Năng lượng trở thành trụ cột cho mục tiêu tăng trưởng hai chữ số

Tại hội nghị toàn quốc sáng 13/4, ông Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết phát triển năng lượng là một trong những trụ cột để xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại trong 5 năm tới. Riêng năm 2026, Việt Nam sẽ ưu tiên phát triển hạ tầng cho các ngành công nghệ chiến lược như năng lượng nguyên tử, không gian vũ trụ, kinh tế tầm thấp và lượng tử.

Đáng chú ý, nhà điều hành sẽ xây dựng cơ chế đặc thù và hình thành các trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia – bước đi được xem là nền tảng cho chiến lược dài hạn. Theo quy hoạch điều chỉnh, Việt Nam hướng tới phát triển ngành năng lượng theo hướng sạch hơn, đồng thời trở thành trung tâm xuất khẩu năng lượng tái tạo trong khu vực.

Các trung tâm năng lượng sạch dự kiến hình thành tại những khu vực có lợi thế như đồng bằng sông Hồng, duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ trước năm 2030. Đây không chỉ là nơi sản xuất và sử dụng năng lượng, mà còn tích hợp các hoạt động chế biến dầu khí, xây lắp và dịch vụ liên quan.

Ở quy mô cụ thể, Bộ Công Thương đề xuất phát triển trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất (Quảng Ngãi) với tổng vốn đầu tư 16,1–20,5 tỷ USD. Khi hoàn thành, dự án dự kiến đáp ứng tối thiểu 30% nhu cầu xăng dầu trong nước, bảo đảm dự trữ tương đương 30 ngày tiêu thụ, đồng thời tạo khoảng 30.000 việc làm và đóng góp 30% GRDP của tỉnh.

Các dự án này được kỳ vọng không chỉ giúp Việt Nam tự chủ hơn về nguồn cung năng lượng, giảm phụ thuộc nhập khẩu, mà còn tạo lực hút lớn đối với dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước, kéo theo sự phát triển của các ngành công nghiệp hỗ trợ và logistics.

Ở góc độ vĩ mô, mục tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026–2030 được đặt ở mức từ 10% trở lên trong nhiều năm liên tiếp, hướng tới đưa Việt Nam trở thành quốc gia có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và thuộc nhóm 30 nền kinh tế lớn nhất thế giới vào năm 2030.

Để đạt mục tiêu này, ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh yêu cầu phối hợp linh hoạt chính sách tài khóa, tiền tệ và các công cụ vĩ mô nhằm bảo đảm cung ứng vốn cho nền kinh tế, đồng thời kiểm soát lạm phát và duy trì ổn định vĩ mô. “Kiên quyết không để xảy ra khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống”, ông nhấn mạnh.

Song song, Chính phủ sẽ siết chặt kỷ luật tài khóa, tiết kiệm chi thường xuyên, ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng và an sinh xã hội. Mục tiêu đặt ra là tăng thu ngân sách 10%, tiết kiệm 10% chi tiêu và giảm thêm hơn 5% chi thường xuyên.

Cải cách thể chế cũng được đẩy mạnh, với kế hoạch cắt giảm 50% thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, đồng thời giảm ít nhất 30% lĩnh vực kinh doanh có điều kiện. Trong đầu tư công, số lượng dự án sẽ giảm tối thiểu 30% so với giai đoạn trước, tập trung vốn vào các công trình trọng điểm nhằm nâng cao hiệu quả và hạn chế thất thoát.

Trong bức tranh tổng thể, năng lượng không chỉ là một ngành kinh tế, mà đang được định vị như “hạ tầng của tăng trưởng”. Việc hình thành các trung tâm năng lượng quy mô lớn vì vậy không chỉ giải bài toán cung ứng, mà còn là đòn bẩy cho chiến lược phát triển dài hạn của Việt Nam.