Mỹ rót 50 triệu USD vào dự án đất hiếm tại Nam Phi
Mỹ rót 50 triệu USD vào dự án Phalaborwa tại Nam Phi để khai thác đất hiếm từ 35 triệu tấn chất thải công nghiệp. Động thái này nhằm tăng nguồn cung cho xe điện, công nghệ cao và giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.
Mỹ đang đẩy mạnh chiến lược đảm bảo nguồn cung khoáng sản chiến lược khi rót 50 triệu USD vào dự án Phalaborwa tại Nam Phi, nhằm khai thác đất hiếm từ khoảng 35 triệu tấn chất thải công nghiệp. Khoản đầu tư do Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) thực hiện, phục vụ nhu cầu xe điện, robot và quốc phòng.
Động thái này nằm trong chiến lược rộng hơn nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc – quốc gia hiện chi phối chuỗi cung ứng đất hiếm toàn cầu. Mỹ dự kiến chi tới 12 tỷ USD để xây dựng kho dự trữ khoáng sản chiến lược, trong đó 17 nguyên tố đất hiếm đóng vai trò then chốt.
Dự án Phalaborwa do Rainbow Rare Earths phát triển, với nguồn vốn từ Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) thông qua công ty đầu tư TechMet. Sản lượng dự kiến chủ yếu phục vụ Mỹ, đặc biệt cho các lĩnh vực quốc phòng và công nghệ cao như nam châm vĩnh cửu cho xe điện và tua-bin gió.
Theo kế hoạch, dự án sẽ khởi công nhà máy vào năm 2027 và bắt đầu khai thác từ 2028, với vòng đời khoảng 16 năm. Điểm đặc biệt là nguồn nguyên liệu đến từ phosphogypsum – chất thải của ngành phân bón, mở ra hướng khai thác “trên mặt đất” thay vì đào mỏ truyền thống.
Bà Neha Mukherjee, chuyên gia tại Benchmark Mineral Intelligence, cho rằng dự án có chi phí vận hành thấp và tiềm năng đáng chú ý, dù hiệu quả thực tế vẫn cần kiểm chứng. Bà nhấn mạnh thế giới hiện “không có đủ dự án” để đáp ứng nhu cầu ngoài Trung Quốc.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông George Bennett, Tổng Giám đốc Rainbow Rare Earths, cho biết dự án có thể sử dụng tới 90% năng lượng tái tạo, giúp giảm chi phí và cạnh tranh trực tiếp với các nhà sản xuất Trung Quốc.
Song song, Mỹ đang mở rộng hiện diện tại châu Phi. Theo bà Patience Mususa, chuyên gia nghiên cứu tại Nordic Africa Institute, Washington đang nỗ lực “đuổi kịp” Trung Quốc trong cuộc đua khai khoáng tại khu vực này – nơi Bắc Kinh đã đầu tư mạnh trong nhiều năm.
Ngoài Nam Phi, Mỹ còn tài trợ 1,8 triệu USD cho nghiên cứu dự án Monte Muambe tại Mozambique và thúc đẩy Hành lang Lobito dài 1.290 km, kết nối các mỏ khoáng sản tại Congo và Zambia ra Đại Tây Dương.
Vương Anh
