VNDIRECT gia nhập nhóm tiên phong trên thị trường carbon Việt Nam

Công ty CP Chứng khoán VNDIRECT (mã chứng khoán: VND) vừa được chấp thuận tham gia đồng thời hai cấu phần quan trọng của thị trường carbon trong nước gồm hệ thống giao dịch do Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) vận hành và hệ thống lưu ký, thanh toán của Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC). Động thái này giúp doanh nghiệp mở rộng hiện diện sang lĩnh vực tài sản xanh đang trong quá trình hình thành tại Việt Nam.

Theo thông tin từ doanh nghiệp, ngày 15/06/2026, VSDC đã chấp thuận VNDIRECT trở thành thành viên lưu ký và thanh toán giao dịch carbon. Tiếp đó, ngày 17/06/2026, công ty tiếp tục được VNX chấp thuận tham gia hệ thống giao dịch carbon trong nước. Với hai quyết định này, VNDIRECT đã có mặt trên cả hai nền tảng cốt lõi của thị trường carbon.

Việc tham gia đồng thời hệ thống giao dịch và hệ thống hậu giao dịch cho phép VNDIRECT cung cấp chuỗi dịch vụ tương đối đầy đủ, từ kết nối hoạt động mua bán hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon đến lưu ký tài sản, bù trừ và thanh toán sau giao dịch. Đây được xem là bước chuẩn bị sớm nhằm đón đầu sự phát triển của thị trường tài chính xanh trong những năm tới.

Thị trường carbon là nơi diễn ra hoạt động trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon giữa các chủ thể tham gia. Trong đó, hạn ngạch phát thải thể hiện lượng khí nhà kính được phép phát ra trong một giai đoạn nhất định, còn tín chỉ carbon đại diện cho lượng phát thải được cắt giảm hoặc hấp thụ từ các dự án đáp ứng điều kiện theo quy định.

Cơ chế này được xây dựng theo nguyên tắc doanh nghiệp phát thải vượt hạn ngạch phải mua thêm tín chỉ hoặc hạn ngạch bổ sung để đáp ứng yêu cầu quản lý. Ngược lại, các đơn vị phát thải thấp hơn mức được cấp có thể bán phần dư thừa, qua đó tạo ra một loại tài sản mới gắn với mục tiêu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Nhờ hiện diện trên cả hai hệ thống nền tảng, VNDIRECT đặt mục tiêu cung cấp dịch vụ theo hướng khép kín hơn cho khách hàng doanh nghiệp. Thay vì chỉ tham gia một công đoạn riêng lẻ, công ty có thể hỗ trợ từ khâu tư vấn, kết nối giao dịch cho đến lưu ký và thanh toán các giao dịch carbon.

Động thái của VNDIRECT diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon theo Quyết định số 232/QĐ-TTg ngày 24/01/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Đây là cơ sở để xây dựng và phát triển thị trường carbon trong nước theo lộ trình từ thí điểm đến vận hành chính thức.

Theo kế hoạch, sàn giao dịch carbon sẽ được triển khai thí điểm từ năm 2025 đến hết năm 2028 trước khi chính thức đi vào hoạt động từ năm 2029. Giai đoạn này được kỳ vọng giúp các thành viên thị trường hoàn thiện hạ tầng công nghệ, quy trình nghiệp vụ cũng như tích lũy kinh nghiệm vận hành thực tế.

Với VNDIRECT, việc tham gia từ sớm nằm trong chiến lược chuyển đổi VNDNEXT, hướng tới mở rộng vai trò trung gian tài chính sang các sản phẩm mới liên quan đến hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon. Doanh nghiệp cho biết đã chuẩn bị hạ tầng công nghệ lõi cùng các quy trình nghiệp vụ cần thiết để kết nối trực tiếp với hệ thống của VNX và VSDC.

Sự hiện diện của các công ty chứng khoán trên thị trường carbon cũng phản ánh xu hướng mở rộng vai trò của các định chế tài chính trong quá trình phát triển tài chính xanh tại Việt Nam. Khi hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon được đưa vào giao dịch tập trung, các yêu cầu về đặt lệnh, lưu ký, bù trừ, thanh toán và quản trị rủi ro sẽ ngày càng tiệm cận với tiêu chuẩn của một thị trường tài sản có tổ chức.

Bối cảnh này diễn ra song song với quá trình nâng cấp hạ tầng thị trường vốn Việt Nam. FTSE Russell đã xác nhận việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/09/2026. Theo đánh giá của tổ chức này, những cải thiện liên quan đến cơ chế giao dịch và thanh toán đã góp phần giúp thị trường đáp ứng các tiêu chí nâng hạng.

Trong xu hướng phát triển tài chính xanh, thị trường carbon được kỳ vọng sẽ trở thành một cấu phần quan trọng của hệ sinh thái tài chính Việt Nam trong tương lai. Việc hiện diện sớm trên cả hệ thống giao dịch và lưu ký, thanh toán giúp VNDIRECT có thêm nền tảng để tham gia sâu hơn vào thị trường này khi quy mô giao dịch và nhu cầu tuân thủ của doanh nghiệp ngày càng gia tăng.