SGI Capital cảnh báo môi trường tài chính “không thuận lợi” cho thị trường

Diễn biến leo thang của xung đột tại Trung Đông đang trở thành biến số lớn chi phối tâm lý trên thị trường tài chính toàn cầu. Với các thị trường mới nổi như Việt Nam, rủi ro không chỉ đến từ áp lực lạm phát hay tỷ giá mà còn từ khả năng dòng vốn ngoại trở nên thận trọng hơn trong ngắn hạn.

Trong báo cáo mới công bố, SGI Capital cho rằng mức độ tác động của xung đột phụ thuộc lớn vào thời gian kéo dài và phạm vi lan rộng của chiến sự.

Ở kịch bản tích cực, căng thẳng quân sự chỉ kéo dài trong vài tuần rồi dần hạ nhiệt, các bên tiến tới thỏa thuận. Khi đó, cùng với cam kết tăng sản lượng từ OPEC+, cú sốc giá dầu chủ yếu mang tính ngắn hạn và nhiều khả năng sẽ dịu dần vào cuối năm. Trong trường hợp này, ảnh hưởng tới kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu được đánh giá là không quá nghiêm trọng.

Tuy nhiên, SGI Capital cũng lưu ý tới kịch bản tiêu cực hơn nếu xung đột lan rộng và kéo dài ngoài tầm kiểm soát. Khi đó, nguồn cung dầu mỏ cùng nhiều loại hóa chất, nông sản lưu thông qua khu vực vùng Vịnh có thể bị ảnh hưởng đáng kể, làm gia tăng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu và thúc đẩy tâm lý phòng thủ trên thị trường tài chính.

Theo SGI Capital, một số yếu tố nội tại của Việt Nam cũng đang tạo thêm áp lực cho thị trường.

Thanh khoản hệ thống ngân hàng sau Tết vẫn chưa cải thiện rõ rệt, khiến hệ thống tiếp tục phụ thuộc vào thị trường liên ngân hàng và nguồn hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước. Lãi suất liên ngân hàng duy trì quanh mức 7% đang gây sức ép lên lãi suất huy động và lợi suất trái phiếu.

Hiện lợi suất trái phiếu Chính phủ Việt Nam kỳ hạn 10 năm đã lên khoảng 4,3%, cao hơn mức của trái phiếu Kho bạc Mỹ cùng kỳ hạn. Diễn biến này phản ánh áp lực gia tăng trên thị trường tiền tệ.

Ngoài ra, sự phụ thuộc lớn vào tín dụng bất động sản cùng với đà suy giảm giao dịch gần đây trên thị trường này đang làm giảm vòng quay tiền và khả năng thu hồi nợ, tạo áp lực thanh khoản cục bộ lên một số ngân hàng.

Theo SGI Capital, trong bối cảnh xung đột Trung Đông khiến giá năng lượng tăng và gây áp lực lên tỷ giá cũng như lạm phát, dư địa hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước có thể trở nên hạn chế hơn, khiến xu hướng lãi suất tăng còn kéo dài.

Một rủi ro khác được nhắc tới là chính sách thuế quan của Mỹ đối với Việt Nam. Dù doanh nghiệp trong ngắn hạn có thể hưởng lợi từ việc chênh lệch thuế với các nước ASEAN thu hẹp, Việt Nam vẫn đối mặt nguy cơ bất lợi khi xuất siêu sang Mỹ tăng mạnh trong khi nhập khẩu từ Trung Quốc cũng đi lên.

Theo báo cáo, vấn đề trung chuyển hàng hóa có thể trở thành tâm điểm trong các cuộc đàm phán thương mại. Những ngành có tỷ lệ nhập khẩu đầu vào cao có thể đối mặt với rủi ro lớn hơn nếu các biện pháp thuế quan bị siết chặt.

Bên cạnh đó, rủi ro địa chính trị tại Trung Đông cũng đang tạo thêm sức ép lên thị trường chứng khoán. Những ngày đầu tháng 3, VN-Index phản ứng khá tiêu cực trước diễn biến xung đột tại Iran, dù tỷ trọng thương mại trực tiếp giữa Việt Nam và khu vực này không lớn.

Tác động chủ yếu đến từ đà tăng của giá năng lượng, trong bối cảnh Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu dầu thô, LPG và LNG từ Trung Đông.

SGI Capital dự phóng rằng nếu xung đột kéo dài quá một tháng, nguy cơ gián đoạn nguồn cung ngắn hạn có thể ảnh hưởng tới các lĩnh vực vận tải, logistics và năng lượng. Tuy nhiên, tác động này nhiều khả năng chỉ mang tính tạm thời trước khi các dòng chảy thương mại dần ổn định trở lại.

Theo tổ chức này, nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn nhạy cảm của chu kỳ tín dụng khi thanh khoản và lãi suất có dấu hiệu căng thẳng trở lại trong bối cảnh quy mô vay nợ trên thị trường chứng khoán và bất động sản ở mức cao.

Bối cảnh vay nợ lớn, lãi suất tăng và chi phí đầu vào biến động do bất ổn địa chính trị đang tạo nên môi trường tài chính kém thuận lợi. SGI Capital cho rằng điều này có thể kích hoạt quá trình hạ đòn bẩy trên thị trường, qua đó đưa định giá tài sản về vùng chiết khấu hấp dẫn hơn cho cả hoạt động giao dịch ngắn hạn và đầu tư dài hạn.