VN-Index thường phản ứng ra sao trước các cú sốc địa chính trị?

Thị trường trong trạng thái “đi dây”, cân bằng giữa áp lực ngắn hạn và kỳ vọng phục hồi.

Mẫu số chung: Giảm nhanh, hồi phục dần

Thống kê 4 năm qua ghi nhận 7 biến cố quân sự lớn trên thế giới có ảnh hưởng đến thị trường tài chính. Trong đó, VN-Index có 3 lần giảm mạnh ngay khi căng thẳng leo thang.

• Cuối tháng 2/2022, khi xung đột tại Ukraine bùng phát, chỉ số giảm gần 1,2%.

• Giữa tháng 4/2024, thị trường mất gần 5% trong một phiên – mức giảm sâu nhất giai đoạn này.

• Phiên gần nhất, VN-Index giảm khoảng 2,5% do tâm lý thận trọng lan rộng.

Ở những sự kiện còn lại, chỉ số không giảm tức thì nhưng có xu hướng đi lùi trong khoảng 1–2 tuần sau đó.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và phát triển khách hàng cá nhân tại Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho rằng tác động của các cú sốc quân sự thường kéo dài từ vài ngày đến vài tuần rồi giảm dần.

Đồng quan điểm, ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường của Chứng khoán VPBankS, nhận định biến động ngắn hạn chủ yếu đến từ lo ngại giá hàng hóa tăng và rủi ro lan rộng, nhưng mức độ ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế Việt Nam thường không quá lớn.

So với thế giới, mức độ nhạy cảm thấp hơn

Các chỉ số lớn như S&P 500, Nasdaq hay Dow Jones thường giảm 1–2% khi bất ổn leo thang. Trong khi đó, VN-Index đa phần điều chỉnh dưới 1%, ngoại trừ phiên giảm mạnh hồi tháng 4/2024 – vốn còn chịu áp lực từ tỷ giá và động thái bán ròng của khối ngoại.

Điều này phản ánh một thực tế: thị trường trong nước có độ mở thấp hơn và chịu chi phối nhiều bởi dòng tiền nội, nên phản ứng không hoàn toàn đồng pha với thế giới.

Dòng tiền xoay trục theo kỳ vọng

Một điểm lặp lại qua nhiều biến cố là sự phân hóa mạnh giữa các nhóm ngành. Cổ phiếu dầu khí, hóa chất, vận tải biển thường đi ngược xu hướng chung nhờ kỳ vọng giá năng lượng và cước vận tải tăng.

Trong phiên gần nhất, nhiều mã dầu khí tăng trần với khối lượng chờ mua lớn. Tuy vậy, theo phân tích của Chứng khoán ACB, nhóm thượng nguồn mới là bên hưởng lợi rõ rệt nếu giá dầu duy trì cao trong thời gian dài. Còn xu hướng trung hạn vẫn phụ thuộc vào cung – cầu toàn cầu.

Góc nhìn kỹ thuật: Rung lắc là điều khó tránh

VN-Index hiện đối mặt vùng cản 1.900–1.920 điểm – khu vực từng ghi nhận thanh khoản trên 42.000 tỷ đồng mỗi phiên. Trong bối cảnh đó, các nhịp điều chỉnh mạnh được xem là quá trình “rũ bỏ” trước khi hình thành xu hướng mới.

Nhiều chuyên gia kỳ vọng nếu biến động quốc tế không kéo dài và giá hàng hóa sớm ổn định, thị trường có thể tích lũy trở lại. Lịch sử cho thấy sau các cú sốc bên ngoài, VN-Index thường hồi phục khi yếu tố nội tại – như tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và chính sách tiền tệ – giữ được ổn định.

Thay vì nhìn nhận đây là một cú sốc mang tính cấu trúc, dữ liệu quá khứ cho thấy thị trường Việt Nam chủ yếu trải qua các nhịp điều chỉnh ngắn hạn do tâm lý. Điều nhà đầu tư quan tâm lúc này không chỉ là diễn biến bên ngoài, mà là khả năng duy trì nền tảng tăng trưởng trong nước sau khi “cơn sóng” đi qua.