Ngân hàng đang bán cả những khoản nợ 38.000 đồng

Khoản nợ nhỏ nhất mà VietinBank vừa đưa ra chào bán chỉ có giá trị 38.370 đồng. Con số này thậm chí thấp hơn giá một ly cà phê. Nhưng việc một ngân hàng thương mại đưa cả những khoản nợ nhỏ như vậy vào danh mục đấu giá lại phản ánh một câu chuyện lớn hơn đang diễn ra trên thị trường tài chính.

Nợ xấu đang được xử lý ngày càng nhiều theo cơ chế thị trường. Theo thông báo mới đây của VietinBank, ngân hàng đang chào bán 290 khoản nợ vay tiêu dùng với tổng dư nợ hơn 4,24 tỷ đồng. Trong danh mục này xuất hiện nhiều khoản nợ chỉ vài chục nghìn đồng, vài trăm nghìn đồng hoặc vài triệu đồng.

Toàn bộ các khoản vay đều không có tài sản bảo đảm và được chào bán theo hình thức gộp danh mục. Nhìn riêng từng khoản nợ, giá trị không đáng kể. Nhưng khi được gom lại thành một danh mục đủ lớn, chúng trở thành đối tượng có thể mua bán, chuyển nhượng và xử lý tập trung.

Đó cũng là cách các ngân hàng giảm chi phí quản lý, theo dõi và thu hồi những khoản nợ quá hạn có giá trị nhỏ nhưng số lượng lớn. Xu hướng này cho thấy thị trường mua bán nợ đang có sự thay đổi đáng kể.

Trước đây, hoạt động xử lý nợ thường gắn với những khoản vay doanh nghiệp quy mô lớn hoặc các dự án bất động sản gặp khó khăn. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của tín dụng bán lẻ, nợ tiêu dùng cá nhân đang dần trở thành một phân khúc riêng trên thị trường mua bán nợ.

Ở chiều ngược lại, các khoản nợ lớn vẫn tiếp tục được đưa ra thị trường. VietinBank mới đây chào bán khoản nợ hơn 20 tỷ đồng của Công ty TNHH Phát triển Xây dựng Nông nghiệp Uy Long. Trong khi đó, VAMC đang đấu giá khoản nợ của một nhóm khách hàng liên quan với tổng giá trị hơn 1.500 tỷ đồng, còn BIDV rao bán khoản nợ của Công ty Cổ phần Hằng Hà với giá khởi điểm hơn 507 tỷ đồng.

Sự xuất hiện đồng thời của các khoản nợ vài chục nghìn đồng và các khoản nợ hàng nghìn tỷ đồng cho thấy quy mô thị trường mua bán nợ đang ngày càng mở rộng. Nếu trước đây nợ xấu chủ yếu được xử lý thông qua trích lập dự phòng hoặc các biện pháp hành chính, hiện nay ngày càng nhiều khoản nợ được đưa ra thị trường để tìm kiếm nhà đầu tư, tổ chức thu hồi nợ hoặc các đơn vị chuyên xử lý tài sản.

Quá trình này không chỉ giúp ngân hàng đẩy nhanh việc làm sạch bảng cân đối kế toán mà còn góp phần hình thành thị trường giao dịch nợ theo hướng chuyên nghiệp hơn. Khoản nợ 38.370 đồng có thể không mang nhiều ý nghĩa về giá trị. Nhưng việc nó xuất hiện trong danh mục đấu giá cùng hàng trăm khoản nợ khác cho thấy một thay đổi đáng chú ý hơn: nợ xấu đang dần được nhìn nhận như một loại tài sản có thể mua bán, định giá và chuyển nhượng trên thị trường.