Tín hiệu đàm phán Mỹ – Iran xuất hiện, chứng khoán châu Á bật tăng

Những tín hiệu ngoại giao mới từ Washington đang làm dịu bớt căng thẳng tại Trung Đông, ít nhất là trong kỳ vọng của thị trường. Ngày 24/3, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ và Iran “đang trong quá trình đàm phán”, đồng thời xác nhận việc tạm rút lại các đe dọa nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran. Theo New York Times, Mỹ đã gửi tới Tehran một kế hoạch gồm 15 điểm, trong đó bao gồm đề xuất ngừng bắn một tháng và tiến tới chấm dứt xung đột, dù phía Iran vẫn phủ nhận có đối thoại trực tiếp.

Các động thái ngoại giao này ngay lập tức phản ánh vào thị trường tài chính. Trong phiên sáng 25/3, chứng khoán châu Á – Thái Bình Dương đồng loạt tăng điểm. Chỉ số S&P/ASX 200 của Australia tăng hơn 1,4%, trong khi Nikkei 225 của Nhật Bản tăng 2,5% và Topix tăng 2,4%. Tại Hàn Quốc, Kospi cũng bật tăng 2,5%, còn Kosdaq tăng 1,6%. Diễn biến này cho thấy tâm lý nhà đầu tư đã nhanh chóng chuyển từ trạng thái phòng thủ sang kỳ vọng rủi ro địa chính trị có thể hạ nhiệt.

Tuy nhiên, bức tranh chính trị vẫn chưa thực sự rõ ràng. Trong khi ông Trump liên tục phát tín hiệu về tiến triển đàm phán, Tehran phủ nhận mọi cuộc tiếp xúc trực tiếp với Washington. Đồng thời, theo Wall Street Journal, Lầu Năm Góc vẫn đang chuẩn bị kế hoạch triển khai thêm khoảng 3.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82 tới Trung Đông, nối tiếp các đợt điều động trước đó và nâng tổng lực lượng Mỹ tại khu vực lên mức hàng chục nghìn binh sĩ.

Sự song hành giữa đàm phán và gia tăng hiện diện quân sự cho thấy chiến lược hiện tại không phải là lựa chọn giữa leo thang và hạ nhiệt, mà là duy trì cả hai để tối đa hóa vị thế. Điều này khiến các tín hiệu tích cực từ ngoại giao mang tính điều kiện, và do đó phản ứng của thị trường cũng có thể đảo chiều nhanh nếu kỳ vọng thay đổi.

Ở góc độ kinh tế, việc thị trường chứng khoán bật tăng phản ánh sự điều chỉnh kỳ vọng đối với rủi ro năng lượng. Trước đó, xung đột tại Trung Đông đã khiến giá dầu có thời điểm tiến sát 120 USD/thùng, làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu và khiến dòng tiền chuyển sang trạng thái phòng thủ. Khi khả năng ngừng bắn được đưa vào định giá, rủi ro gián đoạn nguồn cung tạm thời bị chiết khấu, tạo điều kiện cho các tài sản rủi ro phục hồi.

Tuy nhiên, các yếu tố nền tảng vẫn chưa thay đổi. Khu vực Trung Đông vẫn là điểm nghẽn chiến lược của thị trường năng lượng toàn cầu, và bất kỳ sự đổ vỡ nào trong tiến trình đàm phán đều có thể nhanh chóng đảo ngược xu hướng hiện tại. Điều này khiến đà tăng của thị trường chứng khoán mang tính kỳ vọng nhiều hơn là phản ánh sự cải thiện thực chất.

Ở thời điểm hiện tại, điều thị trường đang giao dịch không phải là một kịch bản chắc chắn, mà là xác suất của các kịch bản. Khi tín hiệu đàm phán xuất hiện, tài sản rủi ro tăng; khi căng thẳng leo thang trở lại, dòng tiền có thể nhanh chóng đảo chiều. Trong môi trường đó, biến động không đến từ dữ liệu đã xảy ra, mà từ cách thị trường liên tục tái định giá những gì có thể xảy ra tiếp theo.