Thanh tra NHNN “tuýt còi” KienlongBank: Cho vay sai điều kiện, rủi ro bủa vây

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa công bố các kết luận thanh tra đối với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Kiên Long (KienlongBank, mã chứng khoán: KLB) tại hai chi nhánh Cà Mau và Lâm Đồng. Kết quả cho thấy, bên cạnh những điểm tích cực về tăng trưởng tín dụng và duy trì lợi nhuận, các đơn vị này vẫn tồn tại nhiều hạn chế trong quản trị rủi ro và kiểm soát nội bộ, đặc biệt liên quan đến hoạt động cấp tín dụng.

Tại KienlongBank Cà Mau, kết luận thanh tra ban hành ngày 03/04/2026 chỉ ra rằng chi nhánh đã cấp tín dụng cho khách hàng không đáp ứng đầy đủ điều kiện vay vốn theo quy định tại Thông tư 39/2016/TT-NHNN. Đây là vi phạm mang tính nền tảng trong hoạt động ngân hàng, tiềm ẩn rủi ro pháp lý và tín dụng. Bên cạnh đó, công tác thẩm định và quyết định cho vay chưa chặt chẽ, thiếu đầy đủ theo quy định hiện hành.

Không chỉ dừng lại ở khâu phê duyệt, việc kiểm tra, giám sát sử dụng vốn vay tại chi nhánh cũng được đánh giá là chưa chặt chẽ. Điều này làm suy giảm khả năng kiểm soát dòng tiền và mục đích sử dụng vốn của khách hàng, từ đó làm gia tăng nguy cơ phát sinh nợ xấu. Ngoài ra, hoạt động định giá và nhận tài sản bảo đảm còn tồn tại sai sót, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hồi nợ khi rủi ro xảy ra.

Một điểm đáng lưu ý là danh mục tín dụng tại KienlongBank Cà Mau có xu hướng tập trung vào một số ít khách hàng. Việc thiếu phân tán rủi ro khiến chi nhánh dễ bị tổn thương trước biến động từ nhóm khách hàng lớn, qua đó làm gia tăng mức độ rủi ro tổng thể. Các tồn tại trong thẩm định, phê duyệt và giám sát được xác định là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

Thanh tra NHNN cũng chỉ rõ nguyên nhân đến từ công tác quản trị nội bộ chưa hiệu quả. Ban lãnh đạo chi nhánh và các phòng giao dịch trực thuộc chưa thực hiện tốt vai trò kiểm soát, trong khi đội ngũ cán bộ chưa tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật và quy trình nội bộ. Năng lực thẩm định, kiểm tra và giám sát vốn vay còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu quản trị rủi ro trong bối cảnh tín dụng tăng trưởng.

Đáng chú ý, hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro tại chi nhánh chưa được triển khai đầy đủ và kịp thời. Việc tự kiểm tra chưa phát huy hiệu quả, dẫn đến không phát hiện sớm các sai phạm để có biện pháp xử lý. Trên cơ sở đó, cơ quan thanh tra đã ban hành 3 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với KienlongBank Cà Mau, đồng thời yêu cầu thực hiện các kiến nghị nhằm khắc phục tồn tại.

Trong khi đó, tại KienlongBank Lâm Đồng, kết luận thanh tra ban hành ngày 04/03/2026 ghi nhận chi nhánh cơ bản tuân thủ một số quy định về cấp tín dụng và tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, nhiều rủi ro vẫn hiện hữu trong hoạt động tín dụng, đặc biệt khi tỷ lệ nợ xấu được đánh giá ở mức cao và quy mô tăng trưởng chậm qua các năm.

Hoạt động tín dụng của chi nhánh này còn phụ thuộc đáng kể vào các khoản vay ngoài địa bàn, làm gia tăng rủi ro kiểm soát và giảm tính ổn định của danh mục cho vay. Đồng thời, các khâu thẩm định, phê duyệt, kiểm tra sử dụng vốn và quản lý tài sản bảo đảm vẫn tồn tại hạn chế. Thanh tra cũng phát hiện vi phạm trong phân loại tài sản có, phản ánh những bất cập trong kiểm soát chất lượng tín dụng.

Trước các tồn tại trên, Thanh tra NHNN đã yêu cầu KienlongBank Lâm Đồng thực hiện 4 kiến nghị và 8 khuyến nghị nhằm củng cố hệ thống quản trị rủi ro, nâng cao hiệu quả kiểm soát nội bộ và đảm bảo an toàn hoạt động. Các yêu cầu này tập trung vào hoàn thiện quy trình tín dụng, tăng cường giám sát và xử lý nợ xấu.

Các kết luận thanh tra cho thấy áp lực tăng trưởng tín dụng nếu không đi kèm với kiểm soát chặt chẽ sẽ dễ dẫn đến rủi ro tích tụ trong hệ thống. Với KienlongBank, việc khắc phục các tồn tại và nâng cao năng lực quản trị rủi ro sẽ là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn hoạt động trong thời gian tới.