NHNN tăng tốc thay thế Thông tư 22, hoàn thiện nền tảng pháp lý cho Basel III

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang đẩy nhanh quá trình hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để triển khai chuẩn mực Basel III, trong đó có dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 22/2019/TT-NHNN - văn bản quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Đây là một trong những cấu phần quan trọng nhất của lộ trình nâng chuẩn quản trị rủi ro toàn hệ thống.

Thông tin được đưa ra tại cuộc họp lần thứ 6 của Ban Chỉ đạo triển khai chuẩn mực vốn Basel do Phó Thống đốc Thường trực Đoàn Thái Sơn chủ trì ngày 15/7. Cuộc họp tập trung rà soát tiến độ hoàn thiện khung pháp lý, triển khai các quy định mới và xác định các nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo.

Bên cạnh dự thảo thay thế Thông tư 22/2019, NHNN cũng đang hoàn thiện Thông tư thay thế Thông tư số 13/2018/TT-NHNN về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; đồng thời triển khai Thông tư số 14/2025/TT-NHNN quy định về tỷ lệ an toàn vốn. Ba văn bản này được xem là nền tảng pháp lý quan trọng để các tổ chức tín dụng từng bước áp dụng Basel III.

Một nội dung đáng chú ý khác là Dự thảo Bảng hồ sơ khung áp dụng phương pháp xếp hạng nội bộ (IRB) theo Thông tư 14/2025. Tại cuộc họp, các đơn vị chuyên môn, ngân hàng thương mại cùng các đơn vị tư vấn, kiểm toán đã trao đổi, góp ý nhằm hoàn thiện cơ sở triển khai phương pháp quản trị rủi ro tiên tiến tại các tổ chức tín dụng.

Báo cáo của ông Nguyễn Đức Long, Cục trưởng Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng, cho biết sau cuộc họp lần thứ 5 vào cuối năm 2025, NHNN đã tập trung triển khai đồng thời việc hoàn thiện hai thông tư thay thế, đưa Thông tư 14/2025 vào thực tiễn, đồng thời tăng cường đào tạo và phổ biến các quy định mới về Basel III cho hệ thống ngân hàng.

Theo NHNN, quá trình xây dựng khuôn khổ pháp lý hiện tập trung vào 4 nhóm nhiệm vụ gồm: hoàn thiện Thông tư thay thế Thông tư 13/2018; hoàn thiện Thông tư thay thế Thông tư 22/2019; triển khai Thông tư 14/2025 về tỷ lệ an toàn vốn; và đào tạo, nâng cao năng lực triển khai chuẩn mực Basel. Trong tháng 6 vừa qua, Học viện Ngân hàng cũng đã tổ chức khóa đào tạo về Basel II và Basel III với sự tham gia giảng dạy của Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

Trên cơ sở các kết quả đã đạt được, NHNN xác định nhiệm vụ tiếp theo là bảo đảm việc áp dụng Basel III tại các ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được triển khai đồng bộ, đúng lộ trình và phù hợp với yêu cầu quản trị rủi ro ngày càng cao của hệ thống.

Kết luận cuộc họp, Phó Thống đốc Thường trực Đoàn Thái Sơn yêu cầu các đơn vị đầu mối khẩn trương tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ban Chỉ đạo, các ngân hàng thương mại, đơn vị tư vấn và kiểm toán để hoàn thiện các dự thảo văn bản. Trong đó, trọng tâm là dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN cùng các tài liệu hướng dẫn liên quan, bảo đảm tiến độ trình cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành.

Lãnh đạo NHNN cũng yêu cầu các đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch tập huấn, hướng dẫn và giải đáp các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai; đồng thời tiếp tục rà soát khung hướng dẫn, tiêu chí đánh giá và tăng cường phối hợp giữa các đơn vị thanh tra, giám sát của NHNN với các tổ chức kiểm toán và ngân hàng thương mại để bảo đảm việc áp dụng các chuẩn mực mới được thống nhất trên toàn hệ thống.

Song song với việc hoàn thiện quy định, NHNN yêu cầu các đơn vị chuẩn bị đầy đủ nguồn lực phục vụ công tác giám sát, đánh giá; đồng thời khuyến khích các ngân hàng thương mại nghiên cứu và từng bước áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro tiên tiến theo lộ trình phù hợp với điều kiện hoạt động của từng tổ chức tín dụng.

Theo Phó Thống đốc Thường trực Đoàn Thái Sơn, việc ban hành các quy định mới mới chỉ tạo nền tảng cho quá trình triển khai. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào tinh thần chủ động, trách nhiệm và quyết tâm của từng tổ chức tín dụng. Vì vậy, các ngân hàng cần chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý sang chủ động nâng cao năng lực quản trị rủi ro, coi việc áp dụng các chuẩn mực Basel là nhu cầu nội tại để tăng cường năng lực hoạt động và hướng tới phát triển bền vững.

Đồng thời, Ban Chỉ đạo, các đơn vị thuộc NHNN và các ngân hàng thương mại được yêu cầu tiếp tục phối hợp chặt chẽ, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh nhằm bảo đảm các nhiệm vụ trong lộ trình triển khai Basel III được thực hiện đúng kế hoạch.