang và The Guest của Hwang Sok-yong. Đây là những tác phẩm văn học được biết đến rộng rãi, trong đó Han Kang là chủ nhân giải Nobel Văn học năm 2024.

Đại diện LTI Korea cho biết cơ quan này sẽ phối hợp với các tổ chức bản quyền để hỗ trợ những biện pháp pháp lý cần thiết, qua đó bảo vệ quyền lợi và thúc đẩy việc bồi thường công bằng cho các tác giả.

Vụ việc bắt nguồn từ đơn kiện tập thể tại Mỹ, trong đó các tác giả cáo buộc Anthropic đã sử dụng những cuốn sách được tải xuống trái phép để huấn luyện các mô hình AI mà không có sự cho phép của chủ sở hữu quyền tác giả. Tháng 7/2026, tòa án Mỹ phê duyệt thỏa thuận dàn xếp trị giá 1,5 tỷ USD giữa công ty và nhóm tác giả. Đây được xem là một trong những thỏa thuận bồi thường bản quyền có quy mô lớn nhất trong lịch sử các vụ kiện tập thể tại Mỹ.

Điểm đáng chú ý là khoản tiền dàn xếp này gắn với các khiếu kiện về việc sao chép, tải xuống trái phép những tác phẩm có bản quyền, không đồng nghĩa với việc các công ty AI được cấp giấy phép sử dụng những tác phẩm đó cho mọi mục đích huấn luyện trong tương lai.

Minh bạch dữ liệu huấn luyện, yêu cầu ngày càng cấp thiết

Trước diễn biến trên, ngày 16/10, Hiệp hội Xuất bản Hàn Quốc kêu gọi các doanh nghiệp AI minh bạch hơn về việc sử dụng tác phẩm có bản quyền, đồng thời xây dựng cơ chế bồi thường công bằng cho tác giả và nhà xuất bản.

Theo hiệp hội, khi thiếu thông tin về dữ liệu huấn luyện, chủ sở hữu quyền tác giả khó xác định tác phẩm của mình được sử dụng khi nào, bằng cách thức nào và bởi hệ thống AI nào. Điều này gây trở ngại cho việc phát hiện hành vi sử dụng trái phép, thực thi quyền và yêu cầu bồi thường.

Từ góc độ sở hữu trí tuệ, vụ kiện Anthropic cho thấy tranh chấp về AI không chỉ xoay quanh khả năng tạo ra nội dung mới, mà còn liên quan trực tiếp đến nguồn gốc dữ liệu đầu vào, quyền sao chép tác phẩm và nghĩa vụ của doanh nghiệp công nghệ khi khai thác tài sản trí tuệ của người khác.

Sự phát triển của các mô hình AI tạo sinh đặt ra yêu cầu phải làm rõ ranh giới giữa việc sử dụng tác phẩm hợp pháp để phát triển công nghệ và hành vi sao chép, lưu trữ hoặc khai thác tác phẩm không được phép. Cùng với đó, cơ chế cấp phép và trả thù lao cần bảo đảm quyền lợi chính đáng của tác giả, nhà xuất bản, đồng thời tạo cơ sở pháp lý minh bạch cho hoạt động đổi mới sáng tạo.

Việc các tác phẩm văn học Hàn Quốc xuất hiện trong danh sách bồi thường cũng cho thấy những tranh chấp về dữ liệu huấn luyện AI có thể vượt qua biên giới quốc gia, tác động đến quyền lợi của tác giả ở nhiều thị trường khác nhau. Vì vậy, minh bạch dữ liệu, cơ chế xác định chủ thể quyền và quy trình yêu cầu bồi thường sẽ là những vấn đề quan trọng trong quá trình xây dựng môi trường phát triển AI gắn với tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.