Thủ tướng yêu cầu không để thiếu điện, tăng nhập thêm 11.000 MW từ Lào, Trung Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đảm bảo tuyệt đối an ninh năng lượng, không để thiếu điện và xăng dầu trong mọi tình huống, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số đặt ra áp lực lớn lên hệ thống năng lượng quốc gia.

Để đáp ứng nhu cầu điện tăng cao, đặc biệt trong mùa khô, Chính phủ giao Bộ Công Thương nghiên cứu, triển khai các dự án truyền tải nhằm tăng nhập khẩu điện từ Lào và Trung Quốc về miền Bắc ngay từ năm 2027. Trường hợp cần thiết, các hiệp định liên Chính phủ và Quy hoạch điện VIII sẽ được điều chỉnh để mở rộng nguồn điện nhập khẩu.

Hiện nay, điện nhập khẩu từ hai nước láng giềng vẫn chiếm tỷ trọng khiêm tốn. Năm 2025, Việt Nam mua khoảng 1.600 MW từ Lào và 550 MW từ Trung Quốc, tương đương hơn 2,4% tổng công suất hệ thống (khoảng 87.600 MW). Tuy nhiên, xu hướng đang tăng nhanh: chỉ trong 3 tháng đầu năm, sản lượng điện nhập khẩu đã đạt hơn 2,9 tỷ kWh, chiếm 3,8% toàn hệ thống, theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, nhu cầu điện của Việt Nam sẽ tăng mạnh để phục vụ mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10%/năm đến 2030. Trong đó, tổng sản lượng điện (bao gồm nhập khẩu) dự kiến đạt hàng trăm tỷ kWh mỗi năm, và tiếp tục tăng mạnh đến năm 2050.

Trong trung hạn, Việt Nam có thể mua tối thiểu 8.000 MW điện từ Lào thông qua các tuyến truyền tải 500 kV và 220 kV. Với Trung Quốc, kế hoạch nhập khẩu bổ sung khoảng 3.000 MW qua các điểm đấu nối tại Lào Cai và Quảng Ninh.

Song song với nhập khẩu, Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh các giải pháp nội tại. Bộ Công Thương cần thúc đẩy điện mặt trời mái nhà tự sản xuất – tự tiêu thụ, gắn với hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), đồng thời nghiên cứu cơ chế phát triển phù hợp cho công nghệ này.

Các dự án nguồn điện trong nước cũng phải được đẩy nhanh tiến độ, đặc biệt là các dự án nhiệt điện như Na Dương II (110 MW) và An Khánh – Bắc Giang (650 MW). Đồng thời, những dự án năng lượng tái tạo vướng mắc về cơ chế giá FIT cần được xử lý dứt điểm, tránh lãng phí nguồn lực.

Ở góc độ thị trường, Thủ tướng cũng yêu cầu ngành công thương đảm bảo nguồn cung xăng dầu ổn định, không để xảy ra gián đoạn, đồng thời tái cấu trúc hệ thống phân phối và thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học như E10 nhằm phục vụ mục tiêu chuyển đổi xanh.

Việc tăng nhập khẩu điện cùng với cải cách cấu trúc năng lượng cho thấy Việt Nam đang bước vào giai đoạn đảm bảo “nền tảng năng lượng” cho tăng trưởng cao, trong đó an ninh năng lượng trở thành yếu tố then chốt của chiến lược phát triển kinh tế.