AI sẽ tái định hình hơn 50% việc làm toàn cầu trong 2–3 năm tới

Theo các nghiên cứu của Microsoft và Boston Consulting Group, xu hướng chính hiện nay không phải là AI thay thế con người, mà là tái định hình cách làm việc. Trong ngắn hạn, chức danh và thu nhập có thể chưa thay đổi nhiều, nhưng yêu cầu về năng suất, tốc độ và khả năng sử dụng công cụ AI sẽ tăng mạnh.

Làn sóng điều chỉnh nhân sự đã bắt đầu xuất hiện tại nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Google, Amazon và Meta khi các doanh nghiệp tái phân bổ nguồn lực sang AI. Ước tính trong năm 2025, hơn 55.000 lao động tại Mỹ mất việc do tác động của AI, và chỉ riêng quý I/2026 đã ghi nhận thêm hơn 60.000 trường hợp tương tự.

Trong trung và dài hạn, Tập đoàn tư vấn quản lý Boston Consulting Group (BCG, Mỹ) dự báo khoảng 10–15% việc làm có thể bị cắt giảm thực sự tại Mỹ và nhiều nền kinh tế phương Tây. Tuy nhiên, giai đoạn 2–3 năm tới được xem là “cửa sổ thích ứng” để người lao động nâng cao kỹ năng hoặc chuyển đổi nghề nghiệp.

Những công việc có nguy cơ bị ảnh hưởng mạnh nhất là các lĩnh vực mà AI tạo sinh đã thể hiện năng lực rõ rệt, như lập trình, viết nội dung, dịch thuật, chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu và marketing. Ngược lại, các ngành đòi hỏi tương tác vật lý phức tạp như y tế, xây dựng hay vận hành máy móc hiện vẫn ít chịu tác động hơn, dù xu hướng này có thể thay đổi khi AI kết hợp với robot.

Đáng chú ý, AI cũng đang làm thay đổi lộ trình nghề nghiệp truyền thống. Nhiều công việc cấp đầu vào – vốn là bước đệm tích lũy kinh nghiệm – đang dần bị tự động hóa, khiến doanh nghiệp thu hẹp tuyển dụng ở cấp thấp. Điều này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nhân lực cấp cao trong tương lai nếu không có chiến lược đào tạo phù hợp.

Trước bối cảnh đó, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần đẩy mạnh đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho người lao động, trong khi mỗi cá nhân cũng cần chủ động thích nghi, đặc biệt là nâng cao khả năng sử dụng AI như một công cụ làm việc thiết yếu trong kỷ nguyên số.