TP.HCM được giao tăng tốc loạt đại dự án, một chu kỳ đầu tư mới đang mở ra

Một thông báo dài hơn 3.000 chữ của Văn phòng Chính phủ vừa phát đi có thể được xem là bản đồ hành động cho TP.HCM trong giai đoạn tăng trưởng mới.

Trong kết luận sau buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM ngày 13/6, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu thành phố đẩy nhanh tiến độ hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm, tăng tốc giải ngân đầu tư công, xử lý các dự án tồn đọng kéo dài và khẩn trương hoàn thiện quy hoạch tổng thể theo định hướng phát triển đô thị hiện đại, tầm quốc tế.

Nếu nhìn riêng từng dự án, đây là những nhiệm vụ đã được nhắc đến nhiều lần. Nhưng khi đặt tất cả vào cùng một bức tranh, một thông điệp rõ ràng đang hiện ra: TP.HCM đang được yêu cầu chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang giai đoạn triển khai.

Động lực tăng trưởng của thành phố trong những năm tới nhiều khả năng sẽ không còn đến chủ yếu từ bất động sản hay tiêu dùng như các chu kỳ trước. Thay vào đó, hạ tầng, logistics, tài chính và đầu tư công đang được đặt vào vị trí trung tâm.

Thủ tướng yêu cầu TP.HCM hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, đồng thời cho phép điều chuyển vốn linh hoạt giữa các dự án để tránh tình trạng vốn chờ dự án hoặc dự án chờ vốn. Đây là yêu cầu đáng chú ý trong bối cảnh thành phố đang triển khai khối lượng công việc lớn nhất nhiều năm trở lại đây.

Danh sách các dự án được nhắc tên cho thấy quy mô của chu kỳ đầu tư này. Ngoài Vành đai 3, nút giao An Phú, nút giao Mỹ Thủy và Quốc lộ 50, thành phố còn được yêu cầu khởi công hàng loạt công trình lớn trong 6 tháng cuối năm như Metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm, đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, cảng Cái Mép Hạ, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, cầu Thủ Thiêm 4 và đường Bình Tiên.

Chỉ riêng các dự án metro, đường sắt và hạ tầng kết nối vùng đã liên quan đến hàng trăm nghìn tỷ đồng vốn đầu tư trong nhiều năm tới. Đây cũng là nhóm dự án có khả năng tạo ra nhu cầu lớn cho các doanh nghiệp xây dựng, vật liệu, logistics và phát triển đô thị.

Song song với hạ tầng giao thông, TP.HCM còn được giao nhiệm vụ thúc đẩy phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế, hệ thống logistics gắn với cảng Cần Giờ và cụm cảng Cái Mép - Thị Vải. Điều này cho thấy mục tiêu của thành phố không chỉ dừng ở việc giải quyết ùn tắc giao thông hay mở rộng không gian đô thị, mà là nâng cấp vai trò trong chuỗi giá trị khu vực.

Một điểm đáng chú ý khác là định hướng về nhà ở. Thủ tướng yêu cầu TP.HCM chuyển từ tư duy hỗ trợ sở hữu nhà ở sang bảo đảm quyền có chỗ ở cho người dân, đồng thời phải khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê quy mô lớn ngay trong quý III.

Nếu được triển khai quyết liệt, đây có thể là thay đổi mang tính cấu trúc đối với thị trường bất động sản đô thị. Trong nhiều thập kỷ, mô hình phát triển nhà ở tại Việt Nam chủ yếu xoay quanh sở hữu. Việc đưa nhà ở cho thuê trở thành một ưu tiên chiến lược cho thấy tư duy phát triển đô thị đang bắt đầu dịch chuyển theo hướng gần với các trung tâm kinh tế lớn trên thế giới.

Ở cấp độ rộng hơn, mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Chính phủ theo đuổi đang đặt lên vai các cực tăng trưởng lớn, trong đó TP.HCM giữ vai trò quan trọng nhất. Đây cũng là lý do các yêu cầu về cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí tuân thủ, xử lý dự án tồn đọng và tăng tốc đầu tư công được nhấn mạnh đồng thời trong thông báo lần này.

Với quy mô kinh tế chiếm khoảng một phần tư GDP cả nước, bất kỳ sự thay đổi nào về tốc độ triển khai dự án tại TP.HCM đều có thể tạo ra tác động lan tỏa đáng kể đến tăng trưởng quốc gia. Và nếu các mốc tiến độ được đảm bảo, giai đoạn 2026-2030 nhiều khả năng sẽ trở thành chu kỳ đầu tư hạ tầng lớn nhất mà thành phố từng chứng kiến kể từ khi mở rộng địa giới và phát triển khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Điều đó cũng có nghĩa câu chuyện của TP.HCM trong những năm tới sẽ không chỉ là tăng trưởng bao nhiêu phần trăm. Câu hỏi lớn hơn là thành phố có thể chuyển hóa khối lượng vốn đầu tư khổng lồ đang được chuẩn bị thành năng lực tăng trưởng dài hạn hay không.