Ngân hàng mở rộng đầu tư hạ tầng thanh toán

Ưu tiên xây dựng hệ thống điểm bán

Theo số liệu của NHNN, kết thúc cuối quý I/2026, toàn thị trường có khoảng 20.700 ATM, giảm 3% so với cùng kỳ, trong khi số thiết bị chấp nhận thanh toán (POS) đạt trên 772.500 thiết bị. Giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt của các TCTD tăng 37,98% về số lượng và 14,2% về giá trị. Trong đó, riêng giao dịch qua mã QR tăng 16,43% về số lượng và 52,4% về giá trị.

Những năm qua các NHTM có xu hướng giảm dần đầu tư cho hạ tầng rút tiền truyền thống để chuyển sang hạ tầng thanh toán số và mạng lưới chấp nhận thanh toán tại điểm bán. Ghi nhận tại nhiều ngân hàng cho thấy xu hướng này ngày càng rõ nét khi chi phí đầu tư công nghệ tiếp tục gia tăng phục vụ nhu cầu thanh toán không tiền mặt chi tiêu của người dân liên tục giảm do các tiện ích QR thay thế dần dần.

Chẳng hạn, theo báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026, chi phí hoạt động của Techcombank đạt khoảng 4.360 tỷ đồng, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm trước. Trong tài liệu dành cho nhà đầu tư, ngân hàng này cho biết sẽ tiếp tục đầu tư mạnh cho dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và hạ tầng số theo chiến lược phát triển “AI-first bank”. Ngân hàng này cũng ghi nhận hơn 94% giao dịch khách hàng cá nhân hiện đã thực hiện trên nền tảng số.

Tại MB, VPBank và Sacombank, xu hướng đầu tư cho hạ tầng thanh toán số cũng diễn ra tương tự khi thu nhập từ hoạt động dịch vụ trong quý I/2026 đều ghi nhận tăng trưởng tích cực. Theo đó, lãnh đạo MB cho biết, ngân hàng tiếp tục ưu tiên đầu tư cho nền tảng dữ liệu, bảo mật và hệ thống xử lý giao dịch theo thời gian thực nhằm phục vụ chiến lược mở rộng hệ sinh thái khách hàng số.

Lãnh đạo VPBank cho biết trong năm 2026 ngân hàng tiếp tục ưu tiên phát triển nguồn thu ngoài tín dụng, trong đó thanh toán và dịch vụ số là một trong những mảng trọng tâm nhằm mở rộng tệp khách hàng, đặc biệt ở nhóm hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.

Ứng dụng MoMo mở rộng thanh toán quốc tế qua QRCode ở hơn 60 nước

Theo các ngân hàng, thời gian qua phong trào “Bình dân học vụ số” của ngành Ngân hàng đã thúc đẩy phổ cập thanh toán không dùng tiền mặt trong đó có mã QR, nhiều ngân hàng hiện đang chuyển trọng tâm sang mở rộng hệ thống điểm chấp nhận thanh toán và hạ tầng xử lý giao dịch phía sau nhằm quản lý dòng tiền giao dịch, dữ liệu khách hàng và nguồn thu phí dịch vụ.

Ông Sharad Jain, Giám đốc Quốc gia của Mastercard tại Việt Nam, Lào và Campuchia cho biết, khoảng 70% người tiêu dùng đang ưu tiên các phương thức thanh toán hiện đại như sinh trắc học và mã QR. Vì thế, việc phát triển các giải pháp thanh toán đón đầu xu hướng là rất quan trọng trong bối cảnh hoạt động tài chính, thuế phí và hóa đơn điện tử ngày càng được số hóa và minh bạch hơn. Ngoài ra, sức ép cạnh tranh từ các trung gian thanh toán và các tập đoàn công nghệ lớn đang chi phối dịch vụ trực tuyến toàn cầu cũng buộc các ngân hàng phải đẩy nhanh đầu tư cho hạ tầng thanh toán số để giữ thị phần giao dịch và dữ liệu khách hàng.

Kết nối xuyên biên giới ngày càng lan tỏa

Theo CTCP Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), hiện nay không chỉ hoạt động thanh toán QR và đầu tư cho hạ tầng thanh toán số trong nước phát triển mạnh mà xu hướng kết nối thanh toán khu vực và quốc tế trong ngành Ngân hàng cũng đang tăng tốc rất nhanh, thu hút sự tham gia của hầu hết các TCTD.

Vietcombank mới đây phối hợp với NAPAS và Ant International mở ra thanh toán QR Việt – Trung, cho phép người dùng Alipay thanh toán bằng mã VIETQRGlobal tại Việt Nam. Theo Vietcombank, hiện ngân hàng này đã mở rộng hợp tác với Alipay+ để khách hàng VCB Digibank có thể thanh toán QR tại hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Malaysia. Hệ sinh thái Alipay+ hiện kết nối hơn 1 tỷ người dùng và khoảng 150 triệu điểm chấp nhận thanh toán trên toàn cầu.

Trong khi đó, BIDV cũng đang mở rộng hiện diện ở mảng thanh toán xuyên biên giới khi hợp tác với NAPAS, GLN International và Hana Bank triển khai thanh toán QR Việt – Hàn. Theo thông tin được NAPAS công bố, hệ sinh thái GLN hiện có khả năng tiếp cận hơn 115 triệu người dùng, cho phép khách Hàn Quốc thanh toán theo thời gian thực tại hàng trăm nghìn điểm chấp nhận thanh toán tại Việt Nam.

Không chỉ tập trung vào thanh toán bán lẻ và du lịch, các ngân hàng hiện cũng mở rộng hợp tác thanh toán sang lĩnh vực doanh nghiệp, chuỗi cung ứng và phát triển hạ tầng thanh toán ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Chẳng hạn, mới đây Visa, VIB và C.P. Việt Nam đã triển khai hợp tác thúc đẩy số hóa thanh toán trong chuỗi cung ứng doanh nghiệp. Chương trình hướng tới hỗ trợ hệ thống đại lý, nhà phân phối và doanh nghiệp nhỏ sử dụng các giải pháp thanh toán số trong hoạt động giao dịch, quản lý dòng tiền và thanh toán giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp. Trong đó, phía ngân hàng tham gia sâu hơn vào các khâu xử lý giao dịch như định tuyến thanh toán, quy đổi ngoại tệ, xác thực giao dịch, kiểm soát gian lận và thanh quyết toán theo thời gian thực.

Đầu tháng 5 vừa qua, Visa cũng triển khai chương trình Visa Agentic Ready tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương với sự tham gia của các ngân hàng Việt Nam như ACB, MB, Sacombank, Techcombank và VPBank. Theo Visa, các ngân hàng tham gia chương trình sẽ cùng phát triển các giải pháp thanh toán ứng dụng trí tuệ nhân tạo như mã hóa dữ liệu thanh toán, xác thực giao dịch, cấp quyền thanh toán tự động và kiểm soát gian lận trong môi trường giao dịch số.

Giới phân tích đánh giá, xu hướng đầu tư hiện nay cho thấy thanh toán đang dần trở thành một hạ tầng chiến lược mới của các NHTM, không chỉ giúp mở rộng nguồn thu phí mà còn giữ vai trò quan trọng trong việc kiểm soát dòng tiền giao dịch, dữ liệu khách hàng và hệ sinh thái dịch vụ số trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa ngân hàng, fintech và các tập đoàn công nghệ toàn cầu.