TP HCM sẽ chấm điểm giải ngân đầu tư công, cắt vốn dự án chậm

Sau khi đạt tỷ lệ giải ngân 35% kế hoạch trong 6 tháng đầu năm, TP.HCM đang chuyển trọng tâm từ thúc đẩy tiến độ sang siết trách nhiệm thực thi. Theo Sở Tài chính, kết quả giải ngân của từng cơ quan, địa phương và chủ đầu tư sẽ được chấm điểm hằng tháng, hằng quý, đồng thời trở thành căn cứ đánh giá năng lực cán bộ, công chức, viên chức và người đứng đầu. Cơ quan này nhấn mạnh đây là "nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, góp phần cho tăng trưởng kinh tế hai con số".

Điểm mới là Thành phố sẽ thay đổi cách đánh giá từ quá trình thực hiện sang kết quả đầu ra. Các đơn vị không chỉ báo cáo đã triển khai những công việc gì mà phải thể hiện rõ dự án đã hoàn thành đến đâu, giải ngân được bao nhiêu và tiến độ thực tế ra sao. Toàn bộ kế hoạch giải ngân theo tháng, quý và cả năm của từng dự án phải được thể hiện trên sơ đồ tiến độ, đồng thời cập nhật thường xuyên lên hệ thống quản lý đầu tư công của Sở Tài chính.

Song song với việc siết trách nhiệm, TP.HCM tiếp tục áp dụng nguyên tắc điều chuyển vốn quyết liệt. Những dự án chậm tiến độ sẽ bị cắt hoặc rút vốn để bổ sung cho các công trình có khả năng giải ngân ngay, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho các dự án quy mô lớn, có sức lan tỏa thay vì phân bổ dàn trải. Riêng trong quý II, Thành phố đã thực hiện 3 đợt điều chỉnh kế hoạch vốn với tổng giá trị hơn 22,2 nghìn tỷ đồng.

Để tránh tình trạng vốn có nhưng dự án không triển khai được, Thành phố sẽ tăng cường kiểm tra trực tiếp tại công trường, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài như bồi thường, giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, quy hoạch, thiết kế, thẩm định và lựa chọn nhà thầu. Đây đều là những khâu thường khiến tiến độ đầu tư công bị chậm so với kế hoạch.

Áp lực tăng tốc trong 6 tháng cuối năm là rất lớn khi TP.HCM đang quản lý quy mô vốn đầu tư công lớn nhất trong 34 địa phương. Năm 2026, Thủ tướng giao Thành phố gần 148.000 tỷ đồng, tăng 22,6% so với năm trước và tương đương khoảng 14,7% tổng kế hoạch vốn đầu tư công của cả nước. Đến hết ngày 30/6, Thành phố đã giải ngân 51.600 tỷ đồng, đạt 35% kế hoạch và đứng thứ hai cả nước về giá trị giải ngân, sau Hà Nội với khoảng 62.100 tỷ đồng.

Nếu không tính khoảng 7.200 tỷ đồng ngân sách địa phương được giữ lại để dự kiến đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân của TP.HCM đạt 36,8%, nhỉnh hơn mức bình quân 36,7% của cả nước. So với cùng kỳ năm 2025, tỷ lệ giải ngân cũng tăng từ 30,9% lên 35%, nhưng để hoàn thành kế hoạch cả năm, Thành phố vẫn còn gần 96.000 tỷ đồng phải giải ngân trong nửa cuối năm, tương đương gần gấp đôi khối lượng đã thực hiện trong 6 tháng đầu năm.

Theo Thống kê TP.HCM, đầu tư công vẫn là một trong những điểm nghẽn của kinh tế Thành phố, đặc biệt tại một số dự án hạ tầng trọng điểm. Dù vậy, GRDP 6 tháng đầu năm vẫn tăng 8,55%, mức cao nhất trong 10 năm; tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt gần 310.000 tỷ đồng, tăng 9,9%, trong đó vốn Nhà nước đạt gần 73.600 tỷ đồng, tăng 7,7% so với cùng kỳ.

Để chuẩn bị cho giai đoạn tăng tốc, TP.HCM đã phân bổ toàn bộ kế hoạch vốn ngay từ đầu năm, duy trì các cuộc họp định kỳ tháo gỡ khó khăn và ban hành 14 văn bản điều hành về đầu tư công. Thành phố cũng tổ chức lại hệ thống quản lý dự án, điều động cán bộ từ các sở, ngành về địa phương, đồng thời phân cấp thêm một số nhiệm vụ liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nhằm rút ngắn thời gian xử lý thủ tục.

Sở Tài chính cho biết kết quả giải ngân quý I đã được chuyển sang Sở Nội vụ để phục vụ công tác đánh giá cán bộ, trong khi số liệu quý II đang được Kho bạc Nhà nước Khu vực II rà soát trước khi báo cáo chính thức. Với mục tiêu đạt tỷ lệ giải ngân 70% vào cuối quý III và 100% vào cuối năm, hiệu quả thực thi của từng chủ đầu tư sẽ quyết định khả năng hoàn thành kế hoạch đầu tư công cũng như dư địa tăng trưởng của TP.HCM trong năm 2026.